Before Verses
Devanagari
Verse Text
Synonyms
Translation
Purport
CAPÍTULO CINQUENTA E DOIS
A Mensagem de Rukmiṇī ao Senhor Kṛṣṇa
Este capítulo descreve como o Senhor Balarāma e o Senhor Kṛṣṇa, correndo como se estivessem com medo, foram para Dvārakā. Então, o Senhor Kṛṣṇa ouviu a mensagem de Rukmiṇī através da boca de um brāhmaṇa e a escolheu como esposa.
O rei Mucukunda, a quem o Senhor Kṛṣṇa concedera misericórdia, ofereceu reverências e O circungirou. O rei, então, deixou a caverna e viu que os seres humanos, os animais, as árvores e as plantas estavam todos menores do que antes de ele ter dormido. A partir deste fato, ele pôde compreender que a era de Kali estava prestes a começar. Assim, em uma atitude de desapego de toda associação material, o rei passou a adorar o Senhor Supremo, Śrī Hari.
Śrī Kṛṣṇa regressou a Mathurā, que ainda estava sob o cerco do exército bárbaro. Ele destruiu esse exército, juntou todos os objetos de valor que os soldados estavam carregando e partiu para Dvārakā. Bem naquele momento, Jarāsandha apareceu em cena com uma força de vinte e três akṣauhiṇīs. O Senhor Balarāma e o Senhor Kṛṣṇa, fingindo-Se amedrontados, deixaram Suas riquezas de lado e fugiram às pressas. Por ser incapaz de avaliar Seu verdadeiro poder, Jarāsandha correu atrás dEles. Depois de correr uma longa distância, Rāma e Kṛṣṇa chegaram a uma montanha chamada Pravarṣaṇa e passaram a escalá-la. Jarāsandha pensou que Eles tinham Se escondido em uma caverna e pôs-se a procurá-lOs por toda parte. Incapaz de encontrá-lOs, ele ateou fogo em todos os lados da montanha. Quando a vegetação nas encostas da montanha irrompeu em chamas, Kṛṣṇa e Balarāma saltaram do alto da montanha. Depois de chegarem ao solo sem serem vistos por Jarāsandha e seus seguidores, Eles voltaram para a fortaleza de Dvārakā, que flutuava no mar. Jarāsandha concluiu que Rāma e Kṛṣṇa haviam morrido queimados no incêndio e, por isso, levou seu exército de volta para seu reino.
Neste ponto, Mahārāja Parīkṣit fez uma pergunta, à qual Śrī Śukadeva Gosvāmī respondeu com a narração da história do casamento do Senhor Śrī Kṛṣṇa e Rukmiṇī. Rukmiṇī, a jovem filha de Bhīṣmaka, rei de Vidarbha, ouvira falar da beleza, força e outras boas qualidades de Śrī Kṛṣṇa e, portanto, decidiu que Ele seria o perfeito marido para ela. O Senhor Kṛṣṇa também desejava casar-Se com ela. Contudo, embora os outros parentes de Rukmiṇī aprovassem seu casamento com Kṛṣṇa, seu irmão Rukmī tinha inveja do Senhor e, por isso, proibiu-a de casar-se com Ele. Rukmī preferia que ela se casasse com Śiśupāla. Infeliz, Rukmiṇī começou a fazer os preparativos para o casamento, mas também mandou um brāhmaṇa de confiança com uma carta para Kṛṣṇa.
Quando o brāhmaṇa chegou a Dvārakā, Śrī Kṛṣṇa honrou-o de modo conveniente com um ritual de adoração e outros sinais de respeito. O Senhor, então, perguntou ao brāhmaṇa por que ele viera. O brāhmaṇa abriu a carta de Rukmiṇī e mostrou a mesma ao Senhor Kṛṣṇa, que solicitou ao mensageiro que a lesse para Ele. Rukmiṇī-devī escrevera: “Desde que ouvi falar de Ti, meu Senhor, fiquei completamente atraída por Ti. Por favor, vem sem falta antes de meu casamento com Śiśupāla e leva-me embora. De acordo com um costume de família, no dia anterior ao casamento, visitarei o templo da deusa Ambikā. Essa seria a melhor oportunidade para apareceres e me raptares com facilidade. Se não me concederes esse favor, abandonarei minha vida mediante jejum e observância de votos severos. Então, eu talvez seja capaz de Te alcançar em minha próxima vida.”
Depois de ler a carta de Rukmiṇī para o Senhor Kṛṣṇa, o brāhmaṇa se despediu e foi cumprir seus deveres religiosos diários.
Devanagari
श्रीशुक उवाच
इत्थं सोऽनग्रहीतोऽङ्ग कृष्णेनेक्ष्वाकुनन्दन: ।
तं परिक्रम्य सन्नम्य निश्चक्राम गुहामुखात् ॥ १ ॥
इत्थं सोऽनग्रहीतोऽङ्ग कृष्णेनेक्ष्वाकुनन्दन: ।
तं परिक्रम्य सन्नम्य निश्चक्राम गुहामुखात् ॥ १ ॥
Verse text
śrī-śuka uvāca
itthaṁ so ’nagrahīto ’nga
kṛṣṇenekṣvāku nandanaḥ
taṁ parikramya sannamya
niścakrāma guhā-mukhāt
itthaṁ so ’nagrahīto ’nga
kṛṣṇenekṣvāku nandanaḥ
taṁ parikramya sannamya
niścakrāma guhā-mukhāt
Synonyms
śrī-śukaḥ uvāca — Śukadeva Gosvāmī disse; ittham — dessa maneira; saḥ — ele; anugrahītaḥ — mostrado misericórdia; aṅga — meu querido (Parīkṣit Mahārāja); kṛṣṇena — pelo Senhor Kṛṣṇa; ikṣvāku-nandanaḥ — Mucukunda, o amado descendente de Ikṣvāku; tam — a Ele; parikramya — circungirando; sannamya — prostrando-se; niścakrāma — saiu; guhā — da caverna; mukhāt — da boca.
Translation
Śukadeva Gosvāmī disse: Meu querido rei, agraciado assim pelo Senhor Kṛṣṇa, Mucukunda circungirou-O e prostrou-se diante dEle. Então, Mucukunda, o amado descendente de Ikṣvāku, saiu pela boca da caverna.
Devanagari
संवीक्ष्य क्षुल्लकान् मर्त्यान् पशून्वीरुद्वनस्पतीन् ।
मत्वा कलियुगं प्राप्तं जगाम दिशमुत्तराम् ॥ २ ॥
मत्वा कलियुगं प्राप्तं जगाम दिशमुत्तराम् ॥ २ ॥
Verse text
saṁvīkṣya kṣullakān martyān
paśūn vīrud-vanaspatīn
matvā kali-yugaṁ prāptaṁ
jagāma diśam uttarām
paśūn vīrud-vanaspatīn
matvā kali-yugaṁ prāptaṁ
jagāma diśam uttarām
Synonyms
Translation
Vendo que o tamanho de todos os seres humanos, animais, árvores e plantas fora severamente reduzido, e percebendo assim que a era de Kali estava prestes a começar, Mucukunda partiu rumo ao norte.
Purport
SIGNIFICADO—Há várias palavras significativas neste verso. Um clássico dicionário sânscrito fornece os seguintes significados para a palavra kṣullaka: “pequeno, baixo, vil, pobre, indigente, perverso, maligno, desamparado, duro, atormentado, aflito”. Esses são os sintomas da era de Kali, e aqui se diz que todas essas qualidades se aplicam aos homens, animais, plantas e árvores nesta era. Nós que somos apaixonados por nós mesmos e por nosso ambiente talvez possamos imaginar a beleza e as condições de vida superiores de que dispunham as pessoas em eras anteriores.
A última linha deste verso, jagāma diśam uttarām – “Ele foi para o norte” – pode ser compreendida da seguinte maneira. Viajando rumo ao norte da Índia, chega-se às montanhas mais altas do mundo, a cordilheira dos Himalaias. Ali, podem-se encontrar ainda muitos belos picos e vales, onde existem tranquilos eremitérios apropriados para a austeridade e a meditação. Assim, na cultura védica, “ir para o norte” indica renunciar aos confortos da sociedade comum e ir para as montanhas dos Himalaias a fim de praticar sérias austeridades em prol do avanço espiritual.
Devanagari
तप:श्रद्धायुतो धीरो नि:सङ्गो मुक्तसंशय: ।
समाधाय मन: कृष्णे प्राविशद् गन्धमादनम् ॥ ३ ॥
समाधाय मन: कृष्णे प्राविशद् गन्धमादनम् ॥ ३ ॥
Verse text
tapaḥ-śraddhā-yuto dhīro
niḥsaṅgo mukta-saṁśayaḥ
samādhāya manaḥ kṛṣṇe
prāviśad gandhamādanam
niḥsaṅgo mukta-saṁśayaḥ
samādhāya manaḥ kṛṣṇe
prāviśad gandhamādanam
Synonyms
tapaḥ — em austeridades; śraddhā — fé; yutaḥ — tendo; dhīraḥ — sério; niḥsaṅgaḥ — desapegado da associação material; mukta — livre; saṁśayaḥ — de dúvidas; samādhāya — fixando em transe; manaḥ — sua mente; kṛṣṇe — no Senhor Kṛṣṇa; prāviśat — entrou; gandhamādanam — na montanha conhecida como Gandhamādana.
Translation
O sóbrio rei, situado além da associação mundana e livre de dúvida, estava convencido do valor da austeridade. Com a mente absorta no Senhor Kṛṣṇa, ele chegou à montanha Gandhamādana.
Purport
SIGNIFICADO—O nome Gandhamādana indica um lugar de fragrâncias deliciosas. Sem dúvida, Gandhamādana estava cheia de aroma de flores e mel silvestres e de outros perfumes naturais.
Devanagari
बदर्याश्रममासाद्य नरनारायणालयम् ।
सर्वद्वन्द्वसह: शान्तस्तपसाराधयद्धरिम् ॥ ४ ॥
सर्वद्वन्द्वसह: शान्तस्तपसाराधयद्धरिम् ॥ ४ ॥
Verse text
badary-āśramam āsādya
nara-nārāyaṇālayam
sarva-dvandva-sahaḥ śāntas
tapasārādhayad dharim
nara-nārāyaṇālayam
sarva-dvandva-sahaḥ śāntas
tapasārādhayad dharim
Synonyms
badarī-āśramam — ao eremitério Badarikāśrama; āsādya — chegando; nara-nārāyaṇa — da encarnação dupla do Senhor Supremo como Nara e Nārāyaṇa; ālayam — a residência; sarva — todas; dvandva — dualidades; sahaḥ — tolerando; śāntaḥ — tranquilo; tapasā — com severas austeridades; ārādhayat — adorou; harim — o Senhor Kṛṣṇa.
Translation
Ali, ele chegou a Badarikāśrama, a morada do Senhor Nara-Nārāyaṇa, onde, permanecendo tolerante com todas as dualidades, adorou em paz o Supremo Senhor Hari mediante a execução de severas austeridades.
Devanagari
भगवान् पुनराव्रज्य पुरीं यवनवेष्टिताम् ।
हत्वा म्लेच्छबलं निन्ये तदीयं द्वारकां धनम् ॥ ५ ॥
हत्वा म्लेच्छबलं निन्ये तदीयं द्वारकां धनम् ॥ ५ ॥
Verse text
bhagavān punar āvrajya
purīṁ yavana-veṣṭitām
hatvā mleccha-balaṁ ninye
tadīyaṁ dvārakāṁ dhanam
purīṁ yavana-veṣṭitām
hatvā mleccha-balaṁ ninye
tadīyaṁ dvārakāṁ dhanam
Synonyms
Translation
O Senhor voltou para Mathurā, que ainda estava cercada pelos yavanas. Então, destruiu o exército dos bárbaros e começou a levar para Dvārakā os objetos valiosos que eles tinham.
Purport
SIGNIFICADO—Este verso deixa claro que Kālayavana perseguiu sozinho o Senhor Kṛṣṇa até a caverna da montanha. Quando voltou à assediada cidade de Mathurā, Kṛṣṇa eliminou o imenso exército bárbaro.
Devanagari
नीयमाने धने गोभिर्नृभिश्चाच्युतचोदितै: ।
आजगाम जरासन्धस्त्रयोविंशत्यनीकप: ॥ ६ ॥
आजगाम जरासन्धस्त्रयोविंशत्यनीकप: ॥ ६ ॥
Verse text
nīyamāne dhane gobhir
nṛbhiś cācyuta-coditaiḥ
ājagāma jarāsandhas
trayo-viṁśaty-anīka-paḥ
nṛbhiś cācyuta-coditaiḥ
ājagāma jarāsandhas
trayo-viṁśaty-anīka-paḥ
Synonyms
Translation
Enquanto a riqueza estava sendo transportada por bois e homens, sob a direção do Senhor Kṛṣṇa, Jarāsandha apareceu à frente de vinte e três exércitos.
Devanagari
विलोक्य वेगरभसं रिपुसैन्यस्य माधवौ ।
मनुष्यचेष्टामापन्नौ राजन् दुद्रुवतुर्द्रुतम् ॥ ७ ॥
मनुष्यचेष्टामापन्नौ राजन् दुद्रुवतुर्द्रुतम् ॥ ७ ॥
Verse text
vilokya vega-rabhasaṁ
ripu-sainyasya mādhavau
manuṣya-ceṣṭām āpannau
rājan dudruvatur drutam
ripu-sainyasya mādhavau
manuṣya-ceṣṭām āpannau
rājan dudruvatur drutam
Synonyms
vilokya — vendo; vega — das ondas; rabhasam — a fúria; ripu — inimigos; sainyasya — dos exércitos; mādhavau — os dois Mādhavas (Kṛṣṇa e Balarāma); manuṣya — semelhante ao humano; ceṣṭām — comportamento; āpannau — assumindo; rājan — ó rei (Parīkṣit); dudruvatuḥ — fugiram correndo; drutam — rapidamente.
Translation
Ó rei, vendo as furiosas ondas do exército do inimigo, os dois Mādhavas, imitando o comportamento humano, fugiram correndo dali.
Devanagari
विहाय वित्तं प्रचुरमभीतौ भीरुभीतवत् ।
पद्भ्यां पद्मपलाशाभ्यां चेलतुर्बहुयोजनम् ॥ ८ ॥
पद्भ्यां पद्मपलाशाभ्यां चेलतुर्बहुयोजनम् ॥ ८ ॥
Verse text
vihāya vittaṁ pracuram
abhītau bhīru-bhīta-vat
padbhyāṁ palāśābhyāṁ
celatur bahu-yojanam
abhītau bhīru-bhīta-vat
padbhyāṁ palāśābhyāṁ
celatur bahu-yojanam
Synonyms
vihāya — abandonando; vittam — a riqueza; pracuram — abundante; abhītau — de fato destemidos; bhīru — como covardes; bhīta-vat — como que assustados; padbhyām — com Seus pés; padma — de lótus; palāśābhyām — como pétalas; celatuḥ — foram; bahu-yojanam — por muitos yojanas (um yojana é pouco mais do que treze quilômetros).
Translation
Abandonando a abundante riqueza – destemidos, mas fingindo terem medo –, Eles caminharam muitos yojanas com Seus pés semelhantes ao lótus.
Devanagari
पलायमानौ तौ दृष्ट्वा मागध: प्रहसन्बली ।
अन्वधावद् रथानीकैरीशयोरप्रमाणवित् ॥ ९ ॥
अन्वधावद् रथानीकैरीशयोरप्रमाणवित् ॥ ९ ॥
Verse text
palāyamānau tau dṛṣṭvā
māgadhaḥ prahasan balī
anvadhāvad rathānīkair
īśayor apramāṇa-vit
māgadhaḥ prahasan balī
anvadhāvad rathānīkair
īśayor apramāṇa-vit
Synonyms
Translation
Ao ver que Eles fugiam, o poderoso Jarāsandha colocou-se a gargalhar e, então, perseguiu-Os com quadrigários e soldados a pé. Ele não era capaz de entender a sublime posição dos dois Senhores.
Devanagari
प्रद्रुत्य दूरं संश्रान्तौ तुङ्गमारुहतां गिरिम् ।
प्रवर्षणाख्यं भगवान् नित्यदा यत्र वर्षति ॥ १० ॥
प्रवर्षणाख्यं भगवान् नित्यदा यत्र वर्षति ॥ १० ॥
Verse text
pradrutya dūraṁ saṁśrāntau
tuṅgam āruhatāṁ girim
pravarṣaṇākhyaṁ bhagavān
nityadā yatra varṣati
tuṅgam āruhatāṁ girim
pravarṣaṇākhyaṁ bhagavān
nityadā yatra varṣati
Synonyms
Translation
Aparentemente exaustos após terem fugido por uma longa distância, os dois Senhores escalaram uma alta montanha chamada Pravarṣaṇa, sobre a qual o senhor Indra derrama chuvas incessantes.
Devanagari
गिरौ निलीनावाज्ञाय नाधिगम्य पदं नृप ।
ददाह गिरिमेधोभि: समन्तादग्निमुत्सृजन् ॥ ११ ॥
ददाह गिरिमेधोभि: समन्तादग्निमुत्सृजन् ॥ ११ ॥
Verse text
girau nilīnāv ājñāya
nādhigamya padaṁ nṛpa
dadāha girim edhobhiḥ
samantād agnim utsṛjan
nādhigamya padaṁ nṛpa
dadāha girim edhobhiḥ
samantād agnim utsṛjan
Synonyms
Translation
Embora soubesse que Eles estavam escondidos na montanha, Jarāsandha não conseguiu encontrar nenhum vestígio dEles. Portanto, ó rei, ele dispôs lenha em todos os lados e ateou fogo na montanha.
Purport
SIGNIFICADO—Fica evidente que estamos observando um dos passatempos transcendentais do Senhor Supremo. Embora o Bhāgavatam afirme que os dois Senhores, Kṛṣṇa e Balarāma, estivessem “exaustos”, Eles, mesmo em Seu dito estado de exaustão, foram capazes de subir rapidamente em uma montanha alta e, logo depois, saltar de lá de cima até o chão. Não seria sensato nem lógico ignorarmos o quadro completo que os sábios nos dão aqui para, em vez disso, tentarmos extrair descrições isoladas. É claro que estamos a assistir à Suprema Personalidade de Deus no meio de Seus passatempos espirituais; não estamos observando um ser humano comum. O Senhor Kṛṣṇa e o Senhor Balarāma eram ainda muito jovens quando aconteceu este passatempo, e podemos ver facilmente por estas descrições como Eles deviam estar Se divertindo, fugindo ansiosos do um tanto ridículo rei Jarāsandha, subindo correndo em uma montanha e pulando dali, deixando totalmente desnorteado o demônio que falhava sempre e que, de um modo ou de outro, jamais perdia a confiança em si próprio. Vistos sem inveja nem hostilidade, os passatempos do Senhor são por demais divertidos.
Devanagari
तत उत्पत्य तरसा दह्यमानतटादुभौ ।
दशैकयोजनात्तुङ्गान्निपेततुरधो भुवि ॥ १२ ॥
दशैकयोजनात्तुङ्गान्निपेततुरधो भुवि ॥ १२ ॥
Verse text
tata utpatya tarasā
dahyamāna-taṭād ubhau
daśaika-yojanāt tuṅgān
nipetatur adho bhuvi
dahyamāna-taṭād ubhau
daśaika-yojanāt tuṅgān
nipetatur adho bhuvi
Synonyms
Translation
Eles dois, então, saltaram de repente da montanha em chamas, que tinha onze yojanas de altura, e caíram no chão.
Purport
SIGNIFICADO—Onze yojanas equivalem a mais ou menos cento e quarenta quilômetros.
Devanagari
अलक्ष्यमाणौ रिपुणा सानुगेन यदूत्तमौ ।
स्वपुरं पुनरायातौ समुद्रपरिखां नृप ॥ १३ ॥
स्वपुरं पुनरायातौ समुद्रपरिखां नृप ॥ १३ ॥
Verse text
alakṣyamāṇau ripuṇā
sānugena yadūttamau
sva-puraṁ punar āyātau
samudra-parikhāṁ nṛpa
sānugena yadūttamau
sva-puraṁ punar āyātau
samudra-parikhāṁ nṛpa
Synonyms
alakṣyamāṇau — não sendo vistos; ripuṇā — por Seu inimigo; sa — junto; anugena — com seus seguidores; yadu — dos Yadus; uttamau — os dois mais excelentes; sva-puram — para Sua própria cidade (Dvārakā); punaḥ — de novo; āyātau — foram; samudra — o oceano; parikhām — que tinha como fosso de proteção; nṛpa — ó rei.
Translation
Sem serem vistos por Seu adversário nem por seus seguidores, ó rei, aqueles dois excelentíssimos Yadus regressaram a Sua cidade de Dvārakā, que tinha o oceano como fosso de proteção.
Devanagari
सोऽपि दग्धाविति मृषा मन्वानो बलकेशवौ ।
बलमाकृष्य सुमहन्मगधान् मागधो ययौ ॥ १४ ॥
बलमाकृष्य सुमहन्मगधान् मागधो ययौ ॥ १४ ॥
Verse text
so ’pi dagdhāv iti mṛṣā
manvāno bala-keśavau
balam ākṛṣya su-mahan
magadhān māgadho yayau
manvāno bala-keśavau
balam ākṛṣya su-mahan
magadhān māgadho yayau
Synonyms
Translation
Jarāsandha, além disso, pensou erroneamente que Balarāma e Keśava haviam morrido queimados no incêndio. Por isso, retirou sua vasta força militar e regressou ao reino de Magadha.
Devanagari
आनर्ताधिपति: श्रीमान् रैवतो रैवतीं सुताम् ।
ब्रह्मणा चोदित: प्रादाद् बलायेति पुरोदितम् ॥ १५ ॥
ब्रह्मणा चोदित: प्रादाद् बलायेति पुरोदितम् ॥ १५ ॥
Verse text
ānartādhipatiḥ śrīmān
raivato raivatīṁ sutām
brahmaṇā coditaḥ prādād
balāyeti puroditam
raivato raivatīṁ sutām
brahmaṇā coditaḥ prādād
balāyeti puroditam
Synonyms
Translation
Conforme fora ordenado pelo senhor Brahmā, Raivata, o opulento regente de Ānarta, deu sua filha Raivatī em casamento ao Senhor Balarāma. Isso já foi discutido.
Purport
SIGNIFICADO—Agora se tratará do tópico relativo ao casamento do Senhor Kṛṣṇa com Rukmiṇī. Como introdução, é feita uma breve menção ao casamento de Seu irmão Baladeva. Fez-se alusão a esse casamento no nono canto do Bhāgavatam, capítulo terceiro, versos 33-36.
Devanagari
भगवानपि गोविन्द उपयेमे कुरूद्वह ।
वैदर्भीं भीष्मकसुतां श्रियो मात्रां स्वयंवरे ॥ १६ ॥
प्रमथ्य तरसा राज्ञ: शाल्वादींश्चैद्यपक्षगान् ।
पश्यतां सर्वलोकानां तार्क्ष्यपुत्र: सुधामिव ॥ १७ ॥
वैदर्भीं भीष्मकसुतां श्रियो मात्रां स्वयंवरे ॥ १६ ॥
प्रमथ्य तरसा राज्ञ: शाल्वादींश्चैद्यपक्षगान् ।
पश्यतां सर्वलोकानां तार्क्ष्यपुत्र: सुधामिव ॥ १७ ॥
Verse text
bhagavān api govinda
upayeme kurūdvaha
vaidarbhīṁ bhīṣmaka-sutāṁ
śriyo mātrāṁ svayaṁvare
upayeme kurūdvaha
vaidarbhīṁ bhīṣmaka-sutāṁ
śriyo mātrāṁ svayaṁvare
pramathya tarasā rājñaḥ
śālvādīṁś caidya-pakṣa-gān
paśyatāṁ sarva-lokānāṁ
tārkṣya-putraḥ sudhām iva
śālvādīṁś caidya-pakṣa-gān
paśyatāṁ sarva-lokānāṁ
tārkṣya-putraḥ sudhām iva
Synonyms
bhagavān — o Senhor Supremo; api — de fato; govindaḥ — Kṛṣṇa; upayeme — casou-Se; kuru-udvaha — ó herói dentre os Kurus (Parīkṣit); vaidarbhīm — com Rukmiṇī; bhīṣmaka-sutām — a filha do rei Bhīṣmaka; śriyaḥ — da deusa da fortuna; mātrām — a porção plenária; svayam-vare — por sua própria escolha; pramathya — subjugando; tarasā — à força; rājñaḥ — reis; śālva-ādīn — Śalva e outros; caidya — de Śiśupāla; pakṣa-gān — os partidários; paśyatām — enquanto olhavam; sarva — todas; lokānām — as pessoas; tārkṣya-putraḥ — o filho de Tārkṣya (Garuḍa); sudhām — o néctar dos céus; iva — como.
Translation
Ó herói dentre os Kurus, o próprio Senhor Supremo, Govinda, casou-Se com a filha de Bhīṣmaka, Vaidarbhī, que era uma expansão direta da deusa da fortuna. O Senhor fez isso devido ao desejo dela e, no processo, derrotou Śālva e outros reis que tomaram o partido de Śiśupāla. Em verdade, enquanto todos assistiam, Śrī Kṛṣṇa arrebatou Rukmiṇī assim como Garuḍa ousadamente roubou o néctar dos semideuses.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Jīva Gosvāmī tece os seguintes comentários profundos sobre estes dois versos: As palavras śriyo mātrām indicam que a bela Rukmiṇī é uma expansão direta da eterna deusa da fortuna. Ela, portanto, é digna de ser a noiva da Personalidade de Deus. Como se afirma na Brahma-saṁhitā (5.67), śriyaḥ kāntā kāntaḥ parama-puruṣa: “No mundo espiritual, todas as amantes são deusas da fortuna, e o amante é a Suprema Personalidade.” Assim, explica Śrīla Jīva Gosvāmī, Śrīmatī Rukmiṇī-devī é uma porção plenária de Śrīmatī Rādhārāṇī. A seção Kārttika-māhātmya do Padma Purāṇa declara que kaiśore gopa-kanyās tā yauvane rāja-kanyakāḥ: “Na infância, Śrī Kṛṣṇa Se divertia com as filhas dos vaqueiros e, na adolescência, Ele Se divertia com as filhas dos reis.” De modo semelhante, encontramos esta declaração no Skanda Purāṇa, rukmiṇī dvāravatyāṁ tu rādhā vṛndāvane vane: “Rukmiṇī é em Dvārakā o que Rādhā é na floresta de Vṛndāvana.”
O termo svayaṁvare, neste contexto, significa “por sua própria escolha”. Embora a palavra em geral se refira a uma cerimônia védica formal em que uma jovem da aristocracia escolhe seu marido, aqui ela indica os acontecimentos informais e até sem precedentes que cercam o casamento de Kṛṣṇa com Rukmiṇī. De fato, Śrī Kṛṣṇa e Śrīmatī Rukmiṇī escolheram um ao outro por causa de seu amor transcendental eterno.
Devanagari
श्रीराजोवाच
भगवान् भीष्मकसुतां रुक्मिणीं रुचिराननाम् ।
राक्षसेन विधानेन उपयेम इति श्रुतम् ॥ १८ ॥
भगवान् भीष्मकसुतां रुक्मिणीं रुचिराननाम् ।
राक्षसेन विधानेन उपयेम इति श्रुतम् ॥ १८ ॥
Verse text
śrī-rājovāca
bhagavān bhīṣmaka-sutāṁ
rukmiṇīṁ rucirānanām
rākṣasena vidhānena
upayema iti śrutam
bhagavān bhīṣmaka-sutāṁ
rukmiṇīṁ rucirānanām
rākṣasena vidhānena
upayema iti śrutam
Synonyms
śrī-rājā uvāca — o rei (Parīkṣit Mahārāja) disse; bhagavān — o Senhor Supremo; bhīṣmaka-sutām — a filha de Bhīṣmaka; rukmiṇīm — Śrīmatī Rukmiṇī-devī; rucira — encantador; ānanām — cujo rosto; rākṣasena — chamado Rākṣasa; vidhānena — pelo método (a saber, pelo rapto); upayeme — Ele Se casou; iti — assim; śrutam — ouvido.
Translation
O rei Parīkṣit disse: O Senhor Supremo casou-Se com Rukmiṇī, a filha de rosto formoso de Bhīṣmaka, no estilo rākṣasa – ou assim eu ouvi dizer.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī cita a seguinte declaração do smṛti, rākṣaso yuddha-haraṇāt: “Acontece um casamento rākṣasa quando a noiva é arrebatada dos pretendentes rivais à força. De modo semelhante, o próprio Śukadeva Gosvāmī já disse que rājñaḥ pramathya: Kṛṣṇa teve de derrotar reis oponentes para levar Rukmiṇī.
Devanagari
भगवन् श्रोतुमिच्छामि कृष्णस्यामिततेजस: ।
यथा मागधशाल्वादीन् जित्वा कन्यामुपाहरत् ॥ १९ ॥
यथा मागधशाल्वादीन् जित्वा कन्यामुपाहरत् ॥ १९ ॥
Verse text
bhagavan śrotum icchāmi
kṛṣṇasyāmita-tejasaḥ
yathā māgadha-śālvādīn
jitvā kanyām upāharat
kṛṣṇasyāmita-tejasaḥ
yathā māgadha-śālvādīn
jitvā kanyām upāharat
Synonyms
Translation
Meu senhor, desejo ouvir como o imensuravelmente poderoso Senhor Kṛṣṇa levou embora Sua noiva enquanto derrotava reis tais como Māgadha e Śālva.
Purport
SIGNIFICADO—Não devemos pensar que Śrī Kṛṣṇa estava de fato com medo de Jarāsandha. Já no próximo capítulo, veremos como Śrī Kṛṣṇa derrota com facilidade Jarāsandha e seus soldados. Logo, jamais devemos duvidar da suprema valentia do Senhor Kṛṣṇa.
Devanagari
ब्रह्मन् कृष्णकथा: पुण्या माध्वीर्लोकमलापहा: ।
को नु तृप्येत शृण्वान: श्रुतज्ञो नित्यनूतना: ॥ २० ॥
को नु तृप्येत शृण्वान: श्रुतज्ञो नित्यनूतना: ॥ २० ॥
Verse text
brahman kṛṣṇa-kathāḥ puṇyā
mādhvīr loka-malāpahāḥ
ko nu tṛpyeta śṛṇvānaḥ
śruta-jño nitya-nūtanāḥ
mādhvīr loka-malāpahāḥ
ko nu tṛpyeta śṛṇvānaḥ
śruta-jño nitya-nūtanāḥ
Synonyms
brahman — ó brāhmaṇa; kṛṣṇa-kathāḥ — tópicos a respeito de Kṛṣṇa; puṇyāḥ — piedosos; mādhvīḥ — doces; loka — do mundo; mala — a contaminação; apahāḥ — que afastam; kaḥ — quem; nu — absolutamente; tṛpyeta — se saciaria; śṛṇvānaḥ — ouvindo; śruta — o que é ouvido; jñaḥ — quem pode compreender; nitya — sempre; nūtanāḥ — novos.
Translation
Que ouvinte experiente, ó brāhmaṇa, poderia em algum momento fartar-se de escutar os tópicos piedosos, encantadores e sempre novos a respeito do Senhor Kṛṣṇa, os quais limpam a contaminação do mundo?
Devanagari
श्रीबादरायणिरुवाच
राजासीद् भीष्मको नाम विदर्भाधिपतिर्महान् ।
तस्य पञ्चाभवन् पुत्रा: कन्यैका च वरानना ॥ २१ ॥
राजासीद् भीष्मको नाम विदर्भाधिपतिर्महान् ।
तस्य पञ्चाभवन् पुत्रा: कन्यैका च वरानना ॥ २१ ॥
Verse text
śrī-bādarāyaṇir uvāca
rājāsīd bhīṣmako nāma
vidarbhādhipatir mahān
tasya pancābhavan putrāḥ
kanyaikā ca varānanā
rājāsīd bhīṣmako nāma
vidarbhādhipatir mahān
tasya pancābhavan putrāḥ
kanyaikā ca varānanā
Synonyms
śrī-bādarāyaṇiḥ — Śrī Bādarāyaṇi (Śukadeva, o filho de Badarāyaṇa Vedavyāsa); uvāca — disse; rājā — um rei; āsīt — havia; bhīṣmakaḥ nāma — chamado Bhīṣmaka; vidarbha-adhipatiḥ — governante do reino de Vidarbha; mahān — grande; tasya — dele; pañca — cinco; abhavan — havia; putrāḥ — filhos; kanyā — filha; ekā — uma; ca — e; vara — excepcionalmente belo; ānanā — cujo rosto.
Translation
Śrī Bādarāyaṇi disse: Havia um rei chamado Bhīṣmaka, o poderoso governante de Vidarbha. Ele tinha cinco filhos e uma filha de gracioso semblante.
Devanagari
रुक्म्यग्रजो रुक्मरथो रुक्मबाहुरनन्तर: ।
रुक्मकेशो रुक्ममाली रुक्मिण्येषा स्वसा सती ॥ २२ ॥
रुक्मकेशो रुक्ममाली रुक्मिण्येषा स्वसा सती ॥ २२ ॥
Verse text
rukmy agrajo rukmaratho
rukmabāhur anantaraḥ
rukmakeśo rukmamālī
rukmiṇy eṣā svasā satī
rukmabāhur anantaraḥ
rukmakeśo rukmamālī
rukmiṇy eṣā svasā satī
Synonyms
Translation
Rukmī era o filho primogênito, seguido de Rukmaratha, Rukmabāhu, Rukmakeśa e Rukmantālī. Sua irmã era a sublime Rukmiṇī.
Devanagari
सोपश्रुत्य मुकुन्दस्य रूपवीर्यगुणश्रिय: ।
गृहागतैर्गीयमानास्तं मेने सदृशं पतिम् ॥ २३ ॥
गृहागतैर्गीयमानास्तं मेने सदृशं पतिम् ॥ २३ ॥
Verse text
sopaśrutya mukundasya
rūpa-vīrya-guṇa-śriyaḥ
gṛhāgatair gīyamānās
taṁ mene sadṛśaṁ patim
rūpa-vīrya-guṇa-śriyaḥ
gṛhāgatair gīyamānās
taṁ mene sadṛśaṁ patim
Synonyms
sā — ela; upaśrutya — ouvindo; mukundasya — de Kṛṣṇa; rūpa — sobre a beleza; vīrya — valentia; guṇa — caráter; śriyaḥ — e opulências; gṛha — à residência de sua família; āgataiḥ — por aqueles que vinham; gīyamānāḥ — sendo cantados; tam — que Ele; mene — ela pensava; sadṛśam — apropriado; patim — marido.
Translation
Ouvindo falar da beleza, valentia, caráter transcendental e opulência de Mukunda através da boca dos visitantes do palácio que cantavam Seus louvores, Rukmiṇī decidiu que Ele seria o marido perfeito para ela.
Purport
SIGNIFICADO—A palavra sadṛśam indica que Rukmiṇī e Śrī Kṛṣṇa tinham qualidades semelhantes e, por isso, sentiam-se naturalmente atraídos um pelo outro. O rei Bhīṣmaka era um homem piedoso, e, portanto, muitas pessoas espiritualmente avançadas deviam visitar o seu palácio. Essas pessoas santas, sem dúvida, pregavam abertamente as glórias de Śrī Kṛṣṇa.
Devanagari
तां बुद्धिलक्षणौदार्यरूपशीलगुणाश्रयाम् ।
कृष्णश्च सदृशीं भार्यां समुद्वोढुं मनो दधे ॥ २४ ॥
कृष्णश्च सदृशीं भार्यां समुद्वोढुं मनो दधे ॥ २४ ॥
Verse text
tāṁ buddhi-lakṣaṇaudārya-
rūpa-śīla-guṇāśrayām
kṛṣṇaś ca sadṛśīṁ bhāryāṁ
samudvoḍhuṁ mano dadhe
rūpa-śīla-guṇāśrayām
kṛṣṇaś ca sadṛśīṁ bhāryāṁ
samudvoḍhuṁ mano dadhe
Synonyms
tām — a ela; buddhi — de inteligência; lakṣaṇa — sinais auspiciosos no corpo; audārya — magnanimidade; rūpa — beleza; śīla — comportamento apropriado; guṇa — e outras qualidades pessoais; āśrayām — repositório; kṛṣṇaḥ — o Senhor Kṛṣṇa; ca — e; sadṛśīm — conveniente; bhāryām — esposa; samudvoḍhum — casar; manaḥ — Sua mente; dadhe — fixou.
Translation
O Senhor Kṛṣṇa sabia que Rukmiṇī possuía inteligência, sinais auspiciosos no corpo, beleza, comportamento apropriado e todas as outras boas qualidades. Concluindo que ela seria uma esposa ideal para Si, decidiu casar-Se com ela.
Purport
SIGNIFICADO—Assim como o Senhor Kṛṣṇa foi descrito como sadṛśaṁ patim, um marido ideal para Rukmiṇī, por ser exatamente como ela, Rukmiṇī é descrita como sadṛśīṁ bhāryām, uma esposa ideal para Śrī Kṛṣṇa, por ser exatamente como Ele. Isso é natural, pois Śrīmatī Rukmiṇī é a potência interna do Senhor Kṛṣṇa.
Devanagari
बन्धूनामिच्छतां दातुं कृष्णाय भगिनीं नृप ।
ततो निवार्य कृष्णद्विड् रुक्मी चैद्यममन्यत ॥ २५ ॥
ततो निवार्य कृष्णद्विड् रुक्मी चैद्यममन्यत ॥ २५ ॥
Verse text
bandhūnām icchatāṁ dātuṁ
kṛṣṇāya bhaginīṁ nṛpa
tato nivārya kṛṣṇa-dviḍ
rukmī caidyam amanyata
kṛṣṇāya bhaginīṁ nṛpa
tato nivārya kṛṣṇa-dviḍ
rukmī caidyam amanyata
Synonyms
Translation
Porque Rukmī invejava o Senhor, ó rei, ele proibiu os membros de sua família de dar sua irmã a Kṛṣṇa, embora eles o quisessem. Em vez disso, Rukmī decidiu dar Rukmiṇī a Śiśupāla.
Purport
SIGNIFICADO—Rukmī abusou de sua posição de irmão mais velho e agiu com motivações impuras. Ele só viria a sofrer por causa de sua decisão.
Devanagari
तदवेत्यासितापाङ्गी वैदर्भी दुर्मना भृशम् ।
विचिन्त्याप्तं द्विजं कञ्चित् कृष्णाय प्राहिणोद्द्रुतम् ॥ २६ ॥
विचिन्त्याप्तं द्विजं कञ्चित् कृष्णाय प्राहिणोद्द्रुतम् ॥ २६ ॥
Verse text
tad avetyāsitāpāṅgī
vaidarbhī durmanā bhṛśam
vicintyāptaṁ dvijaṁ kañcit
kṛṣṇāya prāhiṇod drutam
vaidarbhī durmanā bhṛśam
vicintyāptaṁ dvijaṁ kañcit
kṛṣṇāya prāhiṇod drutam
Synonyms
Translation
A Vaidarbhī de olhos negros sabia desse plano, e isso a perturbava profundamente. Analisando a situação, ela, bem depressa, enviou a Kṛṣṇa um brāhmaṇa de confiança.
Devanagari
द्वारकां स समभ्येत्य प्रतीहारै: प्रवेशित: ।
अपश्यदाद्यं पुरुषमासीनं काञ्चनासने ॥ २७ ॥
अपश्यदाद्यं पुरुषमासीनं काञ्चनासने ॥ २७ ॥
Verse text
dvārakāṁ sa samabhyetya
pratīhāraiḥ praveśitaḥ
apaśyad ādyaṁ puruṣam
āsīnaṁ kāñcanāsane
pratīhāraiḥ praveśitaḥ
apaśyad ādyaṁ puruṣam
āsīnaṁ kāñcanāsane
Synonyms
dvārakām — a Dvārakā; saḥ — ele (o brāhmaṇa); samabhyetya — chegando; pratīhāraiḥ — pelos porteiros; praveśitaḥ — levado para dentro; apaśyat — viu; ādyam — a original; puruṣam — Pessoa Suprema; āsīnam — sentado; kāñcana — de ouro; āsane — em um trono.
Translation
Ao chegar a Dvārakā, o brāhmaṇa foi levado para dentro pelos porteiros e ali viu a primordial Personalidade de Deus sentado em um trono de ouro.
Devanagari
दृष्ट्वा ब्रह्मण्यदेवस्तमवरुह्य निजासनात् ।
उपवेश्यार्हयां चक्रे यथात्मानं दिवौकस: ॥ २८ ॥
उपवेश्यार्हयां चक्रे यथात्मानं दिवौकस: ॥ २८ ॥
Verse text
dṛṣṭvā brahmaṇya-devas tam
avaruhya nijāsanāt
upaveśyārhayāṁ cakre
yathātmānaṁ divaukasaḥ
avaruhya nijāsanāt
upaveśyārhayāṁ cakre
yathātmānaṁ divaukasaḥ
Synonyms
Translation
Vendo o brāhmaṇa, Śrī Kṛṣṇa, o senhor dos brāhmaṇas, desceu de Seu trono e fê-lo sentar-se. Então, o Senhor o adorou do mesmo modo como Ele mesmo é adorado pelos semideuses.
Devanagari
तं भुक्तवन्तं विश्रान्तमुपगम्य सतां गति: ।
पाणिनाभिमृशन् पादावव्यग्रस्तमपृच्छत ॥ २९ ॥
पाणिनाभिमृशन् पादावव्यग्रस्तमपृच्छत ॥ २९ ॥
Verse text
taṁ bhuktavantaṁ viśrāntam
upagamya satāṁ gatiḥ
pāṇinābhimṛśan pādāv
avyagras tam apṛcchata
upagamya satāṁ gatiḥ
pāṇinābhimṛśan pādāv
avyagras tam apṛcchata
Synonyms
Translation
Depois que o brāhmaṇa comera e descansara, Śrī Kṛṣṇa, a meta dos devotos santos, aproximou-se e, enquanto massageava os pés do brāhmaṇa com Suas próprias mãos, interrogou-o pacientemente da seguinte maneira.
Devanagari
कच्चिद् द्विजवरश्रेष्ठ धर्मस्ते वृद्धसम्मत: ।
वर्तते नातिकृच्छ्रेण सन्तुष्टमनस: सदा ॥ ३० ॥
वर्तते नातिकृच्छ्रेण सन्तुष्टमनस: सदा ॥ ३० ॥
Verse text
kaccid dvija-vara-śreṣṭha
dharmas te vṛddha-sammataḥ
vartate nāti-kṛcchreṇa
santuṣṭa-manasaḥ sadā
dharmas te vṛddha-sammataḥ
vartate nāti-kṛcchreṇa
santuṣṭa-manasaḥ sadā
Synonyms
kaccit — acaso; dvija — dos brāhmaṇas; vara — de primeira classe; śreṣṭha — ó melhor; dharmaḥ — princípios religiosos; te — teus; vṛddha — por autoridades superiores; sammataḥ — sancionados; vartate — estão prosseguindo; na — não; ati — demais; kṛcchreṇa — com dificuldade; santuṣṭa — plenamente satisfeita; manasaḥ — cuja mente; sadā — sempre.
Translation
[O Senhor Supremo disse:] Ó melhor dos brāhmaṇas elevados, tuas práticas religiosas, sancionadas por autoridades superiores, estão sendo executadas sem grande dificuldade? Tua mente está sempre plena de satisfação?
Purport
SIGNIFICADO—Traduzimos aqui a palavra dharma como “prática religiosa”, embora isso não transmita o sentido completo da palavra sânscrita. Kṛṣṇa não apareceu em uma sociedade secular. As pessoas nos tempos védicos mal podiam imaginar uma sociedade que não compreendesse a necessidade de obedecer à lei de Deus. Logo, para eles, a palavra dharma transmitia um sentido de dever em geral, princípios superiores, dever prescrito etc. Entendia-se automaticamente que semelhantes deveres situavam-se dentro de um contexto religioso. Mas a religião naqueles dias não era um aspecto ou departamento específico da vida, senão que era uma luz orientadora para todas as atividades. Considerava-se demoníaca a vida irreligiosa, e se via a mão de Deus em tudo.
Devanagari
सन्तुष्टो यर्हि वर्तेत ब्राह्मणो येन केनचित् ।
अहीयमान: स्वद्धर्मात् स ह्यस्याखिलकामधुक् ॥ ३१ ॥
अहीयमान: स्वद्धर्मात् स ह्यस्याखिलकामधुक् ॥ ३१ ॥
Verse text
santuṣṭo yarhi varteta
brāhmaṇo yena kenacit
ahīyamānaḥ svad dharmāt
sa hy asyākhila-kāma-dhuk
brāhmaṇo yena kenacit
ahīyamānaḥ svad dharmāt
sa hy asyākhila-kāma-dhuk
Synonyms
santuṣṭaḥ — satisfeito; yarhi — quando; varteta — leva adiante; brāhmaṇaḥ — um brāhmaṇa; yena kenacit — com qualquer coisa; ahīyamānaḥ — não faltando; svāt — a seu próprio; dharmāt — dever religioso; saḥ — estes princípios religiosos; hi — de fato; asya — para ele; akhila — de tudo; kāma-dhuk — a vaca mística, ordenhada para a obtenção de qualquer desejo.
Translation
Quando um brāhmaṇa se satisfaz com qualquer coisa que encontre e não renega seus deveres religiosos, esses mesmos princípios religiosos tornam-se sua vaca-dos-desejos, que realiza todos os seus anseios.
Devanagari
असन्तुष्टोऽसकृल्लोकानाप्नोत्यपि सुरेश्वर: ।
अकिञ्चनोऽपि सन्तुष्ट: शेते सर्वाङ्गविज्वर: ॥ ३२ ॥
अकिञ्चनोऽपि सन्तुष्ट: शेते सर्वाङ्गविज्वर: ॥ ३२ ॥
Verse text
asantuṣṭo ’sakṛl lokān
āpnoty api sureśvaraḥ
akiñcano ’pi santuṣṭaḥ
śete sarvāṅga-vijvaraḥ
āpnoty api sureśvaraḥ
akiñcano ’pi santuṣṭaḥ
śete sarvāṅga-vijvaraḥ
Synonyms
Translation
Um brāhmaṇa insatisfeito divaga sem repouso de planeta em planeta, mesmo que se torne rei dos céus. Mas um brāhmaṇa satisfeito, embora nada possua, descansa em paz, com todos os membros de seu corpo livres de tensão.
Purport
SIGNIFICADO—Aqueles que estão insatisfeitos experienciam tensões em todo o corpo, ficando sujeitos a muitas doenças. Um brāhmaṇa satisfeito, porém, embora nada possua, é calmo e pacífico, e não existe aflição em seu corpo nem em sua mente.
Devanagari
विप्रान् स्वलाभसन्तुष्टान् साधून् भूतसुहृत्तमान् ।
निरहङ्कारिण: शान्तान् नमस्ये शिरसासकृत् ॥ ३३ ॥
निरहङ्कारिण: शान्तान् नमस्ये शिरसासकृत् ॥ ३३ ॥
Verse text
viprān sva-lābha-santuṣṭān
sādhūn bhūta-suhṛttamān
nirahaṅkāriṇaḥ śāntān
namasye śirasāsakṛt
sādhūn bhūta-suhṛttamān
nirahaṅkāriṇaḥ śāntān
namasye śirasāsakṛt
Synonyms
viprān — aos brāhmaṇas eruditos; sva — seu próprio; lābha — pelo ganho; santuṣṭān — satisfeitos; sādhūn — santos; bhūta — de todos os seres vivos; suhṛt-tamān — os melhores amigos benquerentes; nirahaṅkāriṇaḥ — desprovidos de falso ego; śāntān — pacíficos; namasye — curvo; śirasā — Minha cabeça; asakṛt — repetidas vezes.
Translation
Prostro Minha cabeça repetidas vezes em respeito àqueles brāhmaṇas que estão satisfeitos com sua cota. Santos, livres de orgulho e pacíficos, eles são os melhores benquerentes de todos os seres vivos.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī explica que sva-lābha também significa “que alcança o próprio eu”, ou, em outras palavras, a autorrealização. Desse modo, um brāhmaṇa avançado está sempre satisfeito com sua compreensão espiritual, jamais dependendo de formalidades ou facilidades materiais.
Devanagari
कच्चिद् व: कुशलं ब्रह्मन् राजतो यस्य हि प्रजा: ।
सुखं वसन्ति विषये पाल्यमाना: स मे प्रिय: ॥ ३४ ॥
सुखं वसन्ति विषये पाल्यमाना: स मे प्रिय: ॥ ३४ ॥
Verse text
kaccid vaḥ kuśalaṁ brahman
rājato yasya hi prajāḥ
sukhaṁ vasanti viṣaye
pālyamānāḥ sa me priyaḥ
rājato yasya hi prajāḥ
sukhaṁ vasanti viṣaye
pālyamānāḥ sa me priyaḥ
Synonyms
Translation
Ó brāhmaṇa, teu rei está cuidando de teu bem-estar? Com efeito, o rei em cujo país os cidadãos estão felizes e protegidos Me é muito querido.
Devanagari
यतस्त्वमागतो दुर्गं निस्तीर्येह यदिच्छया ।
सर्वं नो ब्रूह्यगुह्यं चेत् किं कार्यं करवाम ते ॥ ३५ ॥
सर्वं नो ब्रूह्यगुह्यं चेत् किं कार्यं करवाम ते ॥ ३५ ॥
Verse text
yatas tvam āgato durgaṁ
nistīryeha yad-icchayā
sarvaṁ no brūhy aguhyaṁ cet
kiṁ kāryaṁ karavāma te
nistīryeha yad-icchayā
sarvaṁ no brūhy aguhyaṁ cet
kiṁ kāryaṁ karavāma te
Synonyms
yataḥ — de que lugar; tvam — tu; āgataḥ — vieste; durgam — o mar intransponível; nistīrya — atravessando; iha — aqui; yat — com que; icchayā — desejo; sarvam — tudo; naḥ — a Nós; brūhi — por favor, conta; aguhyam — não segredo; cet — se; kim — o que; kāryam — trabalho; karavāma — podemos fazer; te — por ti.
Translation
De onde vieste, cruzando o mar intransponível, e com que propósito? Explica-Nos tudo isso se não for segredo, e dize-Nos o que podemos fazer por ti.
Devanagari
एवं सम्पृष्टसम्प्रश्नो ब्राह्मण: परमेष्ठिना ।
लीलागृहीतदेहेन तस्मै सर्वमवर्णयत् ॥ ३६ ॥
लीलागृहीतदेहेन तस्मै सर्वमवर्णयत् ॥ ३६ ॥
Verse text
evaṁ sampṛṣṭa-sampraśno
brāhmaṇaḥ parameṣṭhinā
līlā-gṛhīta-dehena
tasmai sarvam avarṇayat
brāhmaṇaḥ parameṣṭhinā
līlā-gṛhīta-dehena
tasmai sarvam avarṇayat
Synonyms
Translation
Interrogado assim pela Suprema Personalidade de Deus, que encarna para realizar Seus passatempos, o brāhmaṇa disse-Lhe tudo.
Purport
SIGNIFICADO—A palavra gṛhīta pode ser traduzida como “agarrado ou pego’ e também como “perceber ou compreender alguma coisa”. Portanto, o corpo transcendental do Senhor Kṛṣṇa é percebido, compreendido ou, em outras palavras, captado pelos devotos quando o Senhor vem exibir Seus passatempos transcendentais. Esses passatempos não são um capricho, senão que fazem parte do complexo programa, estruturado e executado pelo próprio Senhor, para despertar as almas condicionadas para seu amor e devoção naturais por Ele e para levá-las de volta ao Supremo.
Devanagari
श्रीरुक्मिण्युवाच
श्रुत्वा गुणान् भुवनसुन्दर शृण्वतां ते
निर्विश्य कर्णविवरैर्हरतोऽङ्गतापम् ।
रूपं दृशां दृशिमतामखिलार्थलाभं
त्वय्यच्युताविशति चित्तमपत्रपं मे ॥ ३७ ॥
श्रुत्वा गुणान् भुवनसुन्दर शृण्वतां ते
निर्विश्य कर्णविवरैर्हरतोऽङ्गतापम् ।
रूपं दृशां दृशिमतामखिलार्थलाभं
त्वय्यच्युताविशति चित्तमपत्रपं मे ॥ ३७ ॥
Verse text
śrī-rukmiṇy uvāca
śrutvā guṇān bhuvana-sundara śṛṇvatāṁ te
nirviśya karṇa-vivarair harato ’ṅga-tāpam
rūpaṁ dṛśāṁ dṛśimatām akhilārtha-lābhaṁ
tvayy acyutāviśati cittam apatrapaṁ me
śrutvā guṇān bhuvana-sundara śṛṇvatāṁ te
nirviśya karṇa-vivarair harato ’ṅga-tāpam
rūpaṁ dṛśāṁ dṛśimatām akhilārtha-lābhaṁ
tvayy acyutāviśati cittam apatrapaṁ me
Synonyms
śrī-rukmiṇī uvāca — Śrī Rukmiṇī disse; śrutvā — ouvindo; guṇān — as qualidades; bhuvana — de todos os mundos; sundara — ó beleza; śṛṇvatām — para aqueles que ouvem; te — Tuas; nirviśya — tendo entrado; karṇa — dos ouvidos; vivaraiḥ — pelos orifícios; harataḥ — retirando; aṅga — de seus corpos; tāpam — a dor; rūpam — a beleza; dṛśām — do sentido da visão; dṛśi-matām — daqueles que têm olhos; akhila — total; artha — da satisfação dos desejos; lābham — a obtenção; tvayi — em Ti; acyuta — ó infalível Kṛṣṇa; āviśati — está entrando; cittam — mente; apatrapam — despudorada; me — minha.
Translation
Śrī Rukmiṇī disse [em sua carta, lida pelo brāhmaṇa]: Ó beleza dos mundos, depois de ouvir sobre Tuas qualidades, que entram nos ouvidos de quem ouve e removem a aflição de seu corpo, e depois de ouvir também sobre Tua beleza, que satisfaz todos os desejos visuais de quem enxerga, fixei minha mente despudorada em Ti, ó Kṛṣṇa.
Purport
SIGNIFICADO—Rukmiṇī era filha de um rei, corajosa e ousada, e, além disso, preferiria morrer a perder Kṛṣṇa. Considerando tudo isso, ela escreveu uma carta franca e explícita, pedindo a Kṛṣṇa que viesse e a raptasse.
Devanagari
का त्वा मुकुन्द महती कुलशीलरूप-
विद्यावयोद्रविणधामभिरात्मतुल्यम् ।
धीरा पतिं कुलवती न वृणीत कन्या
काले नृसिंह नरलोकमनोऽभिरामम् ॥ ३८ ॥
विद्यावयोद्रविणधामभिरात्मतुल्यम् ।
धीरा पतिं कुलवती न वृणीत कन्या
काले नृसिंह नरलोकमनोऽभिरामम् ॥ ३८ ॥
Verse text
kā tvā mukunda mahatī kula-śīla-rūpa-
vidyā-vayo-draviṇa-dhāmabhir ātma-tulyam
dhīrā patiṁ kulavatī na vṛṇīta kanyā
kāle nṛ-siṁha nara-loka-mano-’bhirāmam
vidyā-vayo-draviṇa-dhāmabhir ātma-tulyam
dhīrā patiṁ kulavatī na vṛṇīta kanyā
kāle nṛ-siṁha nara-loka-mano-’bhirāmam
Synonyms
kā — quem; tvā — Tu; mukunda — ó Kṛṣṇa; mahatī — aristocrática; kula — quanto à origem familiar; śīla — caráter; rūpa — beleza; vidyā — conhecimento; vayaḥ — juventude; draviṇa — bens; dhāmabhiḥ — e influência; ātma — a Ti somente; tulyam — igual; dhīrā — que é sóbria; patim — como marido; kula-vatī — de boa família; na vṛṇīta — não escolheria; kanyā — uma jovem em idade de casar; kāle — em tal ocasião; nṛ — entre homens; siṁha — ó leão; nara-loka — da sociedade humana; manaḥ — à mente; abhirāmam — que concedes prazer.
Translation
Ó Mukunda, em estirpe, caráter, beleza, conhecimento, juventude, riqueza e influência, só Te igualas a Ti mesmo. Ó leão entre os homens, deleitas a mente de toda a humanidade. Que moça aristocrática, serena, em idade de casar e de boa família não Te escolheria como marido quando fosse a época apropriada?
Devanagari
तन्मे भवान् खलु वृत: पतिरङ्ग जाया-
मात्मार्पितश्च भवतोऽत्र विभो विधेहि ।
मा वीरभागमभिमर्शतु चैद्य आराद्
गोमायुवन्मृगपतेर्बलिमम्बुजाक्ष ॥ ३९ ॥
मात्मार्पितश्च भवतोऽत्र विभो विधेहि ।
मा वीरभागमभिमर्शतु चैद्य आराद्
गोमायुवन्मृगपतेर्बलिमम्बुजाक्ष ॥ ३९ ॥
Verse text
tan me bhavān khalu vṛtaḥ patir aṅga jāyām
ātmārpitaś ca bhavato ’tra vibho vidhehi
mā vīra-bhāgam abhimarśatu caidya ārād
gomāyu-van mṛga-pater balim ambujākṣa
ātmārpitaś ca bhavato ’tra vibho vidhehi
mā vīra-bhāgam abhimarśatu caidya ārād
gomāyu-van mṛga-pater balim ambujākṣa
Synonyms
tat — portanto; me — por mim; bhavān — Tu; khalu — de fato; vṛtaḥ — escolhido; patiḥ — como esposo; aṅga — querido Senhor; jāyām — como esposa; ātmā — eu mesma; arpitaḥ — oferecida; ca — e; bhavataḥ — a Ti; atra — aqui; vibho — ó onipotente; vidhehi — por favor, aceita; mā — nunca; vīra — do herói; bhāgam — a partilha; abhimarśatu — deve tocar; caidyaḥ — Śiśupāla, o filho do rei de Cedi; ārāt — rapidamente; gomāyu-vat — tal qual um chacal; mṛga-pateḥ — que pertence ao rei dos animais, o leão; balim — o tributo; ambuja-akṣa — ó pessoa de olhos de lótus.
Translation
Portanto, meu querido Senhor, eu Te escolhi como esposo, e rendo-me a Ti. Por favor, vem depressa, ó onipotente, e faze de mim Tua esposa. Meu querido Senhor de olhos de lótus, que Śiśupāla jamais toque a partilha do herói tal qual um chacal que rouba a propriedade do leão.
Devanagari
पूर्तेष्टदत्तनियमव्रतदेवविप्र-
गुर्वर्चनादिभिरलं भगवान् परेश: ।
आराधितो यदि गदाग्रज एत्य पाणिं
गृह्णातु मे न दमघोषसुतादयोऽन्ये ॥ ४० ॥
गुर्वर्चनादिभिरलं भगवान् परेश: ।
आराधितो यदि गदाग्रज एत्य पाणिं
गृह्णातु मे न दमघोषसुतादयोऽन्ये ॥ ४० ॥
Verse text
pūrteṣṭa-datta-niyama-vrata-deva-vipra
gurv-arcanādibhir alaṁ bhagavān pareśaḥ
ārādhito yadi gadāgraja etya pāṇiṁ
gṛhṇātu me na damaghoṣa-sutādayo ’nye
gurv-arcanādibhir alaṁ bhagavān pareśaḥ
ārādhito yadi gadāgraja etya pāṇiṁ
gṛhṇātu me na damaghoṣa-sutādayo ’nye
Synonyms
pūrta — por obras piedosas (como alimentar brāhmaṇas, cavar poços etc.); iṣṭa — execução de sacrifícios; datta — caridade; niyama — observâncias de rituais (como visitar lugares sagrados); vrata — votos de penitência; deva — dos semideuses; vipra — brāhmaṇas; guru — e mestres espirituais; arcana — pela adoração; ādibhiḥ — e por outras atividades; alam — suficientemente; bhagavān — a Personalidade de Deus; para — supremo; īśaḥ — controlador; ārādhitaḥ — prestei serviço devocional; yadi — se; gada-agrajaḥ — Kṛṣṇa, o irmão mais velho de Gada; etya — vindo aqui; pāṇim — a mão; gṛhṇātu — por favor, aceita; me — minha; na — não; damaghoṣa-suta — Śiśupāla, o filho de Damaghoṣa; ādayaḥ — e assim por diante; anye — outros.
Translation
Se adorei suficientemente a Suprema Personalidade de Deus mediante obras piedosas, sacrifícios, caridades, rituais e votos, e também mediante a adoração aos semideuses, brāhmaṇas e gurus, então que Gadāgraja venha e aceite minha mão, e não o filho de Damaghoṣa ou qualquer outro.
Purport
SIGNIFICADO—Os ācāryas tecem o seguinte comentário sobre este verso: “Rukmiṇī achava que ninguém poderia alcançar o Senhor Kṛṣṇa mediante esforços de uma única vida. Por isso, ela seriamente salientou as atividades piedosas que praticara naquela e em vidas anteriores, esperando convencer Śrī Kṛṣṇa a vir.”
Devanagari
श्वोभाविनि त्वमजितोद्वहने विदर्भान्
गुप्त: समेत्य पृतनापतिभि: परीत: ।
निर्मथ्य चैद्यमगधेन्द्रबलं प्रसह्य
मां राक्षसेन विधिनोद्वह वीर्यशुल्काम् ॥ ४१ ॥
गुप्त: समेत्य पृतनापतिभि: परीत: ।
निर्मथ्य चैद्यमगधेन्द्रबलं प्रसह्य
मां राक्षसेन विधिनोद्वह वीर्यशुल्काम् ॥ ४१ ॥
Verse text
śvo bhāvini tvam ajitodvahane vidarbhān
guptaḥ sametya pṛtanā-patibhiḥ parītaḥ
nirmathya caidya-magadhendra-balaṁ prasahya
māṁ rākṣasena vidhinodvaha vīrya-śulkām
guptaḥ sametya pṛtanā-patibhiḥ parītaḥ
nirmathya caidya-magadhendra-balaṁ prasahya
māṁ rākṣasena vidhinodvaha vīrya-śulkām
Synonyms
śvaḥ bhāvini — amanhã; tvam — Tu; ajita — ó invencível; udvahane — na hora da cerimônia do casamento; vidarbhān — a Vidarbha; guptaḥ — sem ser visto; sametya — vindo; pṛtanā — de Teu exército; patibhiḥ — pelos líderes; parītaḥ — rodeado; nirmathya — esmagando; caidya — de Caidya, Śiśupāla; magadha-indra — e o rei de Magadha, Jarāsandha; balam — a força militar; prasahya — à força; mām — a mim; rākṣasena vidhinā — no estilo rākṣasa; udvaha — aceita em casamento; vīrya — Tua proeza; śulkām — o pagamento pelo qual.
Translation
Ó invencível, amanhã, quando estiver para começar a cerimônia de meu casamento, deves chegar a Vidarbha sem seres visto e cercar-Te dos líderes de Teu exército. Então, esmaga as forças de Caidya e Magadhendra e casa comigo no estilo rākṣasa, ganhando-me com Tua valentia.
Purport
SIGNIFICADO—Como Śrīla Prabhupāda ressalta em Kṛṣṇa, a Suprema Personalidade de Deus, Rukmiṇī, por ter nascido em família de sangue real, decerto tinha uma brilhante compreensão dos assuntos políticos. Ela aconselhou Śrī Kṛṣṇa a entrar sozinho e despercebido na cidade e, então, cercar-Se de Seus comandantes militares para que pudesse fazer o que fosse necessário. Śrīla Viśvanātha Cakravartī compara a iminente luta à batedura do oceano feita pelo Senhor para extrair a deusa Lakṣmī. A esplêndida Rukmiṇī, a deusa da fortuna, seria conquistada na turbulência que estava por acontecer.
Devanagari
अन्त:पुरान्तरचरीमनिहत्य बन्धून्-
त्वामुद्वहे कथमिति प्रवदाम्युपायम् ।
पूर्वेद्युरस्ति महती कुलदेवयात्रा
यस्यां बहिर्नववधूर्गिरिजामुपेयात् ॥ ४२ ॥
त्वामुद्वहे कथमिति प्रवदाम्युपायम् ।
पूर्वेद्युरस्ति महती कुलदेवयात्रा
यस्यां बहिर्नववधूर्गिरिजामुपेयात् ॥ ४२ ॥
Verse text
antaḥ-purāntara-carīm anihatya bandhūn
tvām udvahe katham iti pravadāmy upāyam
pūrve-dyur asti mahatī kula-deva-yātrā
yasyāṁ bahir nava-vadhūr girijām upeyāt
tvām udvahe katham iti pravadāmy upāyam
pūrve-dyur asti mahatī kula-deva-yātrā
yasyāṁ bahir nava-vadhūr girijām upeyāt
Synonyms
antaḥ-pura — dos aposentos das mulheres no palácio; antara — dentro; carīm — movimentando-se; anihatya — sem matar; bandhūn — teus parentes; tvām — a ti; udvahe — raptarei; katham — como; iti — dizendo estas palavras; pravadāmi — explicarei; upāyam — um meio; pūrve-dyuḥ — no dia anterior; asti — há; mahatī — grande; kula — da família real; deva — para a deidade protetora; yātrā — uma procissão cerimonial; yasyām — na qual; bahiḥ — fora; nava — a nova; vadhūḥ — noiva; girijām — da deusa Girijā (Ambikā); upeyāt — aproxima-se.
Translation
Visto que estarei dentro dos aposentos internos do palácio, talvez penses: “Como posso raptar-te sem matar algum de teus parentes?” Mas vou dizer-Te uma maneira: No dia anterior ao casamento, há uma grandiosa procissão para honrar a deidade da família real, e, nessa procissão, a nova noiva sai da cidade para visitar a deusa Girijā.
Purport
SIGNIFICADO—A sagaz Rukmiṇī antecipou uma possível objeção da parte de Śrī Kṛṣṇa. Ele com certeza não Se oporia a subjugar patifes como Śiśupāla e Jarāsandha, mas talvez relutasse em ferir ou matar os parentes de Rukmiṇī, alguns dos quais poderiam bloquear Sua passagem para o recesso do palácio, onde as mulheres ficavam protegidas. A procissão de ida ou de volta do templo de Girijā (Durgā) proporcionaria a oportunidade perfeita para que Kṛṣṇa raptasse Rukmiṇī sem ferir seus parentes.
Devanagari
यस्याङ्घ्रिपङ्कजरज:स्नपनं महान्तो
वाञ्छन्त्युमापतिरिवात्मतमोऽपहत्यै ।
यर्ह्यम्बुजाक्ष न लभेय भवत्प्रसादं
जह्यामसून्व्रतकृशान् शतजन्मभि: स्यात् ॥ ४३ ॥
वाञ्छन्त्युमापतिरिवात्मतमोऽपहत्यै ।
यर्ह्यम्बुजाक्ष न लभेय भवत्प्रसादं
जह्यामसून्व्रतकृशान् शतजन्मभि: स्यात् ॥ ४३ ॥
Verse text
yasyāṅghri-paṅkaja-rajaḥ-snapanaṁ mahānto
vāñchanty umā-patir ivātma-tamo-’pahatyai
yarhy ambujākṣa na labheya bhavat-prasādaṁ
jahyām asūn vrata-kṛśān śata-janmabhiḥ syāt
vāñchanty umā-patir ivātma-tamo-’pahatyai
yarhy ambujākṣa na labheya bhavat-prasādaṁ
jahyām asūn vrata-kṛśān śata-janmabhiḥ syāt
Synonyms
yasya — de quem; aṅghri — dos pés; paṅkaja — de lótus; rajaḥ — com a poeira; snapanam — banhar-se; mahāntaḥ — grandes almas; vāñchanti — anseiam por; umā-patiḥ — o senhor Śiva, esposo da deusa Umā; iva — assim como; ātma — deles; tamaḥ — a ignorância; apahatyai — para vencer; yarhi — quando; ambuja-akṣa — ó pessoa de olhos de lótus; na labheya — não posso alcançar; bhavat — Tua; prasādam — misericórdia; jahyām — devo abandonar; asūn — meus alentos vitais; vrata — mediante austera penitência; kṛśān — enfraquecidos; śata — após centenas; janmabhiḥ — de vidas; syāt — que sejam.
Translation
Ó pessoa de olhos de lótus, grandes almas como o senhor Śiva anseiam por banhar-se na poeira de Teus pés de lótus e, dessa maneira, destruir sua ignorância. Se eu não puder obter a Tua misericórdia, simplesmente abandonarei minha força vital, que estará fraca em virtude das severas penitências que praticarei. Então, após centenas de vidas de esforço, poderei alcançar a Tua misericórdia.
Purport
SIGNIFICADO—A extraordinária dedicação da divina Rukmiṇī a Śrī Kṛṣṇa só é possível na plataforma espiritual, e não no frágil mundo da afeição mundana.
Devanagari
ब्राह्मण उवाच
इत्येते गुह्यसन्देशा यदुदेव मयाहृता: ।
विमृश्य कर्तुं यच्चात्र क्रियतां तदनन्तरम् ॥ ४४ ॥
इत्येते गुह्यसन्देशा यदुदेव मयाहृता: ।
विमृश्य कर्तुं यच्चात्र क्रियतां तदनन्तरम् ॥ ४४ ॥
Verse text
brāhmaṇa uvāca
ity ete guhya-sandeśā
yadu-deva mayāhṛtāḥ
vimṛśya kartuṁ yac cātra
kriyatāṁ tad anantaram
ity ete guhya-sandeśā
yadu-deva mayāhṛtāḥ
vimṛśya kartuṁ yac cātra
kriyatāṁ tad anantaram
Synonyms
brāhmaṇaḥ uvāca — o brāhmaṇa disse; iti — assim; ete — estas; guhya — confidenciais; sandeśāḥ — mensagens; yadu-deva — ó Senhor dos Yadus; mayā — por mim; āhṛtāḥ — trazidas; vimṛśya — considerando; kartum — deve ser feito; yat — o que; ca — e; atra — neste assunto; kriyatām — por favor, faze; tat — isto; anantaram — imediatamente em seguida.
Translation
O brāhmaṇa disse: Esta é a mensagem confidencial que eu trouxe comigo, ó Senhor dos Yadus. Por favor, considera o que deve ser feito nessas circunstâncias, e faze-o de imediato.
Purport
SIGNIFICADO—Quando o brāhmaṇa chegou, ele quebrou o sigilo de uma carta confidencial escrita na intimidade dos aposentos de Rukmiṇī e destinada apenas ao Senhor Kṛṣṇa. Usando o termo guhya-sandeśāḥ, o fidedigno brāhmaṇa, escolhido pela própria Rukmiṇī, aqui afirma que não violou a confidencialidade da mensagem. Só o Senhor Kṛṣṇa a ouviu. Visto que o casamento de Rukmiṇī se aproximava depressa, Śrī Kṛṣṇa teria de agir imediatamente. O termo yadu-deva indica que o Senhor Kṛṣṇa, como o Senhor da poderosa dinastia Yadu, devia decidir-Se e, então, se necessário, mobilizar Seus seguidores.
Neste ponto, encerram-se os significados apresentados pelos humildes servos de Sua Divina Graça A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda referentes ao décimo canto, quinquagésimo segundo capítulo, do Śrīmad-Bhāgavatam, intitulado “Mensagem de Rukmiṇī ao Senhor Kṛṣṇa”.