Default ViewAdvanced
Dual Language
Before Verses
Devanagari
Verse Text
Synonyms
Translation
Purport

Capítulo Dez

A Batalha entre os Semideuses e os Demônios

O resumo do capítulo dez é o seguinte. Devido à inveja, a luta entre os demônios e os semideuses prosseguiu. Quando os semideu­ses, estando quase derrotados pelas manobras demoníacas, ficaram melancólicos, o Senhor Viṣṇu apareceu para eles.
Tanto os semideuses quanto os demônios são hábeis em ativida­des que envolvem a energia material, mas os semideuses são devo­tos do Senhor, ao passo que os demônios são exatamente o oposto. Os semideuses e os demônios bateram o Oceano de Leite para obter dele o néctar, mas os demônios, não sendo devotos do Senhor, não colheram benefício algum. Após alimentar os semideuses com o néctar, o Senhor Viṣṇu, montado nas costas de Garuḍa, retornou à Sua morada, mas os demônios, estando muito ressentidos, voltaram a declarar guerra aos semideuses. Bali Mahārāja, filho de Virocana, tornou-se o comandante-em-chefe dos demônios. Logo no começo da batalha, os semideuses se prepararam para matar os demônios. Indra, o rei dos céus, lutou contra Bali, e outros semideuses, tais como Vāyu, Agni e Varuṇa, combateram outros líderes dos demô­nios. Nessa luta, os demônios foram derrotados e, para escaparem da morte, começaram a recorrer a manobras materiais, através das quais manifestaram muitas ilusões, matando diversos soldados que estavam do lado dos semideuses. Os semideuses, não encontrando nenhum outro recurso, voltaram a se render à Suprema Personalidade de Deus, Viṣṇu, que então apareceu e anulou todas as ilusões produzidas pelos malabarismos dos demônios. Heróis entre os demô­nios, tais como Kālanemi, Mālī, Sumālī e Mālyavān, lutaram contra a Suprema Personalidade de Deus e foram todos mortos pelo Senhor. Assim, os semideuses se livraram de todos os perigos.
श्रीशुक उवाच
इति दानवदैतेया नाविन्दन्नमृतं नृप ।
युक्ता: कर्मणि यत्ताश्च वासुदेवपराङ्‌मुखा: ॥ १ ॥
śrī-śuka uvāca
iti dānava-daiteyā
nāvindann amṛtaṁ nṛpa
yuktāḥ karmaṇi yattāś ca
vāsudeva-parāṅmukhāḥ

Synonyms

śrī-śukaḥ uvācaŚrī Śukadeva Gosvāmī disse; itiassim; dānava-­daiteyāḥos asuras e os demônios; nanão; avindanalcançaram (o resultado desejado); amṛtamnéctar; nṛpaó rei; yuktāḥestan­do todos reunidos; karmaṇina batedura; yattāḥocupados com plena atenção e empenho; cae; vāsudevada Suprema Personali­dade de Deus, Kṛṣṇa; parāṅmukhāḥporque não eram devotos.

Translation

Śukadeva Gosvāmī disse: Ó rei, todos os demônios e Daityas ocupa­ram toda a sua atenção e esforço em bater o oceano, mas, como não eram devotos de Vāsudeva, a Suprema Personalidade de Deus, Kṛṣṇa, não conseguiram beber o néctar.
साधयित्वामृतं राजन्पाययित्वा स्वकान्सुरान् ।
पश्यतां सर्वभूतानां ययौ गरुडवाहन: ॥ २ ॥
sādhayitvāmṛtaṁ rājan
pāyayitvā svakān surān
paśyatāṁ sarva-bhūtānāṁ
yayau garuḍa-vāhanaḥ

Synonyms

sādhayitvāapós executar; amṛtamprodução do néctar; rājanó rei; pāyayitvāe dar como alimento; svakānpara Seus próprios devotos; surānaos semideuses; paśyatāmna presença de; sarva­-bhūtānāmtodas as entidades vivas; yayaufoi embora; garuḍa-­vāhanaḥa Suprema Personalidade de Deus, carregado por Garuḍa.

Translation

Ó rei, após concluir os afazeres que consistiram em bater o oceano e alimentar com néctar os semideuses, que são Seus queridos devo­tos, a Suprema Personalidade de Deus retirou-Se daquele local e, montado em Garuḍa, partiu rumo à Sua própria morada.
सपत्नानां परामृद्धिं द‍ृष्ट्वा ते दितिनन्दना: ।
अमृष्यमाणा उत्पेतुर्देवान्प्रत्युद्यतायुधा: ॥ ३ ॥
sapatnānāṁ parām ṛddhiṁ
dṛṣṭvā te diti-nandanāḥ
amṛṣyamāṇā utpetur
devān pratyudyatāyudhāḥ

Synonyms

sapatnānāmdos seus rivais, os semideuses; parāma melhor; ṛddhimopulência; dṛṣṭvāobservando; tetodos eles; diti-nanda­nāḥos filhos de Diti, os Daityas; amṛṣyamāṇāḥestando inconformados; utpetuḥcorreram rumo a (apenas para criar distúrbios); devānos semideuses; pratyudyata-āyudhāḥsuas armas em riste.

Translation

Vendo a vitória dos semideuses, os demônios ficaram inconforma­dos com sua opulência superior. Então, com as armas em riste, eles co­meçaram a marchar na direção dos semideuses.
तत: सुरगणा: सर्वे सुधया पीतयैधिता: ।
प्रतिसंयुयुधु: शस्त्रैर्नारायणपदाश्रया: ॥ ४ ॥
tataḥ sura-gaṇāḥ sarve
sudhayā pītayaidhitāḥ
pratisaṁyuyudhuḥ śastrair
nārāyaṇa-padāśrayāḥ

Synonyms

tataḥem seguida; sura-gaṇāḥos semideuses; sarvetodos eles; sudhayāpelo néctar; pītayāque fora bebido; edhitāḥestando fortificados devido a esse seu ato de beber; pratisaṁyuyudhuḥeles contra-atacaram os demônios; śastraiḥcom armas convencionais; nārāyaṇa-pada-āśrayāḥsendo que sua verdadeira arma é o refúgio aos pés de lótus de Nārāyaṇa.

Translation

Em seguida, estando fortificados por terem bebido o néctar, os semideuses, que sempre se abrigam nos pés de lótus de Nārāyaṇa, usaram suas várias armas para, em um espírito belicoso, contra-atacar os demônios.
तत्र दैवासुरो नाम रण: परमदारुण: ।
रोधस्युदन्वतो राजंस्तुमुलो रोमहर्षण: ॥ ५ ॥
tatra daivāsuro nāma
raṇaḥ parama-dāruṇaḥ
rodhasy udanvato rājaṁs
tumulo roma-harṣaṇaḥ

Synonyms

tatraali (na praia do Oceano de Leite); daivaos semideuses; asuraḥos demônios; nāmacomo eles são conhecidos; raṇaḥluta; paramamuito; dāruṇaḥferoz; rodhasina orla marítima; udanvataḥdo Oceano de Leite; rājanó rei; tumulaḥtumul­tuosa; roma-harṣaṇaḥpelos eriçados.

Translation

Ó rei, às margens do Oceano de Leite, os semideuses e demônios passaram a travar uma furiosa batalha. A luta era tão terrível que bastava ouvir sobre ela para o ouvinte arrepiar-se.
तत्रान्योन्यं सपत्नास्ते संरब्धमनसो रणे ।
समासाद्यासिभिर्बाणैर्निजघ्नुर्विविधायुधै: ॥ ६ ॥
tatrānyonyaṁ sapatnās te
saṁrabdha-manaso raṇe
samāsādyāsibhir bāṇair
nijaghnur vividhāyudhaiḥ

Synonyms

tatradepois disso; anyonyamuns aos outros; sapatnāḥtodos eles se tornando lutadores; teeles; saṁrabdhamuito irados; ma­nasaḥmentalmente; raṇenaquela batalha; samāsādyaconseguindo a oportunidade de lutar entre si; asibhiḥcom espadas; bāṇaiḥcom flechas; nijaghnuḥcomeçaram a combater; vividha-āyudhaiḥcom muitas variedades de armas.

Translation

Naquela luta, ambos os grupos estavam extremamente irados no seu íntimo e, impelidos pela inimizade, golpeavam o rival com espa­das, flechas e várias outras armas.

Purport

SIGNIFICADO—Sempre existem duas classes de homens neste universo; não apenas neste planeta, mas também nos sistemas planetários superiores. Todos os reis que dominam planetas da categoria do Sol e da Lua também têm inimigos como Rāhu. É devido aos ataques ocasionais que Rāhu lança ao Sol e à Lua que ocorrem os eclipses. A luta entre os demônios e os semideuses é perpétua; ela acabará somente quando, de ambos os lados, as pessoas inteligentes aceitarem a consciência de Kṛṣṇa.
शङ्खतूर्यमृदङ्गानां भेरीडमरिणां महान् ।
हस्त्यश्वरथपत्तीनां नदतां निस्वनोऽभवत् ॥ ७ ॥
śaṅkha-tūrya-mṛdaṅgānāṁ
bherī-ḍamariṇāṁ mahān
hasty-aśva-ratha-pattīnāṁ
nadatāṁ nisvano ’bhavat

Synonyms

śaṅkhados búzios; tūryade grandes clarins; mṛdaṅgānāme de tambores; bherīde cornetas; ḍamariṇāmde timbales; mahāngrandes e tumultuosos; hastide elefantes; aśvade cavalos; ratha-­pattīnāmdos lutadores sobre quadrigas e pisando o solo; nadatāmtodos eles fazendo sons juntos; nisvanaḥum som tumultuoso; abhavatassim se tornou.

Translation

O som dos búzios, clarins, tambores, bherīs e ḍamarīs [timbales], bem como o barulho produzido pelos elefantes, cavalos e soldados, que lutavam tanto em quadrigas quanto a pé, eram tonitruantes.
रथिनो रथिभिस्तत्र पत्तिभि: सह पत्तय: ।
हया हयैरिभाश्चेभै: समसज्जन्त संयुगे ॥ ८ ॥
rathino rathibhis tatra
pattibhiḥ saha pattayaḥ
hayā hayair ibhāś cebhaiḥ
samasajjanta saṁyuge

Synonyms

rathinaḥlutadores em quadrigas; rathibhiḥcom os quadrigá­rios inimigos; tatrano campo de batalha; pattibhiḥcom os solda­dos de infantaria; sahacom; pattayaḥa infantaria dos soldados inimigos; hayāḥos cavalos; hayaiḥcom os soldados inimigos; ibhāḥos soldados lutando montados nas costas de elefantes; cae; ibhaiḥcom os soldados inimigos montados em elefantes; sama­sajjantajuntos, começaram a lutar em nível de igualdade; saṁyugeno campo de batalha.

Translation

Naquele campo de batalha, os quadrigários lutavam com quadri­gários inimigos, os soldados de infantaria com a infantaria inimiga, os soldados de cavalaria com a cavalaria inimiga, e os soldados montados em elefantes com os soldados adversários que estavam montados em elefantes. Dessa maneira, a luta acontecia entre os mesmos tipos de rivais.
उष्ट्रै: केचिदिभै: केचिदपरे युयुधु: खरै: ।
केचिद्गौरमुखैरृक्षैर्द्वीपिभिर्हरिभिर्भटा: ॥ ९ ॥
uṣṭraiḥ kecid ibhaiḥ kecid
apare yuyudhuḥ kharaiḥ
kecid gaura-mukhair ṛkṣair
dvīpibhir haribhir bhaṭāḥ

Synonyms

uṣṭraiḥnas costas de camelos; kecitalgumas pessoas; ibhaiḥnas costas dos elefantes; kecitalgumas pessoas; apareoutras; yu­yudhuḥocupadas em lutar; kharaiḥnas costas de asnos; kecitalgumas pessoas; gaura-mukhaiḥsobre macacos de rosto branco; ṛkṣaiḥsobre macacos de rosto vermelho; dvīpibhiḥsobre as costas de tigres; haribhiḥsobre as costas de leões; bhaṭāḥtodos os soldados ocupados dessa maneira.

Translation

Alguns soldados lutavam montados em camelos; outros, em elefantes; alguns, em asnos; outros, em macacos de rosto branco ou de rosto vermelho; alguns ainda, em tigres, e outros, em leões. Dessa maneira, todos se dedicavam a lutar.
गृध्रै: कङ्कैर्बकैरन्ये श्येनभासैस्तिमिङ्गिलै: ।
शरभैर्महिषै: खड्‌गैर्गोवृषैर्गवयारुणै: ॥ १० ॥
शिवाभिराखुभि: केचित् कृकलासै: शशैर्नरै: ।
बस्तैरेके कृष्णसारैर्हंसैरन्ये च सूकरै: ॥ ११ ॥
अन्ये जलस्थलखगै: सत्त्वैर्विकृतविग्रहै: ।
सेनयोरुभयो राजन्विविशुस्तेऽग्रतोऽग्रत: ॥ १२ ॥
gṛdhraiḥ kaṅkair bakair anye
śyena-bhāsais timiṅgilaiḥ
śarabhair mahiṣaiḥ khaḍgair
go-vṛṣair gavayāruṇaiḥ
śivābhir ākhubhiḥ kecit
kṛkalāsaiḥ śaśair naraiḥ
bastair eke kṛṣṇa-sārair
haṁsair anye ca sūkaraiḥ
anye jala-sthala-khagaiḥ
sattvair vikṛta-vigrahaiḥ
senayor ubhayo rājan
viviśus te ’grato ’grataḥ

Synonyms

gṛdhraiḥmontados em abutres; kaṅkaiḥem águias; bakaiḥem patos; anyeoutros; śyenamontados em falcões; bhāsaiḥem bhāsas; timiṅgilaiḥem grandes peixes conhecidos como timiṅgilas; śarabhaiḥem śarabhas; mahiṣaiḥem búfalos; khaḍgaiḥem rinocerontes; goem vacas; vṛṣaiḥem touros; gavaya-aruṇaiḥem gavayas e aruṇas; śivābhiḥem chacais; ākhubhiḥem ratos grandes; kecitalgumas pessoas; kṛkalāsaiḥem lagartos grandes; śaśaiḥem coelhos grandes; naraiḥem seres humanos; bastaiḥem bodes; ekealguns; kṛṣṇa-sāraiḥem veados negros; haṁsaiḥem cisnes; anyeoutros; catambém; sūkaraiḥmontados em javalis; anyeoutros; jala-sthala-khagaiḥanimais que vivem na água, na terra e no céu; sattvaiḥpor criaturas sendo usadas como veículos; vikṛtasão deformados; vigrahaiḥpor esses animais cujos corpos; senayoḥdos dois grupos de soldados; ubhayoḥde ambos; rājano rei; viviśuḥentraram; tetodos eles; agrataḥ agrataḥadiantando-se face a face.

Translation

Ó rei, alguns soldados lutavam montados em abutres, águias, patos, falcões e pássaros bhāsa. Alguns lutavam sobre as costas de timiṅgilas, que podem devorar enormes baleias, alguns lutavam montados em sarabhas, e outros o faziam montados em búfalos, rinocerontes, vacas, touros, vacas selvagens e aruṇas. Outros lutavam montados em chacais, ratos, lagartos, coelhos, seres humanos, bodes, veados negros, cisnes e ja­valis. Dessa maneira, montados em animais aquáticos, terrestres e aéreos, incluindo animais com corpos deformados, os dois exércitos se defrontaram e deram prosseguimento à luta.
चित्रध्वजपटै राजन्नातपत्रै: सितामलै: ।
महाधनैर्वज्रदण्डैर्व्यजनैर्बार्हचामरै: ॥ १३ ॥
वातोद्धूतोत्तरोष्णीषैरर्चिर्भिर्वर्मभूषणै: ।
स्फुरद्भ‍िर्विशदै: शस्त्रै: सुतरां सूर्यरश्मिभि: ॥ १४ ॥
देवदानववीराणां ध्वजिन्यौ पाण्डुनन्दन ।
रेजतुर्वीरमालाभिर्यादसामिव सागरौ ॥ १५ ॥
citra-dhvaja-paṭai rājann
ātapatraiḥ sitāmalaiḥ
mahā-dhanair vajra-daṇḍair
vyajanair bārha-cāmaraiḥ
vātoddhūtottaroṣṇīṣair
arcirbhir varma-bhūṣaṇaiḥ
sphuradbhir viśadaiḥ śastraiḥ
sutarāṁ sūrya-raśmibhiḥ
deva-dānava-vīrāṇāṁ
dhvajinyau pāṇḍu-nandana
rejatur vīra-mālābhir
yādasām iva sāgarau

Synonyms

citra-dhvaja-paṭaiḥcom bandeiras muito bem decoradas e com dosséis; rājanó rei; ātapatraiḥcom sombrinhas para proteger dos raios solares; sita-amalaiḥa maioria deles muito limpos e brancos; mahā-dhanaiḥcom preciosíssimas; vajra-daṇḍaiḥcom cabos feitos de joias preciosas e pérolas; vyajanaiḥcom abanos; bārha-cāmaraiḥcom outros abanos feitos de penas de pavão; vāta-uddhūtabalançando com a brisa; uttara-uṣṇīṣaiḥcom roupas superiores e inferiores; arcirbhiḥpela refulgência; varma-bhūṣaṇaiḥcom adornos e escudos; sphuradbhiḥbrilhando; viśadaiḥafiadas e limpas; śastraiḥcom armas; sutarāmexcessivamente; sūrya-raśmibhiḥcom a ofuscante iluminação do Sol; deva-dānava-vīrāṇāmde todos os heróis dos grupos dos demônios e semideuses; dhvajinyauos dois grupos de soldados, cada um portando sua própria bandeira; pāṇḍu-nandanaó descendente de Mahārāja Pāṇḍu; rejatuḥdistintamente reconhecidos; vīra-mālā­bhiḥcom guirlandas usadas por heróis; yādasāmde seres aquáticos; ivaassim como; sāgaraudois oceanos.

Translation

Ó rei, ó descendente de Mahārāja Pāṇḍu, os soldados dos semi­deuses e dos demônios estavam decorados com dosséis, bandeiras coloridas e sombrinhas com cabos feitos de joias preciosas e pérolas. Ademais, estavam decorados com abanos feitos de penas de pavão e também com outros abanos. Os soldados, com suas roupas superiores e inferiores balançando com a brisa, apresentavam uma marcante beleza natural, e, à luz do sol radiante, seus escudos, adornos e armas limpas e afiadas pareciam ofuscantes. Assim, as fileiras de soldados pareciam dois oceanos com grupos de seres aquá­ticos.
वैरोचनो बलि: सङ्ख्ये सोऽसुराणां चमूपति: ।
यानं वैहायसं नाम कामगं मयनिर्मितम् ॥ १६ ॥
सर्वसाङ्ग्रामिकोपेतं सर्वाश्चर्यमयं प्रभो ।
अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं द‍ृश्यमानमदर्शनम् ॥ १७ ॥
आस्थितस्तद् विमानाग्र्यं सर्वानीकाधिपैर्वृत: ।
बालव्यजनछत्राग्र्यै रेजे चन्द्र इवोदये ॥ १८ ॥
vairocano baliḥ saṅkhye
so ’surāṇāṁ camū-patiḥ
yānaṁ vaihāyasaṁ nāma
kāma-gaṁ maya-nirmitam
sarva-sāṅgrāmikopetaṁ
sarvāścaryamayaṁ prabho
apratarkyam anirdeśyaṁ
dṛśyamānam adarśanam
āsthitas tad vimānāgryaṁ
sarvānīkādhipair vṛtaḥ
bāla-vyajana-chatrāgryai
reje candra ivodaye

Synonyms

vairocanaḥo filho de Virocana; baliḥMahārāja Bali; saṅkhyena batalha; saḥele, tão célebre; asurāṇāmdos demônios; camū-­patiḥcomandante-em-chefe; yānamaeroplano; vaihāyasamcha­mado Vaihāyasa; nāmapelo nome; kāma-gamcapaz de voar a qualquer parte que desejasse; maya-nirmitamfeito pelo demônio Maya; sarvatodo; sāṅgrāmika-upetamequipado com toda classe de armas indispensáveis na luta contra todas as diferentes classes de inimigos; sarva-āścarya-mayammaravilhoso sob todos os aspec­tos; prabhoó rei; apratarkyaminexplicável; anirdeśyamindes­critível; dṛśyamānamàs vezes, visível; adarśanamàs vezes, invisível; āsthitaḥestando sentado em tal; tataquele; vimāna-agryamexcelente aeroplano; sarvatodos; anīka-adhipaiḥpelos comandantes dos soldados; vṛtaḥcercado; bāla-vyajana-chatra-agryaiḥprotegido por belas sombrinhas decoradas e pela melhor das cāmaras; rejebrilhantemente situada; candraḥa Lua; ivacomo; udayeno mo­mento de aparecer à noite.

Translation

Para aquela batalha, o imensamente célebre comandante-em-chefe, Mahā­rāja Bali, filho de Virocana, sentou-se em um maravilhoso aeroplano chamado Vaihāyasa. Ó rei, esse aeroplano belamente decorado fora construído pelo demônio Maya e estava equipado com armas próprias para toda classe de combate. Ele era inconcebível e indescritível. Na verdade, era ora visível, ora invisível. Sentado nesse aeroplano, coberto por uma bela sombrinha protetora e sendo abanado pela melhor das cāmaras, Mahārāja Bali, cercado por seus capitães e comandantes, parecia a Lua a surgir à noite, ilu­minando todas as direções.
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: ।
नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥
द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: ।
शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥
हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: ।
तारकश्चक्रद‍ृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥
अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: ।
अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥
अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: ।
सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥
सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् ।
द‍ृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
tasyāsan sarvato yānair
yūthānāṁ patayo ’surāḥ
namuciḥ śambaro bāṇo
vipracittir ayomukhaḥ
dvimūrdhā kālanābho ’tha
prahetir hetir ilvalaḥ
śakunir bhūtasantāpo
vajradaṁṣṭro virocanaḥ
hayagrīvaḥ śaṅkuśirāḥ
kapilo meghadundubhiḥ
tārakaś cakradṛk śumbho
niśumbho jambha utkalaḥ
ariṣṭo ’riṣṭanemiś ca
mayaś ca tripurādhipaḥ
anye pauloma-kāleyā
nivātakavacādayaḥ
alabdha-bhāgāḥ somasya
kevalaṁ kleśa-bhāginaḥ
sarva ete raṇa-mukhe
bahuśo nirjitāmarāḥ
siṁha-nādān vimuñcantaḥ
śaṅkhān dadhmur mahā-ravān
dṛṣṭvā sapatnān utsiktān
balabhit kupito bhṛśam

Synonyms

tasyadele (Mahārāja Bali); āsansituados; sarvataḥpor toda a volta; yānaiḥem diferentes veículos; yūthānāmdos soldados; patayaḥos comandantes; asurāḥdemônios; namuciḥNamuci; śambaraḥŚambara; bāṇaḥBāṇa; vipracittiḥVipracitti; ayo­mukhaḥAyomukha; dvimūrdhāDvimūrdhā; kālanābhaḥKāla­nābha; athatambém; prahetiḥPraheti; hetiḥHeti; ilvalaḥIlva­la; śakuniḥŚakuni; bhūtasantāpaḥBhūtasantāpa; vajradaṁṣṭraḥVajradaṁṣṭra; virocanaḥVirocana; hayagrīvaḥHayagrīva; śaṅkuśirāḥŚaṅkuśirā; kapilaḥKapila; meghadundubhiḥMe­ghadundubhi; tārakaḥTāraka; cakradṛkCakradṛk; śumbhaḥŚumbha; niśumbhaḥNiśumbha; jambhaḥJambha; utkalaḥUt­kala; ariṣṭaḥAriṣṭa; ariṣṭanemiḥAriṣṭanemi; cae; mayaḥ cae Maya; tripurādhipaḥTripurādhipa; anyeoutros; pauloma-kā­leyāḥos filhos de Puloma e os Kāleyas; nivātakavaca-ādayaḥNivātakavaca e outros demônios; alabdha-bhāgāḥtodos incapa­zes de receber uma parte; somasyado néctar; kevalammeramente; kleśa-bhāginaḥos demônios compartilharam do trabalho; sarvetodos eles; eteos demônios; raṇa-mukhena frente de batalha; bahuśaḥcom força excessiva; nirjita-amarāḥsendo muito incômodas para os semideuses; siṁha-nādānvibrações como aquelas dos leões; vimuñcantaḥproferindo; śaṅkhānbúzios; dadhmuḥso­praram; mahā-ravānfazendo um som tumultuoso; dṛṣṭvāapós ver; sapatnānseus rivais; utsiktānferozes; balabhit(senhor Indra), temendo a força; kupitaḥficando irado; bhṛśamextrema­mente.

Translation

Mahārāja Bali estava cercado por todos os lados pelos comandan­tes e capitães dos demônios, sentados em suas respectivas quadrigas. Entre eles, estavam os seguintes demônios: Namuci, Śambara, Bāṇa, Vipracitti, Ayomukha, Dvimūrdhā, Kālanābha, Praheti, Heti, Ilvala, Śakuni, Bhūtasantāpa, Vajradaṁṣṭra, Virocana, Hayagrīva, Śaṅkuśirā, Kapila, Meghadundubhi, Tāraka, Cakradṛk, Śumbha, Niśumbha, Jambha, Utkala, Ariṣṭa, Ariṣṭanemi, Tripurādhipa, Maya, os filhos de Puloma, os Kāleyas e Nivātakavaca. Todos esses demônios foram privados de sua parte do néctar e compartilharam mera­mente do trabalho de bater o oceano. Agora, eles lutavam contra os semideuses e, para animar seus exércitos, faziam um som tumul­tuoso como o rugir de leões e sopravam fortemente seus búzios. Ao ver essa situação de seus ferozes rivais, Balabhit, o senhor Indra, ficou extremamente irado.
ऐरावतं दिक्करिणमारूढ: शुशुभे स्वराट् ।
यथा स्रवत्प्रस्रवणमुदयाद्रिमहर्पति: ॥ २५ ॥
airāvataṁ dik-kariṇam
ārūḍhaḥ śuśubhe sva-rāṭ
yathā sravat-prasravaṇam
udayādrim ahar-patiḥ

Synonyms

airāvatamAirāvata; dik-kariṇamo grande elefante que podia ir a qualquer parte; ārūḍhaḥmontado em; śuśubheficou muito belo de se ver; sva-rāṭ Indra; yathāassim como; sravatdifluen­tes; prasravaṇamondas de vinho; udaya-adrimem Udayagiri; ahaḥ-patiḥo Sol.

Translation

Montado em Airāvata, um elefante que pode ir a qualquer lugar e que mantém um suprimento de água e vinho que são por ele es­guichados, o senhor Indra parecia exatamente o Sol nascendo em Udayagiri, onde existem reservatórios de água.

Purport

SIGNIFICADO—No pico da montanha chamada Udayagiri, existem grandes lagos dos quais a água jorra continuamente, formando cachoeiras. De modo semelhante, Airāvata, o carregador de Indra, armazena um suprimento de água e vinho e o jorra na direção do senhor Indra. Assim, Indra, o rei dos céus, montado nas costas de Airāvata, pare­cia o Sol brilhante nascendo sobre Udayagiri.
तस्यासन्सर्वतो देवा नानावाहध्वजायुधा: ।
लोकपाला: सहगणैर्वाय्वग्निवरुणादय: ॥ २६ ॥
tasyāsan sarvato devā
nānā-vāha-dhvajāyudhāḥ
lokapālāḥ saha-gaṇair
vāyv-agni-varuṇādayaḥ

Synonyms

tasyado senhor Indra; āsansituados; sarvataḥpor toda a volta; devāḥtodos os semideuses; nānā-vāhacom muitas variedades de carregadores; dhvaja-āyudhāḥe com bandeiras e armas; loka-pālāḥtodos os líderes dos vários sistemas planetários superio­res; sahacom; gaṇaiḥseus associados; vāyuo semideus que controla o ar; agnio semideus que controla o fogo; varuṇao se­mideus que controla a água; ādayaḥtodos eles cercando o senhor Indra.

Translation

Cercando o senhor Indra, o rei dos céus, estavam os semideuses, sentados em várias espécies de veículos e decorados com bandeiras e armas. Presentes entre eles, encontravam-se Vāyu, Agni, Varuṇa e outros governantes de vários planetas, juntamente com seus as­sociados.
तेऽन्योन्यमभिसंसृत्य क्षिपन्तो मर्मभिर्मिथ: ।
आह्वयन्तो विशन्तोऽग्रे युयुधुर्द्वन्द्वयोधिन: ॥ २७ ॥
te ’nyonyam abhisaṁsṛtya
kṣipanto marmabhir mithaḥ
āhvayanto viśanto ’gre
yuyudhur dvandva-yodhinaḥ

Synonyms

tetodos eles (os semideuses e os demônios); anyonyamuns dos outros; abhisaṁsṛtyatendo-se aproximado face a face; kṣipan­taḥinsultando-se mutuamente; marmabhiḥ mithaḥferindo muito o âmago do coração um do outro; āhvayantaḥao dirigirem-se uns aos outros; viśantaḥtendo entrado no campo de batalha; agrefronte; yuyudhuḥlutaram; dvandva-yodhinaḥos combatentes se defrontando aos pares.

Translation

Os semideuses e demônios se colocaram uns diante dos outros e se insultaram mutuamente com palavras que feriam o coração. Então, aproximaram-se e, aos pares, começaram a lutar face a face.
युयोध बलिरिन्द्रेण तारकेण गुहोऽस्यत ।
वरुणो हेतिनायुध्यन्मित्रो राजन्प्रहेतिना ॥ २८ ॥
yuyodha balir indreṇa
tārakeṇa guho ’syata
varuṇo hetināyudhyan
mitro rājan prahetinā

Synonyms

yuyodhalutou; baliḥMahārāja Bali; indreṇacom o rei Indra; tārakeṇacom Tāraka; guhaḥKārttikeya; asyataocupado em lutar; varuṇaḥo semideus Varuṇa; hetinācom Heti; ayudhyatlutaram entre si; mitraḥo semideus Mitra; rājanó rei; praheti­nācom Praheti.

Translation

Ó rei, Mahārāja Bali lutou contra Indra; Kārttikeya, contra Tāraka; Varuṇa, contra Heti, e Mitra, contra Praheti.
यमस्तु कालनाभेन विश्वकर्मा मयेन वै ।
शम्बरो युयुधे त्वष्ट्रा सवित्रा तु विरोचन: ॥ २९ ॥
yamas tu kālanābhena
viśvakarmā mayena vai
śambaro yuyudhe tvaṣṭrā
savitrā tu virocanaḥ

Synonyms

yamaḥYamarāja; tuna verdade; kālanābhenacom Kāla­nābha; viśvakarmāViśvakarmā; mayenacom Maya; vaina ver­dade; śambaraḥŚambara; yuyudhelutou; tvaṣṭrācom Tvaṣṭā; savitrācom o deus do Sol; tuna verdade; virocanaḥo demônio Virocana.

Translation

Yamarāja lutou contra Kālanābha; Viśvakarmā, contra Maya Dānava; Tvaṣṭā, contra Śambara, e o deus do Sol, contra Virocana.
अपराजितेन नमुचिरश्विनौ वृषपर्वणा ।
सूर्यो बलिसुतैर्देवो बाणज्येष्ठै: शतेन च ॥ ३० ॥
राहुणा च तथा सोम: पुलोम्ना युयुधेऽनिल: ।
निशुम्भशुम्भयोर्देवी भद्रकाली तरस्विनी ॥ ३१ ॥
aparājitena namucir
aśvinau vṛṣaparvaṇā
sūryo bali-sutair devo
bāṇa-jyeṣṭhaiḥ śatena ca
rāhuṇā ca tathā somaḥ
pulomnā yuyudhe ’nilaḥ
niśumbha-śumbhayor devī
bhadrakālī tarasvinī

Synonyms

aparājitenacom o semideus Aparājita; namuciḥo demônio Namuci; aśvinauos irmãos Aśvinī; vṛṣaparvaṇācom o demônio Vṛṣaparvā; sūryaḥo deus do Sol; bali-sutaiḥcom os filhos de Bali; devaḥo deus; bāṇa-jyeṣṭhaiḥo líder de quem é Bāṇa; śatenatotalizando cem; cae; rāhuṇācom Rāhu; catambém; tathābem como; somaḥo deus da Lua; pulomnāPuloma; yuyudhecombateu; anilaḥo semideus Anila, que controla o ar; niśumbhao demônio Niśumbha; śumbhayoḥcom Śumbha; devīa deusa Durgā; bhadrakālīBhadra Kālī; tarasvinīextremamente po­derosa.

Translation

O semideus Aparājita lutou contra Namuci, e os dois irmãos Aśvinī-kumāra lutaram contra Vṛṣaparvā. O deus do Sol lutou contra os cem filhos de Mahārāja Bali, encabeçados por Bāṇa, e o deus da Lua lutou contra Rāhu. O semideus controlador do ar lutou contra Puloma, e Śumbha e Niśumbha lutaram contra a supremamente poderosa energia material, Durgādevī, que se chama Bhadra Kālī.
वृषाकपिस्तु जम्भेन महिषेण विभावसु: ।
इल्वल: सह वातापिर्ब्रह्मपुत्रैररिन्दम ॥ ३२ ॥
कामदेवेन दुर्मर्ष उत्कलो मातृभि: सह ।
बृहस्पतिश्चोशनसा नरकेण शनैश्चर: ॥ ३३ ॥
मरुतो निवातकवचै: कालेयैर्वसवोऽमरा: ।
विश्वेदेवास्तु पौलोमै रुद्रा: क्रोधवशै: सह ॥ ३४ ॥
vṛṣākapis tu jambhena
mahiṣeṇa vibhāvasuḥ
ilvalaḥ saha vātāpir
brahma-putrair arindama
kāmadevena durmarṣa
utkalo mātṛbhiḥ saha
bṛhaspatiś cośanasā
narakeṇa śanaiścaraḥ
maruto nivātakavacaiḥ
kāleyair vasavo ’marāḥ
viśvedevās tu paulomai
rudrāḥ krodhavaśaiḥ saha

Synonyms

vṛṣākapiḥsenhor Śiva; tuna verdade; jambhenacom Jambha; mahiṣeṇacom Mahiṣāsura; vibhāvasuḥo deus do fogo; ilvalaḥo demônio Ilvala; saha vātāpiḥcom seu irmão, Vātāpi; brahma­-putraiḥcom os filhos de Brahmā, tais como Vasiṣṭha; arim-damaó Mahārāja Parīkṣit, exterminador dos inimigos; kāmadevenacom Kāmadeva; durmarṣaḥDurmarṣa; utkalaḥo demônio Utkala; mātṛbhiḥ sahacom as semideusas conhecidas como Mātṛkās; bṛhaspatiḥo semideus Bṛhaspati; cae; uśanasācom Śukrācārya; na­rakeṇacom o demônio conhecido como Naraka; śanaiścaraḥo semideus Śani, ou Saturno; marutaḥos semideuses do ar; nivāta­kavacaiḥcom o demônio Nivātakavaca; kāleyaiḥcom os Kālakeyas; vasavaḥ amarāḥos Vasus lutaram; viśvedevāḥos semideuses Viśve­devas; tuna verdade; paulomaiḥcom os Paulomas; rudrāḥos onze Rudras; krodhavaśaiḥ sahacom os demônios Krodhavaśas.

Translation

Ó Mahārāja Parīkṣit, exterminador dos inimigos [Arindama], o senhor Śiva lutou contra Jambha, e Vibhāvasu lutou contra Mahiṣāsura. Ilvala, juntamente com seu irmão Vātāpi, bateu-se com os filhos do senhor Brahmā. Durmarṣa lutou contra o Cupido; o demônio Utkala, contra a semideusa Mātṛkā; Bṛhaspati, contra Śukrācārya, e Śanaiścara [Saturno], contra Narakāsura. Os Maruts lutaram contra Nivātakavaca; os Vasus, contra os demônios Kālakeyas; os semideuses Viśvedevas, contra os demônios Paulomas, e os Rudras, contra os demônios Krodhavaśas, que eram vítimas da ira.
त एवमाजावसुरा: सुरेन्द्रा
द्वन्द्वेन संहत्य च युध्यमाना: ।
अन्योन्यमासाद्य निजघ्नुरोजसा
जिगीषवस्तीक्ष्णशरासितोमरै: ॥ ३५ ॥
ta evam ājāv asurāḥ surendrā
dvandvena saṁhatya ca yudhyamānāḥ
anyonyam āsādya nijaghnur ojasā
jigīṣavas tīkṣṇa-śarāsi-tomaraiḥ

Synonyms

tetodos eles; evamdessa maneira; ājauno campo de bata­lha; asurāḥos demônios; sura-indrāḥe os semideuses; dvandve­nade dois em dois; saṁhatyaagrupando-se; cae; yudhyamā­nāḥocupados em lutar; anyonyamuns com os outros; āsādyaaproximando-se; nijaghnuḥgolpearam com armas e mataram; ojasācom muita força; jigīṣavaḥtodos desejando a vitória; tīkṣṇaafiadas; śaracom flechas; asicom espadas; tomaraiḥcom lanças.

Translation

Todos esses semideuses e demônios se reuniram no campo de ba­talha com ânimo belicoso e investiram uns contra os outros com muito ímpeto. Todos desejando a vitória, eles lutaram aos pares, agredindo-se severamente com flechas, espadas e lanças afiadas.
भुशुण्डिभिश्चक्रगदर्ष्टिपट्टिशै:
शक्त्युल्मुकै: प्रासपरश्वधैरपि ।
निस्त्रिंशभल्ल‍ै: परिघै: समुद्गरै:
सभिन्दिपालैश्च शिरांसि चिच्छिदु: ॥ ३६ ॥
bhuśuṇḍibhiś cakra-gadarṣṭi-paṭṭiśaiḥ
śakty-ulmukaiḥ prāsa-paraśvadhair api
nistriṁśa-bhallaiḥ parighaiḥ samudgaraiḥ
sabhindipālaiś ca śirāṁsi cicchiduḥ

Synonyms

bhuśuṇḍibhiḥcom armas chamadas bhuśuṇḍis; cakracom discos; gadācom maças; ṛṣṭicom as armas chamadas ṛṣṭis; paṭṭiśaiḥcom as armas chamadas paṭṭiśas; śakticom as armas śaktis; ulmukaiḥcom as armas chamadas ulmukas; prāsacom as armas prāsas; paraśvadhaiḥcom as armas chamadas paraśvadhas; apitambém; nistriṁśacom nistriṁśas; bhallaiḥcom lanças; parighaiḥcom as armas chamadas parighas; sa-mudgaraiḥcom as armas conhecidas como mudgaras; sa-bhindipālaiḥcom as armas bhindipālas; catambém; śirāṁsicabeças; cicchiduḥcortaram.

Translation

Eles cortaram as cabeças uns dos outros usando armas tais como bhuśuṇḍis, cakras, maças, ṛṣṭis, paṭṭiśas, śaktis, ulmukas, prāsas, paraśvadhas, nistriṁśas, lanças, parighas, mudgaras e bhindipālas.
गजास्तुरङ्गा: सरथा: पदातय:
सारोहवाहा विविधा विखण्डिता: ।
निकृत्तबाहूरुशिरोधराङ्‍‍घ्रय-
श्छिन्नध्वजेष्वासतनुत्रभूषणा: ॥ ३७ ॥
gajās turaṅgāḥ sarathāḥ padātayaḥ
sāroha-vāhā vividhā vikhaṇḍitāḥ
nikṛtta-bāhūru-śirodharāṅghrayaś
chinna-dhvajeṣvāsa-tanutra-bhūṣaṇāḥ

Synonyms

gajāḥelefantes; turaṅgāḥcavalos; sa-rathāḥcom quadrigas; padātayaḥsoldados de infantaria; sāroha-vāhāḥcarregadores com os condutores; vividhāḥmuitas variedades; vikhaṇḍitāḥdilacerados; nikṛtta-bāhubraços decepados; ūrucoxas; śirodharapesco­ços; aṅghrayaḥpernas; chinnadestroçados; dhvajabandeiras; iṣvāsaarcos; tanutraescudos; bhūṣaṇāḥadornos.

Translation

Os elefantes, cavalos, quadrigas, quadrigários, soldados de infantaria e várias classes de carregadores, juntamente com os seus condutores, foram dilacerados. Os braços, coxas, pescoços e pernas dos solda­dos foram decepados, e suas bandeiras, arcos, escudos e ornamentos foram destroçados.
तेषां पदाघातरथाङ्गचूर्णिता-
दायोधनादुल्बण उत्थितस्तदा ।
रेणुर्दिश: खं द्युमणिं च छादयन्
न्यवर्ततासृक् स्रुतिभि: परिप्लुतात् ॥ ३८ ॥
teṣāṁ padāghāta-rathāṅga-cūrṇitād
āyodhanād ulbaṇa utthitas tadā
reṇur diśaḥ khaṁ dyumaṇiṁ ca chādayan
nyavartatāsṛk-srutibhiḥ pariplutāt

Synonyms

teṣāmde todas as pessoas ocupadas no campo de batalha; padāghātadevido ao impacto produzido pelos pés dos semideuses e demônios ao se chocarem contra o solo; ratha-aṅgae pelas rodas das quadrigas; cūrṇitāto qual virou nuvens de poeira; āyodhanātdo campo de batalha; ulbaṇaḥcom muita força; utthitaḥlevantando-se; tadānaquele momento; reṇuḥas partículas de poeira; diśaḥtodas as direções; khamespaço exterior; dyumaṇimindo até o Sol; catambém; chādayancobrindo todo o espaço até este ponto; nyavartatadeixaram de flutuar no ar; asṛkde sangue; srutibhiḥpelas partículas; pariplutātpor serem bastante salpicadas.

Translation

Devido ao impacto produzido pelas pernas dos demônios e semideuses e pelas rodas das quadrigas ao entrarem em contato com a solo, partículas de poeira levantaram-se violentamente na direção do céu e fizeram uma nuvem de poeira que, estendendo-se até o Sol, cobria todas as direções do espaço exterior. Porém, quando às partículas de poeira se juntaram gotas de sangue que eram salpicadas por todo o espaço, a nuvem de poeira não pôde continuar flutuando no céu.

Purport

SIGNIFICADO—A nuvem de poeira cobria todo o horizonte, mas, quando gotas de sangue jorraram até o Sol, a nuvem de poeira não pôde conti­nuar flutuando no céu. Um ponto a ser observado aqui é que, em­bora se afirme que o sangue tenha alcançado o Sol, não se diz que ele tenha alcançado a Lua. Aparentemente, portanto, e isso é mencionado em outras passagens do Śrīmad-Bhāgavatam, o Sol, e não a Lua, é o planeta mais próximo da Terra. Já comentamos este ponto em muitas ocasiões. Em sequência, temos primeiro o Sol, depois a Lua, Marte, Júpiter e assim por diante. Calcula-se que o Sol esteja a 148.800.000 quilômetros acima da superfície da Terra, e, no Śrīmad-Bhāgavatam, aprendemos que a Lua está a 2.560.000 qui­lômetros acima do Sol. Portanto, a distância entre a Terra e a Lua orçaria pelos 152.000.000 de quilômetros. Logo, se uma cápsula es­pacial viajar a uma velocidade de 29.000 quilômetros por hora, como ela poderá alcançar a Lua em quatro dias? Ir à Lua a essa velocida­de levaria pelo menos sete meses. Portanto, é impossível que, em uma viagem à Lua, uma cápsula espacial tenha gastado apenas quatro dias para atingir aquele planeta.
शिरोभिरुद्धूतकिरीटकुण्डलै:
संरम्भद‍ृग्भि: परिदष्टदच्छदै: ।
महाभुजै: साभरणै: सहायुधै:
सा प्रास्तृता भू: करभोरुभिर्बभौ ॥ ३९ ॥
śirobhir uddhūta-kirīṭa-kuṇḍalaiḥ
saṁrambha-dṛgbhiḥ paridaṣṭa-dacchadaiḥ
mahā-bhujaiḥ sābharaṇaiḥ sahāyudhaiḥ
sā prāstṛtā bhūḥ karabhorubhir babhau

Synonyms

śirobhiḥcom as cabeças; uddhūtaseparados, arrancados de; kirīṭatendo seus elmos; kuṇḍalaiḥe brincos; saṁrambha-dṛgbhiḥolhos fitando com ira (embora as cabeças estivessem arrancadas dos corpos); paridaṣṭatendo sido mordidos pelos dentes; daccha­daiḥos lábios; mahā-bhujaiḥcom grandes braços; sa-ābhara­ṇaiḥdecorados com adornos; saha-āyudhaiḥe com armas em suas mãos, embora as mãos estivessem decepadas; aquele campo de batalha; prāstṛtācoberto; bhūḥo campo de batalha; karabha­-ūrubhiḥe com coxas e pernas que pareciam trombas de elefantes; babhauficou assim.

Translation

No decorrer da luta, o campo de batalha ficou coberto com as ca­beças decapitadas dos heróis, sendo que seus olhos ainda olhavam fixamente, e seus dentes persistiam comprimindo os lábios com muita ira. Os elmos e brincos desprenderam-se daquelas cabeças decepa­das. Igualmente, muitos braços, decorados com adornos e segurando várias armas, espalhavam-se em diversos locais, bem como muitas pernas e coxas, que pareciam trombas de elefantes.
कबन्धास्तत्र चोत्पेतु: पतितस्वशिरोऽक्षिभि: ।
उद्यतायुधदोर्दण्डैराधावन्तो भटान् मृधे ॥ ४० ॥
kabandhās tatra cotpetuḥ
patita-sva-śiro-’kṣibhiḥ
udyatāyudha-dordaṇḍair
ādhāvanto bhaṭān mṛdhe

Synonyms

kabandhāḥtroncos (corpos sem cabeça); tatralá (no campo de batalha); catambém; utpetuḥproduzidos; patitacaída; sva­-śiraḥ-akṣibhiḥpelos olhos de sua cabeça; udyataerguidos; āyudhaequipados com armas; dordaṇḍaiḥos braços de quem; ādhāvan­taḥprecipitando-se em direção a; bhaṭānos soldados; mṛdheno campo de batalha.

Translation

Muitos troncos sem cabeça foram produzidos naquele campo de ba­talha. Empunhando armas, aqueles troncos fantasmais, que podiam ver com os olhos das cabeças caídas, arremetiam-se contra os soldados inimigos.

Purport

SIGNIFICADO—Parece que os heróis que morreram no campo de batalha imediatamente se tornaram fantasmas e, embora suas cabeças tivessem sido separadas de seus corpos, produziram-se novos troncos, e esses novos troncos, vendo com os olhos das cabeças decepadas, começaram a atacar o inimigo. Em outras palavras, foram gerados muitos fantas­mas para entrarem na luta, e, portanto, novos troncos apareceram no campo de batalha.
बलिर्महेन्द्रं दशभिस्त्रिभिरैरावतं शरै: ।
चतुर्भिश्चतुरो वाहानेकेनारोहमार्च्छयत् ॥ ४१ ॥
balir mahendraṁ daśabhis
tribhir airāvataṁ śaraiḥ
caturbhiś caturo vāhān
ekenāroham ārcchayat

Synonyms

baliḥMahārāja Bali; mahā-indramo rei dos céus; daśabhiḥcom dez; tribhiḥcom três; airāvatamAirāvata, que carrega Indra; śaraiḥcom flechas; caturbhiḥcom quatro flechas; caturaḥos quatro; vāhānsoldados montados; ekenacom uma; ārohamo condutor dos elefantes; ārcchayatatacou.

Translation

Então, com dez flechas, Mahārāja Bali atacou Indra e, com três flechas, atacou Airāvata, o elefante carregador de Indra. Com quatro flechas, ele atacou os quatros cavaleiros que defendiam as pernas de Airāvata e, com uma flecha, atacou o condutor do elefante.

Purport

SIGNIFICADO—A palavra vāhān se refere aos soldados que, a cavalo, protegiam as pernas dos elefantes carregadores. De acordo com o sistema de técnica militar, também se protegiam as pernas do elefante que car­regava o comandante.
स तानापतत: शक्रस्तावद्भ‍ि: शीघ्रविक्रम: ।
चिच्छेद निशितैर्भल्ल‍ैरसम्प्राप्तान्हसन्निव ॥ ४२ ॥
sa tān āpatataḥ śakras
tāvadbhiḥ śīghra-vikramaḥ
ciccheda niśitair bhallair
asamprāptān hasann iva

Synonyms

saḥele (Indra); tānflechas; āpatataḥenquanto se moviam em direção a ele e caíam; śakraḥIndra; tāvadbhiḥimediatamente; śīghra-vikramaḥera hábil em revidar muito rapidamente; cicchedadespedaçou; niśitaiḥpontiaguda; bhallaiḥcom outro tipo de flecha; asamprāptānas flechas inimigas não sendo recebidas; hasan ivacomo se sorrisse.

Translation

Antes de que as flechas de Mahārāja Bali conseguissem atingi-lo, Indra, o rei dos céus, que é hábil no manuseio de flechas, sorriu e contra-atacou as flechas com flechas de outro tipo, conhecidas como bhalla, as quais eram extremamente pontiagudas.
तस्य कर्मोत्तमं वीक्ष्य दुर्मर्ष: शक्तिमाददे ।
तां ज्वलन्तीं महोल्काभां हस्तस्थामच्छिनद्धरि: ॥ ४३ ॥
tasya karmottamaṁ vīkṣya
durmarṣaḥ śaktim ādade
tāṁ jvalantīṁ maholkābhāṁ
hasta-sthām acchinad dhariḥ

Synonyms

tasyado rei Indra; karma-uttamamo habilíssimo serviço na arte militar; vīkṣyaapós observar; durmarṣaḥassumindo um temperamento irado; śaktima arma śakti; ādadeempunhou; tāmaquela arma; jvalantīmfogo abrasador; mahā-ulkā-ābhāmparecendo um grande tição incendiário; hasta-sthāmenquanto ainda estava na mão de Bali; acchinatdespedaçou; hariḥIndra.

Translation

Ao ver as hábeis façanhas militares de Indra, Bali Mahārāja não pôde conter a sua ira. Então, ele empunhou outra arma, conhecida como śakti, que ardia como um grande tição incendiário. Todavia, Indra despedaçou essa arma quando a mesma ainda estava nas mãos de Bali.
तत: शूलं तत: प्रासं ततस्तोमरमृष्टय: ।
यद् यच्छस्त्रं समादद्यात्सर्वं तदच्छिनद् विभु: ॥ ४४ ॥
tataḥ śūlaṁ tataḥ prāsaṁ
tatas tomaram ṛṣṭayaḥ
yad yac chastraṁ samādadyāt
sarvaṁ tad acchinad vibhuḥ

Synonyms

tataḥdepois disso; śūlamlança; tataḥdepois disso; prāsama arma prāsa; tataḥem seguida; tomarama arma tomara; ṛṣṭayaḥas armas ṛṣṭis; yat yattoda e qualquer; śastramarma; samāda­dyātque Bali Mahārāja tentava usar; sarvamtodas elas; tataquelas mesmas armas; acchinatdespedaçava; vibhuḥo grande Indra.

Translation

Em seguida, uma por uma, Mahārāja Bali usou a lança, prāsa, to­mara, ṛṣṭis e outras armas, mas todas as armas que ele empunhava eram imediatamente despedaçadas por Indra.
ससर्जाथासुरीं मायामन्तर्धानगतोऽसुर: ।
तत: प्रादुरभूच्छैल: सुरानीकोपरि प्रभो ॥ ४५ ॥
sasarjāthāsurīṁ māyām
antardhāna-gato ’suraḥ
tataḥ prādurabhūc chailaḥ
surānīkopari prabho

Synonyms

sasarjadesfechou; athaagora; āsurīmdemoníaca; māyāmilusão; antardhānafora de visão; gataḥtendo ficado; asuraḥBali Mahārāja; tataḥem seguida; prādurabhūtapareceu; śailaḥgrande montanha; sura-anīka-upariacima da cabeça dos soldados dos semideuses; prabhoó meu Senhor.

Translation

Meu querido rei, Bali Mahārāja então desapareceu e recorreu a ilusões demoníacas. Em seguida, uma montanha gigante, gerada da ilusão, apareceu acima da cabeça dos soldados dos semideuses.
ततो निपेतुस्तरवो दह्यमाना दवाग्निना ।
शिला: सटङ्कशिखराश्चूर्णयन्त्यो द्विषद्बलम् ॥ ४६ ॥
tato nipetus taravo
dahyamānā davāgninā
śilāḥ saṭaṅka-śikharāś
cūrṇayantyo dviṣad-balam

Synonyms

tataḥdaquela grande montanha; nipetuḥcomeçaram a cair; taravaḥgrandes árvores; dahyamānāḥardendo em fogo; dava-agni­nāpelo incêndio de floresta; śilāḥe pedras; sa-ṭaṅka-śikharāḥcujas bordas tinham pontas tão afiadas como picaretas de pedra; cūrṇayantyaḥesmagando; dviṣat-balama força dos inimigos.

Translation

Daquela montanha, caíam árvores queimando em um incêndio florestal. Lascas de pedra, com bordas afiadas como picaretas, também caíam e esmagavam a cabeça dos soldados dos semideuses.
महोरगा: समुत्पेतुर्दन्दशूका: सवृश्चिका: ।
सिंहव्याघ्रवराहाश्च मर्दयन्तो महागजा: ॥ ४७ ॥
mahoragāḥ samutpetur
dandaśūkāḥ savṛścikāḥ
siṁha-vyāghra-varāhāś ca
mardayanto mahā-gajāḥ

Synonyms

mahā-uragāḥgrandes serpentes; samutpetuḥcaíram sobre eles; dandaśūkāḥoutros animais venenosos e insetos; sa-vṛścikāḥcom escorpiões; siṁhaleões; vyāghratigres; varāhāḥ cae javalis da floresta; mardayantaḥesmagando; mahā-gajāḥgrandes elefantes.

Translation

Escorpiões, grandes serpentes e muitos outros animais venenosos, bem como leões, tigres, javalis e grandes elefantes, todos começaram a cair sobre os soldados dos semideuses, esmagando tudo.
यातुधान्यश्च शतश: शूलहस्ता विवासस: ।
छिन्धि भिन्धीति वादिन्यस्तथा रक्षोगणा: प्रभो ॥ ४८ ॥
yātudhānyaś ca śataśaḥ
śūla-hastā vivāsasaḥ
chindhi bhindhīti vādinyas
tathā rakṣo-gaṇāḥ prabho

Synonyms

yātudhānyaḥmulheres carnívoras demoníacas; cae; śataśaḥcentenas e centenas; śūla-hastāḥcada um deles com um tridente na mão; vivāsasaḥcompletamente nus; chindhidespedaçai; bhin­dhitrespassai; itiassim; vādinyaḥfalando; tathādessa manei­ra; rakṣaḥ-gaṇāḥum bando de Rākṣasas (uma espécie de demônio); prabhoó meu rei.

Translation

Ó meu rei, muitas centenas de demônias e demônios carnívoros, completamente nus e carregando tridentes em suas mãos, apareceram então, bradando os lemas: “Despedaçai-os! Tres­passai-os!”
ततो महाघना व्योम्नि गम्भीरपरुषस्वना: ।
अङ्गारान्मुमुचुर्वातैराहता: स्तनयित्नव: ॥ ४९ ॥
tato mahā-ghanā vyomni
gambhīra-paruṣa-svanāḥ
aṅgārān mumucur vātair
āhatāḥ stanayitnavaḥ

Synonyms

tataḥdepois disso; mahā-ghanāḥgrandes nuvens; vyomnino céu; gambhīra-paruṣa-svanāḥemitindo sons retumbantes; aṅgārānbrasas; mumucuḥlançavam; vātaiḥpelos ventos fortes; āhatāḥfustigadas; stanayitnavaḥcom o som de trovoada.

Translation

Nuvens ameaçadoras, fustigadas por ventos fortes, apareceram em seguida no céu. Emitindo muito gravemente o som de trovoadas, começaram a derramar carvões em brasa.
सृष्टो दैत्येन सुमहान्वह्नि: श्वसनसारथि: ।
सांवर्तक इवात्युग्रो विबुधध्वजिनीमधाक् ॥ ५० ॥
sṛṣṭo daityena sumahān
vahniḥ śvasana-sārathiḥ
sāṁvartaka ivātyugro
vibudha-dhvajinīm adhāk

Synonyms

sṛṣṭaḥcriado; daityenapelo demônio (Bali Mahārāja); su-mahānenorme, devastador; vahniḥum fogo; śvasana-sārathiḥsendo carregado pela ventania; sāṁvartakaḥo fogo chamado Sāṁvartaka, que aparece no momento da dissolução; ivaassim como; atimuito; ugraḥterrível; vibudhados semideuses; dhva­jinīmos soldados; adhākreduziu a cinzas.

Translation

Um grande fogo devastador criado por Bali Mahārāja começou a queimar todos os soldados dos semideuses. Esse fogo, acompanhado de rajadas de ventos, parecia tão terrível como o fogo Sāṁvartaka, que aparece no momento da dissolução.
तत: समुद्र उद्वेल: सर्वत: प्रत्यद‍ृश्यत ।
प्रचण्डवातैरुद्धूततरङ्गावर्तभीषण: ॥ ५१ ॥
tataḥ samudra udvelaḥ
sarvataḥ pratyadṛśyata
pracaṇḍa-vātair uddhūta-
taraṅgāvarta-bhīṣaṇaḥ

Synonyms

tataḥdepois disso; samudraḥo mar; udvelaḥficando agita­do; sarvataḥpor toda parte; pratyadṛśyataapareceram diante da visão de todos; pracaṇḍaferozes; vātaiḥpelos ventos; uddhū­tarevoltas; taraṅgadas ondas; āvartaremoinhos de águas; bhīṣaṇaḥimpetuosos.

Translation

Depois, remoinhos aquáticos e ondas marítimas, agitados por ferozes rajadas de vento, apareceram em toda parte, diante da visão de todos, provocando uma furiosa inundação.
एवं दैत्यैर्महामायैरलक्ष्यगतिभीरणे ।
सृज्यमानासु मायासु विषेदु: सुरसैनिका: ॥ ५२ ॥
evaṁ daityair mahā-māyair
alakṣya-gatibhī raṇe
sṛjyamānāsu māyāsu
viṣeduḥ sura-sainikāḥ

Synonyms

evamassim; daityaiḥpelos demônios; mahā-māyaiḥque eram hábeis em criar ilusões; alakṣya-gatibhiḥtodavia, invisíveis; raṇena luta; sṛjyamānāsu māyāsudevido à criação dessa atmosfera ilu­sória; viṣeduḥficaram taciturnos; sura-sainikāḥos soldados dos semideuses.

Translation

Enquanto essa atmosfera mágica era criada na luta pelos demônios invisíveis, que eram hábeis nessas ilusões, os soldados dos semi­deuses sentiam-se abatidos.
न तत्प्रतिविधिं यत्र विदुरिन्द्रादयो नृप ।
ध्यात: प्रादुरभूत् तत्र भगवान्विश्वभावन: ॥ ५३ ॥
na tat-pratividhiṁ yatra
vidur indrādayo nṛpa
dhyātaḥ prādurabhūt tatra
bhagavān viśva-bhāvanaḥ

Synonyms

nanão; tat-pratividhimextinção dessa atmosfera ilusória; yatraonde; viduḥpuderam entender; indra-ādayaḥos semideuses, encabeçados por Indra; nṛpaó rei; dhyātaḥsendo o objeto de meditação; prādurabhūtapareceu ali; tatranaquele lugar; bha­gavāna Suprema Personalidade de Deus; viśva-bhāvanaḥo criador do universo.

Translation

Ó rei, ao perceberem que não conseguiriam encontrar maneira al­guma de anular as atividades dos demônios, os semideuses, de todo o coração, meditaram na Suprema Personalidade de Deus, o criador do universo, que então apareceu imediatamente.
तत: सुपर्णांसकृताङ्‍‍घ्रिपल्ल‍व:
पिशङ्गवासा नवकञ्जलोचन: ।
अद‍ृश्यताष्टायुधबाहुरुल्ल‍स-
च्छ्रीकौस्तुभानर्घ्यकिरीटकुण्डल: ॥ ५४ ॥
tataḥ suparṇāṁsa-kṛtāṅghri-pallavaḥ
piśaṅga-vāsā nava-kañja-locanaḥ
adṛśyatāṣṭāyudha-bāhur ullasac-
chrī-kaustubhānarghya-kirīṭa-kuṇḍalaḥ

Synonyms

tataḥem seguida; suparṇa-aṁsa-kṛta-aṅghri-pallavaḥa Suprema Personalidade de Deus, cujos pés de lótus se apoiam nos ombros de Garuḍa; piśaṅga-vāsāḥcuja roupa é amarela; nava-kañja-loca­naḥe cujos olhos lembram as pétalas de um lótus que acaba de desabrochar; adṛśyatatornou-Se visível (na presença dos semideuses); aṣṭa-āyudhamunido de oito espécies de armas; bāhuḥbraços; ullasatapresentando esplendorosamente; śrīa deusa da fortuna; kaustubhaa joia Kaustubha; anarghyade valor inestimável; ki­rīṭaelmo; kuṇḍalaḥtendo brincos.

Translation

A Suprema Personalidade de Deus, cujos olhos parecem as pétalas de um lótus recém-desabrochado, sentou-Se nas costas de Garuḍa, apoiando Seus pés de lótus nos ombros deste. Vestido de amarelo, decorado pela joia Kaustubha e pela deusa da fortuna e usando um elmo e brincos inestimáveis, o Senhor Supremo, portando várias armas em Suas oito mãos, tornou-Se visível aos semideuses.
तस्मिन्प्रविष्टेऽसुरकूटकर्मजा
माया विनेशुर्महिना महीयस: ।
स्वप्नो यथा हि प्रतिबोध आगते
हरिस्मृति: सर्वविपद्विमोक्षणम् ॥ ५५ ॥
tasmin praviṣṭe ’sura-kūṭa-karmajā
māyā vineśur mahinā mahīyasaḥ
svapno yathā hi pratibodha āgate
hari-smṛtiḥ sarva-vipad-vimokṣaṇam

Synonyms

tasmin praviṣṭecom a entrada da Suprema Personalidade de Deus; asurados demônios; kūṭa-karma-devido às atividades mágicas e ilusórias; māyāas manifestações falsas; vineśuḥforam imediatamente suprimidas; mahināpelo poder superior; mahīya­saḥda Suprema Personalidade de Deus, que é maior do que o maior; svapnaḥsonhos; yathācomo; hina verdade; pratibo­dhequando o despertar; āgatechegou; hari-smṛtiḥo ato de se lembrar da Suprema Personalidade de Deus; sarva-vipatde toda classe de situações perigosas; vimokṣaṇamimediatamente extermina.

Translation

Assim como os perigos em um sonho cessam quando a pessoa desperta, as ilusões criadas pelos malabarismos dos demônios foram desfeitas pelo poder transcendental da Suprema Personalidade de Deus logo que Ele entrou no campo de batalha. Na verdade, pelo simples fato de se lembrar da Suprema Personalidade de Deus, o indivíduo se livra de todos os perigos.
द‍ृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह
आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमि: ।
तल्ल‍ीलया गरुडमूर्ध्नि पतद् गृहीत्वा
तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीश: ॥ ५६ ॥
dṛṣṭvā mṛdhe garuḍa-vāham ibhāri-vāha
āvidhya śūlam ahinod atha kālanemiḥ
tal līlayā garuḍa-mūrdhni patad gṛhītvā
tenāhanan nṛpa savāham ariṁ tryadhīśaḥ

Synonyms

dṛṣṭvāvendo; mṛdheno campo de batalha; garuḍa-vāhama Suprema Personalidade de Deus, montado em Garuḍa; ibhāri­-vāhaḥo demônio, que era carregado por um grande leão; āvidhyabrandindo; śūlamtridente; ahinotdisparou contra ele; athaassim; kālanemiḥo demônio Kālanemi; tatesse evento no qual o demô­nio atacou a Suprema Personalidade de Deus; līlayāmuito facilmente; garuḍa-mūrdhnisobre a cabeça do Seu carregador, Garuḍa; patat­enquanto caía; gṛhītvāapós pegá-lo imediatamente, sem dificulda­de; tenae com a mesma arma; ahanatmatou; nṛpaó rei; sa-­vāhamcom seu carregador; arimo inimigo; tri-adhīśaḥa Suprema Personalidade de Deus, o proprietário dos três mundos.

Translation

Ó rei, ao ver que a Suprema Personalidade de Deus, montado em Garuḍa, estava no campo de batalha, o demônio Kālanemi, que era carregado por um leão, logo pegou de seu tridente, brandiu-o e disparou-o contra a cabeça de Garuḍa. A Suprema Personalidade de Deus, Hari, o mestre dos três mundos, imediatamente agarrou o tridente e, com a mesmíssima arma, matou o inimigo Kālanemi, juntamente com o seu carregador, o leão.

Purport

SIGNIFICADO—Com relação a isso, Śrīla Madhvācārya diz:
kālanemy-ādayaḥ sarve
kariṇā nihatā api
śukreṇojjīvitāḥ santaḥ
punas tenaiva pātitāḥ
“Kālanemi e todos os outros demônios foram mortos pela Suprema Personalidade de Deus, Hari, e quando Śukrācārya, o mestre espiritual deles, ressuscitou-os, foram novamente mortos pela Suprema Personalidade de Deus.”
माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य
च्चक्रेण कृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।
आहत्य तिग्मगदयाहनदण्डजेन्द्र
तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाद्य: ॥ ५७ ॥
mālī sumāly atibalau yudhi petatur yac-
cakreṇa kṛtta-śirasāv atha mālyavāṁs tam
āhatya tigma-gadayāhanad aṇḍajendraṁ
tāvac chiro ’cchinad arer nadato ’riṇādyaḥ

Synonyms

mālī sumālīdois demônios chamados Mālī e Sumālī; ati-balaupoderosíssimos; yudhino campo de batalha; petatuḥtombaram; yat-cakreṇapor cujo disco; kṛtta-śirasausuas cabeças foram cortadas; athaem seguida; mālyavānMālyavān; tama Suprema Personalidade de Deus; āhatyaatacando; tigma-gadayācom uma maça muito potente; ahanattentou arremeter contra, matar; aṇḍa-ja-indramGaruḍa, o rei de todos os pássaros, que são ovíparos; tāvatnaquele momento; śiraḥa cabeça; acchinatdecepou; areḥdo inimigo; nadataḥrugindo como um leão; ariṇācom o disco; ādyaḥa Personalidade de Deus original.

Translation

Em seguida, dois poderosíssimos demônios chamados Mālī e Sumālī foram mortos pelo Senhor Supremo, que os decapitou com o Seu disco. Então, Mālyavān, outro demônio, atacou o Senhor. Com sua potente maça, o demônio, que rugia como um leão, arremeteu contra Garuḍa, o senhor dos pássaros, que nascem de ovos. Contudo, a Su­prema Personalidade de Deus, a pessoa original, usou Seu disco para também decepar a cabeça daquele inimigo.

Purport

Neste ponto, encerram-se os Significados Bhaktivedanta do oita­vo canto, décimo capítulo, do Śrīmad-Bhāgavatam, intitulado “A Batalha entre os Semideuses e os Demônios”.