Before Verses
Devanagari
Verse Text
Synonyms
Translation
Purport
CAPÍTULO CINQUENTA
Kṛṣṇa Estabelece a Cidade de Dvārakā
Este capítulo narra como o Senhor Kṛṣṇa derrotou Jarāsandha em batalha dezessete vezes e, depois, construiu a cidade de Dvārakā.
Depois que Kaṁsa foi morto, suas duas rainhas, Asti e Prāpti, foram para a casa do pai delas, Jarāsandha, e, tomadas de pesar, descreveram-lhe como Kṛṣṇa as fizera viúvas. Ao ouvir esse relato, o rei Jarāsandha se enfureceu. Ele fez o voto de eliminar da Terra todos os Yādavas e reuniu um imenso exército para sitiar Mathurā. Quando Śrī Kṛṣṇa viu que Jarāsandha atacava, o Senhor considerou as razões de Seu advento a este mundo e, então, decidiu exterminar o exército de Jarāsandha, que era um fardo para a Terra.
Duas refulgentes quadrigas de súbito apareceram, equipadas com cocheiros e acessórios, junto de todas as armas pessoais do Senhor. Vendo isso, o Senhor Kṛṣṇa dirigiu-Se ao Senhor Baladeva: “Meu querido irmão, Jarāsandha está agora atacando Mathurā-purī, então, por favor, monta em Tua quadriga e vamos destruir o exército do inimigo.” Os dois Senhores empunharam Suas armas, montaram nas quadrigas e afastaram-Se da cidade.
Ao apresentar-Se diante do exército de Seu adversário, o Senhor Kṛṣṇa soou Seu búzio, provocando medo no coração de Seus inimigos. O rei Jarāsandha, com seus soldados, quadrigas etc., cercou Kṛṣṇa e Balarāma, e as mulheres da cidade, tendo subido aos terraços dos palácios, ficaram por demais infelizes pelo fato de não poderem ver os Senhores. Kṛṣṇa, então, vibrou a corda de Seu arco e colocou-Se a lançar uma torrente de flechas sobre os soldados inimigos. Em pouco tempo, o imbatível exército de Jarāsandha estava aniquilado.
O Senhor Baladeva, em seguida, prendeu Jarāsandha e estava prestes a amarrá-lo com cordas quando Śrī Kṛṣṇa fez com que Baladeva soltasse o rei. O Senhor Kṛṣṇa deduziu que Jarāsandha reuniria outro exército e retornaria para lutar outra vez; isto facilitaria a consecução do objetivo de Kṛṣṇa, que era remover o fardo da Terra. Uma vez liberto, Jarāsandha regressou a Magadha e fez voto de praticar austeridades com a intenção de vingar sua derrota. Os outros reis advertiram-no de que sua derrota não passava de reação a seu karma. Assim alertado, o rei Jarāsandha retirou-se para seu reino com um peso no coração.
Śrī Kṛṣṇa reuniu-se aos cidadãos de Mathurā, que passaram a se rejubilar, cantando hinos de triunfo e preparando celebrações pela vitória. O Senhor trouxe todos os ornamentos e joias dos guerreiros, os quais foram apanhados no campo de batalha, e os deu de presente a Mahārāja Ugrasena.
Jarāsandha atacou os Yādavas em Mathurā dezessete vezes, e, em cada ataque, seu exército foi totalmente destruído. Então, enquanto Jarāsandha se preparava para atacar pela décima oitava vez, um guerreiro chamado Kālayavana, que estivera procurando um adversário meritório, foi enviado por Nārada Muni para combater os Yādavas. Com trinta milhões de soldados, Kālayavana sitiou a capital Yādava. O Senhor Kṛṣṇa atentou para esse ataque com preocupação, pois sabia que, com a iminente chegada de Jarāsandha, havia o sério risco de que o ataque simultâneo desses dois inimigos pudesse colocar os Yādavas em perigo. O Senhor, portanto, construiu uma maravilhosa cidade dentro do mar como um porto seguro para os Yādavas, após o que levou todos os Yādavas para lá por meio de Seu poder místico. Essa cidade era completamente povoada com membros de todas as quatro ordens sociais, e, dentro dela, ninguém sentia as torturas da fome e da sede. Os vários semideuses, liderados por Indra, ofereceram como tributo ao Senhor Kṛṣṇa as mesmas opulências que cada um havia originalmente obtido dEle para estabelecer suas posições de autoridade.
Uma vez que viu Seus súditos estabelecidos e seguros, o Senhor Śrī Kṛṣṇa pediu permissão ao Senhor Baladeva e saiu de Mathurā desarmado.
Devanagari
श्रीशुक उवाच
अस्ति: प्राप्तिश्च कंसस्य महिष्यौ भरतर्षभ ।
मृते भर्तरि दु:खार्ते ईयतु: स्म पितुर्गृहान् ॥ १ ॥
अस्ति: प्राप्तिश्च कंसस्य महिष्यौ भरतर्षभ ।
मृते भर्तरि दु:खार्ते ईयतु: स्म पितुर्गृहान् ॥ १ ॥
Verse text
śrī-śuka uvāca
astiḥ prāptiś ca kaṁsasya
mahiṣyau bharatarṣabha
mṛte bhartari duḥkhārte
īyatuḥ sma pitur gṛhān
astiḥ prāptiś ca kaṁsasya
mahiṣyau bharatarṣabha
mṛte bhartari duḥkhārte
īyatuḥ sma pitur gṛhān
Synonyms
śrī-śukaḥ uvāca — Śukadeva Gosvāmī disse; astiḥ prāptiḥ ca — Asti e Prāpti; kaṁsasya — de Kaṁsa; mahiṣyau — as rainhas; bharata-ṛṣabha — ó herói dos Bhāratas (Parīkṣit); mṛte — tendo sido morto; bhartari — o marido delas; duḥkha — com infelicidade; ārte — aflitas; īyatuḥ sma — foram; pituḥ — de seu pai; gṛhān — para a casa.
Translation
Śukadeva Gosvāmī disse: Depois que Kaṁsa foi morto, ó heroico descendente de Bharata, suas duas rainhas, Asti e Prāpti, tomadas de aflição, foram para a casa do pai delas.
Devanagari
पित्रे मगधराजाय जरासन्धाय दु:खिते ।
वेदयां चक्रतु: सर्वमात्मवैधव्यकारणम् ॥ २ ॥
वेदयां चक्रतु: सर्वमात्मवैधव्यकारणम् ॥ २ ॥
Verse text
pitre magadha-rājāya
jarāsandhāya duḥkhite
vedayāṁ cakratuḥ sarvam
ātma-vaidhavya-kāraṇam
jarāsandhāya duḥkhite
vedayāṁ cakratuḥ sarvam
ātma-vaidhavya-kāraṇam
Synonyms
Translation
As pesarosas rainhas contaram a seu pai, o rei Jarāsandha de Magadha, tudo sobre como elas se tornaram viúvas.
Devanagari
स तदप्रियमाकर्ण्य शोकामर्षयुतो नृप ।
अयादवीं महीं कर्तुं चक्रे परममुद्यमम् ॥ ३ ॥
अयादवीं महीं कर्तुं चक्रे परममुद्यमम् ॥ ३ ॥
Verse text
sa tad apriyam ākarṇya
śokāmarṣa-yuto nṛpa
ayādavīṁ mahīṁ kartuṁ
cakre paramam udyamam
śokāmarṣa-yuto nṛpa
ayādavīṁ mahīṁ kartuṁ
cakre paramam udyamam
Synonyms
Translation
Ouvindo esta odiosa notícia, ó rei, Jarāsandha encheu-se de pesar e ira e deu início ao maior empreendimento possível para eliminar da Terra os Yādavas.
Devanagari
अक्षौहिणीभिर्विंशत्या तिसृभिश्चापि संवृत: ।
यदुराजधानीं मथुरां न्यरुधत् सर्वतोदिशम् ॥ ४ ॥
यदुराजधानीं मथुरां न्यरुधत् सर्वतोदिशम् ॥ ४ ॥
Verse text
akṣauhiṇībhir viṁśatyā
tisṛbhiś cāpi saṁvṛtaḥ
yadu-rājadhānīṁ mathurāṁ
nyarudhat sarvato diśam
tisṛbhiś cāpi saṁvṛtaḥ
yadu-rājadhānīṁ mathurāṁ
nyarudhat sarvato diśam
Synonyms
akṣauhiṇībhiḥ — por divisões akṣauhiṇī (cada uma composta de 21.870 soldados montados em elefantes, 21.870 quadrigários, 65.610 cavaleiros e 109.350 soldados de infantaria); viṁśatyā — vinte; tisṛbhiḥ ca api — mais três; saṁvṛtaḥ — rodeada; yadu — da dinastia de Yadu; rājadhānīm — a capital real; mathurām — Mathurā; nyarudhat — sitiou; sarvataḥ diśam — por todos os lados.
Translation
Com uma força de vinte e três divisões akṣauhiṇīs, ele sitiou a capital dos Yadus, Mathurā, por todos os lados.
Purport
SIGNIFICADO—Os números envolvidos em uma divisão akṣauhiṇī foram dados nos significados das palavras acima. Uma divisão akṣauhiṇī era uma força bélica padrão nos tempos antigos.
Devanagari
निरीक्ष्य तद्बलं कृष्ण उद्वेलमिव सागरम् ।
स्वपुरं तेन संरुद्धं स्वजनं च भयाकुलम् ॥ ५ ॥
चिन्तयामास भगवान् हरि: कारणमानुष: ।
तद्देशकालानुगुणं स्वावतारप्रयोजनम् ॥ ६ ॥
स्वपुरं तेन संरुद्धं स्वजनं च भयाकुलम् ॥ ५ ॥
चिन्तयामास भगवान् हरि: कारणमानुष: ।
तद्देशकालानुगुणं स्वावतारप्रयोजनम् ॥ ६ ॥
Verse text
nirīkṣya tad-balaṁ kṛṣṇa
udvelam iva sāgaram
sva-puraṁ tena saṁruddhaṁ
sva-janaṁ ca bhayākulam
udvelam iva sāgaram
sva-puraṁ tena saṁruddhaṁ
sva-janaṁ ca bhayākulam
cintayām āsa bhagavān
hariḥ kāraṇa-mānuṣaḥ
tad-deśa-kālānuguṇaṁ
svāvatāra-prayojanam
hariḥ kāraṇa-mānuṣaḥ
tad-deśa-kālānuguṇaṁ
svāvatāra-prayojanam
Synonyms
nirīkṣya — observando; tat — dele (Jarāsandha); balam — a força militar; kṛṣṇaḥ — o Senhor Kṛṣṇa; udvelam — tendo ultrapassado seus limites; iva — como; sāgaram — um oceano; sva — Sua própria; puram — cidade, Mathurā; tena — por ela; saṁruddham — sitiada; sva-janam — Seus súditos; ca — e; bhaya — pelo medo; ākulam — perturbados; cintayām āsa — pensou; bhagavān — a Suprema Personalidade de Deus; hariḥ — o Senhor Hari; kāraṇa — a causa de tudo; mānuṣaḥ — que aparece como um ser humano; tat — para isso; deśa — lugar; kāla — tempo; anuguṇam — adequados; sva-avatāra — de Seu advento a este mundo; prayojanam — a finalidade.
Translation
Embora seja a causa original deste mundo, o Senhor Kṛṣṇa, a Suprema Personalidade de Deus, ao descer à Terra, desempenhou o papel de um ser humano. Assim, quando viu que o exército reunido por Jarāsandha rodeava Sua cidade tal qual um grande oceano que transborda suas praias e viu como este exército provocava medo em Seus súditos, o Senhor pôs-Se a considerar qual devia ser a resposta adequada segundo o tempo, lugar e finalidade específica de Sua atual encarnação.
Purport
SIGNIFICADO—Os ācāryas assinalam que a Divindade Suprema não tinha por que Se preocupar com um ataque mortal de Jarāsandha e seus soldados. Todavia, como se afirma nesta passagem, Śrī Kṛṣṇa representava o papel de um ser humano (kāraṇa-mānuṣaḥ) e o representava bem. Essa peça chama-se līlā, a encenação de passatempos espirituais feita pelo Senhor para o prazer de Seus devotos. Ainda que pessoas comuns talvez se assombrem com os passatempos do Senhor, os devotos extraem imenso prazer de Seu inimitável estilo de conduta. Dessa maneira, Śrīla Śrīdhara Svāmī salienta que Śrī Kṛṣṇa pensou o seguinte: “Como devo derrotar Jarāsandha? Devo matar o exército, mas não Jarāsandha, ou devo matar Jarāsandha e ficar com o exército para Mim? Ou talvez Eu deva matar ambos.” Descreve-se nos versos seguintes a conclusão do Senhor Kṛṣṇa.
Devanagari
हनिष्यामि बलं ह्येतद्भुवि भारं समाहितम् ।
मागधेन समानीतं वश्यानां सर्वभूभुजाम् ॥ ७ ॥
अक्षौहिणीभि: सङ्ख्यातं भटाश्वरथकुञ्जरै: ।
मागधस्तु न हन्तव्यो भूय: कर्ता बलोद्यमम् ॥ ८ ॥
मागधेन समानीतं वश्यानां सर्वभूभुजाम् ॥ ७ ॥
अक्षौहिणीभि: सङ्ख्यातं भटाश्वरथकुञ्जरै: ।
मागधस्तु न हन्तव्यो भूय: कर्ता बलोद्यमम् ॥ ८ ॥
Verse text
haniṣyāmi balaṁ hy etad
bhuvi bhāraṁ samāhitam
māgadhena samānītaṁ
vaśyānāṁ sarva-bhūbhujām
bhuvi bhāraṁ samāhitam
māgadhena samānītaṁ
vaśyānāṁ sarva-bhūbhujām
akṣauhiṇībhiḥ saṅkhyātaṁ
bhaṭāśva-ratha-kuñjaraiḥ
māgadhas tu na hantavyo
bhūyaḥ kartā balodyamam
bhaṭāśva-ratha-kuñjaraiḥ
māgadhas tu na hantavyo
bhūyaḥ kartā balodyamam
Synonyms
haniṣyāmi — matarei; balam — exército; hi — decerto; etat — este; bhuvi — sobre a Terra; bhāram — um fardo; samāhitam — reunido; māgadhena — pelo rei de Magadha, Jarāsandha; samānītam — juntado; vaśyānām — subservientes; sarva — todos; bhū-bhujām — dos reis; akṣauhiṇībhiḥ — em akṣauhiṇīs; saṅkhyātam — contado; bhaṭa — (que consiste) em soldados de infantaria; aśva — cavalos; ratha — quadrigas; kuñjaraiḥ — e elefantes; māgadhaḥ — Jarāsandha; tu — porém; na hantavyaḥ — não deve ser morto; bhūyaḥ — de novo; kartā — ele fará; bala — (para reunir) um exército; udyamam — o esforço.
Translation
[O Senhor Supremo pensou:] Como é um fardo para a Terra, destruirei o exército de Jarāsandha, constituído de akṣauhiṇīs com soldados de infantaria, cavalos, quadrigas e elefantes, que o rei de Magadha reuniu com todos os reis subservientes e trouxe juntos para cá. Mas o próprio Jarāsandha não deve ser morto, pois é certo que ele reunirá outro exército no futuro.
Purport
SIGNIFICADO—Depois da devida consideração, o Senhor Kṛṣṇa decidiu que, como Ele descera à Terra para exterminar os demônios, e Jarāsandha se mostrava tão entusiasmado por trazer todos eles diante do Senhor, era mais eficiente, sem dúvida, manter Jarāsandha vivo e ocupado.
Devanagari
एतदर्थोऽवतारोऽयं भूभारहरणाय मे ।
संरक्षणाय साधूनां कृतोऽन्येषां वधाय च ॥ ९ ॥
संरक्षणाय साधूनां कृतोऽन्येषां वधाय च ॥ ९ ॥
Verse text
etad-artho ’vatāro ’yaṁ
bhū-bhāra-haraṇāya me
saṁrakṣaṇāya sādhūnāṁ
kṛto ’nyeṣāṁ vadhāya ca
bhū-bhāra-haraṇāya me
saṁrakṣaṇāya sādhūnāṁ
kṛto ’nyeṣāṁ vadhāya ca
Synonyms
Translation
Esta é a finalidade de Minha presente encarnação – aliviar a Terra de seu fardo, proteger os piedosos e matar os ímpios.
Devanagari
अन्योऽपि धर्मरक्षायै देह: संभ्रियते मया ।
विरामायाप्यधर्मस्य काले प्रभवत: क्वचित् ॥ १० ॥
विरामायाप्यधर्मस्य काले प्रभवत: क्वचित् ॥ १० ॥
Verse text
anyo ’pi dharma-rakṣāyai
dehaḥ saṁbhriyate mayā
virāmāyāpy adharmasya
kāle prabhavataḥ kvacit
dehaḥ saṁbhriyate mayā
virāmāyāpy adharmasya
kāle prabhavataḥ kvacit
Synonyms
anyaḥ — outro; api — bem como; dharma — da religião; rakṣāyai — para a proteção; dehaḥ — corpo; saṁbhriyate — é assumido; mayā — por Mim; virāmāya — para findar; api — também; adharmasya — à irreligião; kāle — no decurso do tempo; prabhavataḥ — tornando-se preeminente; kvacit — sempre que.
Translation
Também assumo outros corpos para proteger a religião, e para acabar com a irreligião sempre que esta floresce no decurso do tempo.
Devanagari
एवं ध्यायति गोविन्द आकाशात् सूर्यवर्चसौ ।
रथावुपस्थितौ सद्य: ससूतौ सपरिच्छदौ ॥ ११ ॥
रथावुपस्थितौ सद्य: ससूतौ सपरिच्छदौ ॥ ११ ॥
Verse text
evaṁ dhyāyati govinda
ākāśāt sūrya-varcasau
rathāv upasthitau sadyaḥ
sa-sūtau sa-paricchadau
ākāśāt sūrya-varcasau
rathāv upasthitau sadyaḥ
sa-sūtau sa-paricchadau
Synonyms
Translation
[Śukadeva Gosvāmī continuou:] Enquanto o Senhor Govinda pensava dessa maneira, desceram de repente do céu duas quadrigas tão refulgentes quanto o Sol, equipadas com cocheiros e acessórios.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Jīva Gosvāmī e Śrīla Viśvanātha Cakravartī concordam que as quadrigas desceram da própria morada do Senhor, Vaikuṇṭha-loka, o reino de Deus. Os fiéis devotos do Senhor sentem enorme prazer ao observar Sua incomparável tecnologia.
Devanagari
आयुधानि च दिव्यानि पुराणानि यदृच्छया ।
दृष्ट्वा तानि हृषीकेश: सङ्कर्षणमथाब्रवीत् ॥ १२ ॥
दृष्ट्वा तानि हृषीकेश: सङ्कर्षणमथाब्रवीत् ॥ १२ ॥
Verse text
āyudhāni ca divyāni
purāṇāni yadṛcchayā
dṛṣṭvā tāni hṛṣīkeśaḥ
saṅkarṣaṇam athābravīt
purāṇāni yadṛcchayā
dṛṣṭvā tāni hṛṣīkeśaḥ
saṅkarṣaṇam athābravīt
Synonyms
Translation
As divinas e eternas armas do Senhor também apareceram diante dEle de modo espontâneo. Ao vê-las, Śrī Kṛṣṇa, o Senhor dos sentidos, dirigiu-Se ao Senhor Saṅkarṣaṇa.
Devanagari
पश्यार्य व्यसनं प्राप्तं यदूनां त्वावतां प्रभो ।
एष ते रथ आयातो दयितान्यायुधानि च ॥ १३ ॥
एतदर्थं हि नौ जन्म साधूनामीश शर्मकृत् ।
त्रयोविंशत्यनीकाख्यं भूमेर्भारमपाकुरु ॥ १४ ॥
एष ते रथ आयातो दयितान्यायुधानि च ॥ १३ ॥
एतदर्थं हि नौ जन्म साधूनामीश शर्मकृत् ।
त्रयोविंशत्यनीकाख्यं भूमेर्भारमपाकुरु ॥ १४ ॥
Verse text
paśyārya vyasanaṁ prāptaṁ
yadūnāṁ tvāvatāṁ prabho
eṣa te ratha āyāto
dayitāny āyudhāni ca
yadūnāṁ tvāvatāṁ prabho
eṣa te ratha āyāto
dayitāny āyudhāni ca
etad-arthaṁ hi nau janma
sādhūnām īśa śarma-kṛt
trayo-viṁśaty-anīkākhyaṁ
bhūmer bhāram apākuru
sādhūnām īśa śarma-kṛt
trayo-viṁśaty-anīkākhyaṁ
bhūmer bhāram apākuru
Synonyms
paśya — por favor, vê; ārya — ó respeitado; vyasanam — o perigo; prāptam — agora presente; yadūnām — para os Yadus; tvā — por Ti; avatām — que são protegidos; prabho — Meu querido amo; eṣaḥ — esta; te — Tua; rathaḥ — quadriga; āyātaḥ — veio; dayitāni — favoritas; āyudhāni — armas; ca — e; etat-artham — para este fim; hi — de fato; nau — Nosso; janma — nascimento; sādhūnām — dos devotos santos; īśa — ó Senhor; śarma — o benefício; kṛt — fazendo; trayaḥ-viṁśati — vinte e três; anīka — exércitos; ākhyam — constituído de; bhūmeḥ — da Terra; bhāram — fardo; apākuru — por favor, remove.
Translation
[O Senhor Supremo disse:] Meu respeitado irmão mais velho, observa este perigo que perturba Teus dependentes, os Yadus! E observa, querido amo, como Tua quadriga pessoal e armas favoritas apresentam-se diante de Ti. A finalidade para a qual nascemos, Meu Senhor, é garantir o bem-estar de Nossos devotos. Por favor, remove agora da Terra o fardo constituído destes vinte e três exércitos.
Devanagari
एवं सम्मन्त्र्य दाशार्हौ दंशितौ रथिनौ पुरात् ।
निर्जग्मतु: स्वायुधाढ्यौ बलेनाल्पीयसा वृतौ ॥ १५ ॥
निर्जग्मतु: स्वायुधाढ्यौ बलेनाल्पीयसा वृतौ ॥ १५ ॥
Verse text
evaṁ sammantrya dāśārhau
daṁśitau rathinau purāt
nirjagmatuḥ svāyudhāḍhyau
balenālpīyasā vṛtau
daṁśitau rathinau purāt
nirjagmatuḥ svāyudhāḍhyau
balenālpīyasā vṛtau
Synonyms
evam — assim; sammantrya — convidando-O; dāśārhau — os dois descendentes de Daśārha (Kṛṣṇa e Balarāma); daṁśitau — usando uma armadura; rathinau — dirigindo Suas quadrigas; purāt — da cidade; nirjagmatuḥ — saíram; sva — Suas próprias; āyudha — com armas; āḍhyau — resplandecentes; balena — por uma força; alpīyasā — muito pequena; vṛtau — acompanhados.
Translation
Depois que o Senhor Kṛṣṇa convidou assim Seu irmão, os dois Dāśārhas, Kṛṣṇa e Balarāma, usando armadura e exibindo Suas armas resplandecentes, saíram da cidade em Suas quadrigas. Apenas um pequeno contingente de soldados Os acompanhava.
Devanagari
शङ्खं दध्मौ विनिर्गत्य हरिर्दारुकसारथि: ।
ततोऽभूत् परसैन्यानां हृदि वित्रासवेपथु: ॥ १६ ॥
ततोऽभूत् परसैन्यानां हृदि वित्रासवेपथु: ॥ १६ ॥
Verse text
śaṅkhaṁ dadhmau vinirgatya
harir dāruka-sārathiḥ
tato ’bhūt para-sainyānāṁ
hṛdi vitrāsa-vepathuḥ
harir dāruka-sārathiḥ
tato ’bhūt para-sainyānāṁ
hṛdi vitrāsa-vepathuḥ
Synonyms
Translation
Ao sair da cidade com Dāruka no comando das rédeas de Sua quadriga, o Senhor Kṛṣṇa soprou Seu búzio, e os corações dos soldados inimigos começaram a tremer de medo.
Devanagari
तावाह मागधो वीक्ष्य हे कृष्ण पुरुषाधम ।
न त्वया योद्धुमिच्छामि बालेनैकेन लज्जया ।
गुप्तेन हि त्वया मन्द न योत्स्ये याहि बन्धुहन् ॥ १७ ॥
न त्वया योद्धुमिच्छामि बालेनैकेन लज्जया ।
गुप्तेन हि त्वया मन्द न योत्स्ये याहि बन्धुहन् ॥ १७ ॥
Verse text
tāv āha māgadho vīkṣya
he kṛṣṇa puruṣādhama
na tvayā yoddhum icchāmi
bālenaikena lajjayā
guptena hi tvayā manda
na yotsye yāhi bandhu-han
he kṛṣṇa puruṣādhama
na tvayā yoddhum icchāmi
bālenaikena lajjayā
guptena hi tvayā manda
na yotsye yāhi bandhu-han
Synonyms
tau — a Eles dois; āha — disse; māgadhaḥ — Jarāsandha; vīkṣya — observando; he kṛṣṇa — ó Kṛṣṇa; puruṣa-adhama — o mais baixo dos homens; na — não; tvayā — conTigo; yoddhum — lutar, icchāmi — quero; bālena — com um menino; ekena — sozinho; lajjayā — vergonhosamente; guptena — escondido; hi — de fato; tvayā — conTigo; manda — ó tolo; na yotsye — não lutarei; yāhi — vai embora; bandhu — dos parentes; han — ó matador.
Translation
Jarāsandha olhou para Eles dois e disse: Ó Kṛṣṇa, és o mais baixo dos homens! Não quero lutar sozinho conTigo, pois seria uma vergonha lutar com um mero menino. Ó tolo que Te manténs escondido, ó assassino de Teus parentes, vai embora! Não lutarei conTigo.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī interpreta da seguinte maneira as palavras de Jarāsandha. Puruṣādhama pode ser entendido como puruṣā adhamā yasmāt, que significa “Kṛṣṇa, em comparação a quem todos os homens são inferiores”. Em outras palavras, aqui o Senhor Kṛṣṇa está sendo chamado de “Ó Puruṣottama, o melhor dos seres vivos”. De modo semelhante, a palavra guptena, “oculto”, indica o aspecto do Senhor Kṛṣṇa como aquele que está no coração de todos e é invisível à visão material. As palavras tvayā manda também se podem dividir, de acordo com a gramática sânscrita, em tvayā amanda. Neste caso, Jarāsandha está indicando que Kṛṣṇa não é tolo, mas sim muito alerta. A palavra bandhu foi usada por Jarāsandha no sentido de “parente”, pois o Senhor Kṛṣṇa matou Seu tio materno, Kaṁsa. Porém, a palavra bandhu vem do verbo bandh, “atar”, de modo que se pode entender bandhu-han como “aquele que destrói o cativeiro da ignorância”. Igualmente, a palavra yāhi, “por favor, vai”, indica que o Senhor Kṛṣṇa deve aproximar-Se dos seres vivos e abençoá-los para que se tornem conscientes de Kṛṣṇa.
Devanagari
तव राम यदि श्रद्धा युध्यस्व धैर्यमुद्वह ।
हित्वा वा मच्छरैश्छिन्नं देहं स्वर्याहि मां जहि ॥ १८ ॥
हित्वा वा मच्छरैश्छिन्नं देहं स्वर्याहि मां जहि ॥ १८ ॥
Verse text
tava rāma yadi śraddhā
yudhyasva dhairyam udvaha
hitvā vā mac-charaiś chinnaṁ
dehaṁ svar yāhi māṁ jahi
yudhyasva dhairyam udvaha
hitvā vā mac-charaiś chinnaṁ
dehaṁ svar yāhi māṁ jahi
Synonyms
tava — Tua; rāma — ó Balarāma; yadi — se; śraddhā — confiança; yudhyasva — luta; dhairyam — coragem; udvaha — toma; hitvā — deixando de lado; vā — ou; mat — minhas; śaraiḥ — pelas flechas; chinnam — cortado em pedaços; deham — Teu corpo; svaḥ — aos céus; yāhi — vai; mām — (ou então) a mim; jahi — mata.
Translation
Tu, Rāma, deves reunir Tua coragem e lutar comigo, caso Te consideres capaz disso. Podes ou abandonar o corpo quando este for estraçalhado por minhas flechas e, assim, alcançar os céus, ou, então, matar-me.
Purport
SIGNIFICADO—Segundo o ācārya Śrīdhara Svāmī, Jarāsandha suspeitava que o corpo do Senhor Balarāma era indestrutível e, por isso, ofereceu o que podia ser uma alternativa mais prática: que Balarāma o matasse.
Devanagari
श्रीभगवानुवाच
न वै शूरा विकत्थन्ते दर्शयन्त्येव पौरुषम् ।
न गृह्णीमो वचो राजन्नातुरस्य मुमूर्षत: ॥ १९ ॥
न वै शूरा विकत्थन्ते दर्शयन्त्येव पौरुषम् ।
न गृह्णीमो वचो राजन्नातुरस्य मुमूर्षत: ॥ १९ ॥
Verse text
śrī-bhagavān uvāca
na vai śūrā vikatthante
darśayanty eva pauruṣam
na gṛhṇīmo vaco rājann
āturasya mumūrṣataḥ
na vai śūrā vikatthante
darśayanty eva pauruṣam
na gṛhṇīmo vaco rājann
āturasya mumūrṣataḥ
Synonyms
śrī-bhagavān uvāca — o Senhor Supremo disse; na — não; vai — de fato; śūrāḥ — heróis; vikatthante — se vangloriam em vão; darśayanti — mostram; eva — simplesmente; pauruṣam — sua valentia; na gṛhṇīmaḥ — não aceitamos; vacaḥ — as palavras; rājan — ó rei; āturasya — de alguém com a mente agitada; mumūrṣataḥ — que está prestes a morrer.
Translation
O Senhor Supremo disse: Os verdadeiros heróis não apenas se vangloriam, senão que mostram sua valentia em ação. Não podemos levar a sério as palavras de alguém que está cheio de ansiedade e quer morrer.
Devanagari
श्रीशुक उवाच
जरासुतस्तावभिसृत्य माधवौ
महाबलौघेन बलीयसावृणोत् ।
ससैन्ययानध्वजवाजिसारथी
सूर्यानलौ वायुरिवाभ्ररेणुभि: ॥ २० ॥
जरासुतस्तावभिसृत्य माधवौ
महाबलौघेन बलीयसावृणोत् ।
ससैन्ययानध्वजवाजिसारथी
सूर्यानलौ वायुरिवाभ्ररेणुभि: ॥ २० ॥
Verse text
śrī-śuka uvāca
jarā-sutas tāv abhisṛtya mādhavau
mahā-balaughena balīyasāvṛnot
sa-sainya-yāna-dhvaja-vāji-sārathī
sūryānalau vāyur ivābhra-reṇubhiḥ
jarā-sutas tāv abhisṛtya mādhavau
mahā-balaughena balīyasāvṛnot
sa-sainya-yāna-dhvaja-vāji-sārathī
sūryānalau vāyur ivābhra-reṇubhiḥ
Synonyms
śrī-śukaḥ uvāca — Śukadeva Gosvāmī disse; jarā-sutaḥ — o filho de Jarā; tau — Eles dois; abhisṛtya — dirigindo-se até; mādhavau — os descendentes de Madhu; mahā — grande; bala — de proeza militar; oghena — com uma inundação; balīyasā — poderosa; āvṛṇot — rodearam; sa — com; sainya — soldados; yāna — quadrigas; dhvaja — bandeiras; vāji — cavalos; sārathī — e quadrigários; sūrya — o Sol; analau — e um fogo; vāyuḥ — o vento; iva — como; abhra — por nuvens; reṇubhiḥ — e partículas de poeira.
Translation
Śukadeva Gosvāmī disse: Assim como o vento encobre o Sol com nuvens ou o fogo com poeira, o filho de Jarā marchou em direção aos dois descendentes de Madhu e, com seu enorme agrupamento de exércitos, rodeou Kṛṣṇa e Balarāma, bem como Seus soldados, quadrigas, bandeiras, cavalos e quadrigários.
Purport
SIGNIFICADO—O ācārya Śrīdhara ressalta que as nuvens apenas parecem encobrir o Sol: o Sol permanece brilhando no vasto céu. Tampouco a potência do fogo é afetada por uma tênue cobertura de poeira. Analogamente, a “cobertura” da força militar de Jarāsandha era apenas aparente.
Devanagari
सुपर्णतालध्वजचिह्नितौ रथा-
वलक्षयन्त्यो हरिरामयोर्मृधे ।
स्त्रिय: पुराट्टालकहर्म्यगोपुरं
समाश्रिता: सम्मुमुहु: शुचार्दिता: ॥ २१ ॥
वलक्षयन्त्यो हरिरामयोर्मृधे ।
स्त्रिय: पुराट्टालकहर्म्यगोपुरं
समाश्रिता: सम्मुमुहु: शुचार्दिता: ॥ २१ ॥
Verse text
suparṇa-tāla-dhvaja-cihitnau rathāv
alakṣayantyo hari-rāmayor mṛdhe
striyaḥ purāṭṭālaka-harmya-gopuraṁ
samāśritāḥ sammumuhuḥ śucārditaḥ
alakṣayantyo hari-rāmayor mṛdhe
striyaḥ purāṭṭālaka-harmya-gopuraṁ
samāśritāḥ sammumuhuḥ śucārditaḥ
Synonyms
suparṇa — com (o símbolo de) Garuḍa (a ave que transporta o Senhor Viṣṇu); tāla — e a palmeira; dhvaja — pelas flâmulas; cihnitau — marcadas; rathau — as duas quadrigas; alakṣayantyaḥ — não identificando; hari-rāmayoḥ — de Kṛṣṇa e Balarāma; mṛdhe — na batalha; striyaḥ — as mulheres; pura — da cidade; aṭṭālaka — nas torres de vigia; harmya — palácios; gopuram — e nas portas de entrada; samāśritāḥ — tendo tomado posições; sammumuhuḥ — desmaiaram; śucā — pela aflição; arditāḥ — atormentadas.
Translation
As mulheres estavam de pé nas torres de vigia, palácios e portais altos da cidade. Ao deixarem de ver as quadrigas de Kṛṣṇa e Balarāma, identificadas pelas flâmulas com os emblemas de Garuḍa e uma palmeira, elas, tomadas de profundo pesar, desmaiaram.
Purport
SIGNIFICADO—Aqui, mencionam-se em especial as mulheres, por causa de seu extraordinário apego ao Senhor Kṛṣṇa e ao Senhor Balarāma.
Devanagari
हरि: परानीकपयोमुचां मुहु:
शिलीमुखात्युल्बणवर्षपीडितम् ।
स्वसैन्यमालोक्य सुरासुरार्चितं
व्यस्फूर्जयच्छार्ङ्गशरासनोत्तमम् ॥ २२ ॥
शिलीमुखात्युल्बणवर्षपीडितम् ।
स्वसैन्यमालोक्य सुरासुरार्चितं
व्यस्फूर्जयच्छार्ङ्गशरासनोत्तमम् ॥ २२ ॥
Verse text
hariḥ parānīka-payomucāṁ muhuḥ
śilīmukhāty-ulbaṇa-varṣa-pīḍitam
sva-sainyam ālokya surāsurārcitaṁ
vyasphūrjayac chārṅga-śarāsanottamam
śilīmukhāty-ulbaṇa-varṣa-pīḍitam
sva-sainyam ālokya surāsurārcitaṁ
vyasphūrjayac chārṅga-śarāsanottamam
Synonyms
hariḥ — o Senhor Kṛṣṇa; para — do inimigo; anīka — dos exércitos; payaḥ-mucām — (que eram como) nuvens; muhuḥ — repetidamente; śilīmukha — de suas flechas; ati — extremamente; ulbaṇa — terrível; varṣa — pela chuva; pīḍitam — atormentado; sva — Seu próprio; sainyam — exército; ālokya — vendo; sura — por semideuses; asura — e demônios; arcitam — adorado; vyasphūrjayat — retesou; śārṅga — conhecido como Śārṅga; śara-asana — Seu arco; uttamam — o mais excelente.
Translation
Vendo Seu exército atormentado pela implacável e selvagem chuva de flechas proveniente do agrupamento de forças oponentes reunido feito nuvens ao redor dEle, o Senhor Hari vibrou a corda de Seu excelente arco, Śārṅga, que é adorado tanto pelos deuses quanto pelos demônios.
Devanagari
गृह्णन् निशङ्गादथ सन्दधच्छरान्
विकृष्य मुञ्चन् शितबाणपूगान् ।
निघ्नन् रथान् कुञ्जरवाजिपत्तीन्
निरन्तरं यद्वदलातचक्रम् ॥ २३ ॥
विकृष्य मुञ्चन् शितबाणपूगान् ।
निघ्नन् रथान् कुञ्जरवाजिपत्तीन्
निरन्तरं यद्वदलातचक्रम् ॥ २३ ॥
Verse text
gṛhṇan niśaṅgād atha sandadhac charān
vikṛṣya muñcan śita-bāṇa-pūgān
nighnan rathān kuñjara-vāji-pattīn
nirantaraṁ yadvad alāta-cakram
vikṛṣya muñcan śita-bāṇa-pūgān
nighnan rathān kuñjara-vāji-pattīn
nirantaraṁ yadvad alāta-cakram
Synonyms
gṛhṇan — pegando; niśaṅgāt — de Sua aljava; atha — então; sandadhat — fixando; śarān — flechas; vikṛṣya — puxando para trás; muñcan — atirando; śita — afiadas; bāṇa — de flechas; pūgān — inundações; nighnan — atingindo; rathān — quadrigas; kuñjara — elefantes; vāji — cavalos; pattīn — e soldados da infantaria; nirantaram — implacavelmente; yadvat — exatamente como; alāta-cakram — uma tocha ardente girada ao redor para formar um círculo de fogo.
Translation
O Senhor Kṛṣṇa apanhou flechas em Sua aljava, fixou-as na corda do arco, puxou para trás e atirou infindáveis torrentes de flechas afiadas, que atingiam as quadrigas, elefantes, cavalos e infantaria do inimigo. Disparando Suas flechas, o Senhor parecia um ardente círculo de fogo.
Devanagari
निर्भिन्नकुम्भा: करिणो निपेतु-
रनेकशोऽश्वा: शरवृक्णकन्धरा: ।
रथा हताश्वध्वजसूतनायका:
पदायतश्छिन्नभुजोरुकन्धरा: ॥ २४ ॥
रनेकशोऽश्वा: शरवृक्णकन्धरा: ।
रथा हताश्वध्वजसूतनायका:
पदायतश्छिन्नभुजोरुकन्धरा: ॥ २४ ॥
Verse text
nirbhinna-kumbhāḥ kariṇo nipetur
anekaśo ’śvāḥ śara-vṛkṇa-kandharāḥ
rathā hatāśva-dhvaja-sūta-nāyakāḥ
padāyataś chinna-bhujoru-kandharāḥ
anekaśo ’śvāḥ śara-vṛkṇa-kandharāḥ
rathā hatāśva-dhvaja-sūta-nāyakāḥ
padāyataś chinna-bhujoru-kandharāḥ
Synonyms
nirbhinna — partidas; kumbhāḥ — as protuberâncias de suas testas; kariṇaḥ — elefantes; nipetuḥ — caíam; anekaśaḥ — muitos de uma vez; aśvāḥ — cavalos; śara — pelas flechas; vṛkṇa — cortados; kandharāḥ — cujos pescoços; rathāḥ — quadrigas; hata — atingidos; aśva — cujos cavalos; dhvaja — bandeiras; sūta — cocheiros; nāyakāḥ — e guerreiros; padāyataḥ — soldados de infantaria; chinna — cortados; bhuja — cujos braços; ūru — coxas; kandharāḥ — e ombros.
Translation
Elefantes caíam ao chão, com a cabeça partida ao meio; os animais da cavalaria tombavam decapitados; quadrigas ruíam com seus cavalos, bandeiras, cocheiros e guerreiros todos destroçados; e soldados da infantaria, com braços, coxas e ombros decepados, sucumbiam.
Devanagari
सञ्छिद्यमानद्विपदेभवाजिना-
मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: ।
भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा
हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥
करोरुमीना नरकेशशैवला
धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: ।
अच्छूरिकावर्तभयानका महा-
मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥
प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे
मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् ।
विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान्
सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥
बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं
दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् ।
क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो-
र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: ।
भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा
हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥
करोरुमीना नरकेशशैवला
धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: ।
अच्छूरिकावर्तभयानका महा-
मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥
प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे
मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् ।
विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान्
सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥
बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं
दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् ।
क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो-
र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
Verse text
sañchidyamāna-dvipadebha-vājinām
aṅga-prasūtāḥ śataśo ’sṛg-āpagāḥ
bhujāhayaḥ pūruṣa-śīrṣa-kacchapā
hata-dvipa-dvīpa-haya grahākulāḥ
aṅga-prasūtāḥ śataśo ’sṛg-āpagāḥ
bhujāhayaḥ pūruṣa-śīrṣa-kacchapā
hata-dvipa-dvīpa-haya grahākulāḥ
karoru-mīnā nara-keśa-śaivalā
dhanus-taraṅgāyudha-gulma-saṅkulāḥ
acchūrikāvarta-bhayānakā mahā-
maṇi-pravekābharaṇāśma-śarkarāḥ
dhanus-taraṅgāyudha-gulma-saṅkulāḥ
acchūrikāvarta-bhayānakā mahā-
maṇi-pravekābharaṇāśma-śarkarāḥ
pravartitā bhīru-bhayāvahā mṛdhe
manasvināṁ harṣa-karīḥ parasparam
vinighnatārīn muṣalena durmadān
saṅkarṣaṇenāparīmeya-tejasā
manasvināṁ harṣa-karīḥ parasparam
vinighnatārīn muṣalena durmadān
saṅkarṣaṇenāparīmeya-tejasā
balaṁ tad aṅgārṇava-durga-bhairavaṁ
duranta-pāraṁ magadhendra-pālitam
kṣayaṁ praṇītaṁ vasudeva-putrayor
vikrīḍitaṁ taj jagad-īśayoḥ param
duranta-pāraṁ magadhendra-pālitam
kṣayaṁ praṇītaṁ vasudeva-putrayor
vikrīḍitaṁ taj jagad-īśayoḥ param
Synonyms
sañchidyamāna — sendo estraçalhados; dvi-pada — dos bípedes (seres humanos); ibha — elefantes; vājinām — e cavalos; aṅga — dos membros; prasūtāḥ — fluindo; śataśaḥ — às centenas; asṛk — de sangue; āpa-gaḥ — rios; bhuja — braços; ahayaḥ — como as serpentes; pūruṣa — de homens; śīrṣa — cabeças; kacchapāḥ — como as tartarugas; hata — mortos; dvipa — de elefantes; dvīpa — como ilhas; haya — e de cavalos; graha — como crocodilos; ākulāḥ — cheios; kara — mãos; ūru — e coxas; mīnaḥ — como os peixes; nara — humano; keśa — cabelo; śaivalāḥ — como ervas aquáticas; dhanuḥ — de arcos; taraṅga — como as ondas; āyudha — e de armas; gulma — como as moitas de arbustos; saṅkulāḥ — repletos; acchūrikā — rodas de quadrigas; āvarta — como os redemoinhos; bhayānakāḥ — aterrorizantes; mahā-maṇi — pedras preciosas; praveka — excelentes; ābharaṇa — e ornamentos; aśma — como os seixos; śarkarāḥ — e cascalho; pravartitāḥ — emitindo; bhīru — para os tímidos; bhaya-āvahāḥ — aterradores; mṛdhe — no campo de batalha; manasvinām — para os inteligentes; harṣa-karīḥ — inspirando júbilo; parasparam — de um para outro; vinighnatā — que estava derrubando; arīn — Seus inimigos; muṣalena — com Sua arma arado; durmadān — que estavam furiosos; saṅkarṣaṇena — pelo Senhor Balarāma; aparimeya — imensurável; tejasā — cuja potência; balam — força militar; tat — aquela; aṅga — meu querido (rei Parīkṣit); arṇava — como o oceano; durga — insondável; bhairavam — e assustador; duranta — impossível de atravessar; pāram — cujo limite; magadha-indra — pelo rei de Magadha, Jarāsandha; pālitam — supervisionada; kṣayam — à destruição; praṇītam — levada; vasudeva-putrayoḥ — para os filhos de Vasudeva; vikrīḍitam — brincadeira; tat — aquilo; jagat — do universo; īśayoḥ — para os Senhores; param — quando muito.
Translation
No campo de batalha, centenas de rios de sangue corriam dos membros dos seres humanos, elefantes e cavalos que haviam sido estraçalhados. Nesses rios, braços pareciam serpentes; cabeças humanas, tartarugas; elefantes mortos, ilhas; e cavalos mortos, crocodilos. Mãos e coxas assemelhavam-se a peixes; cabelo humano, a algas, arcos a ondas, e as muitas armas se pareciam com moitas de arbustos. Os rios de sangue abundavam de tudo isso. Rodas de quadrigas lembravam aterrorizantes redemoinhos, e pedras preciosas e ornamentos pareciam seixos e cascalho nos impetuosos rios sanguinolentos, que despertavam temor nos tímidos, e júbilo nos sábios. Com os golpes de Sua arma arado, o incomensuravelmente poderoso Senhor Balarāma aniquilou a força militar de Magadhendra. E apesar de esta força ser tão imbatível e assustadora quanto um oceano intransponível, a batalha era pouco mais do que uma brincadeira para os dois filhos de Vasudeva, os Senhores do universo.
Purport
.
Devanagari
स्थित्युद्भवान्तं भुवनत्रयस्य य:
समीहितेऽनन्तगुण: स्वलीलया ।
न तस्य चित्रं परपक्षनिग्रह-
स्तथापि मर्त्यानुविधस्य वर्ण्यते ॥ २९ ॥
समीहितेऽनन्तगुण: स्वलीलया ।
न तस्य चित्रं परपक्षनिग्रह-
स्तथापि मर्त्यानुविधस्य वर्ण्यते ॥ २९ ॥
Verse text
sthity-udbhavāntaṁ bhuvana-trayasya yaḥ
samīhite ’nanta-guṇaḥ sva-līlayā
na tasya citraṁ para-pakṣa-nigrahas
tathāpi martyānuvidhasya varṇyate
samīhite ’nanta-guṇaḥ sva-līlayā
na tasya citraṁ para-pakṣa-nigrahas
tathāpi martyānuvidhasya varṇyate
Synonyms
sthiti — a manutenção; udbhava — criação; antam — e aniquilação; bhuvana-trayasya — dos três mundos; yaḥ — quem; samīhite — efetua; ananta — ilimitadas; guṇaḥ — cujas qualidades transcendentais; sva-līlayā — como Seu próprio passatempo; na — não; tasya — para Ele; citram — maravilhoso; para — adversário; pakṣa — do grupo; nigrahaḥ — a sujeição; tathā api — não obstante; martya — seres humanos; anuvidhasya — que está imitando; varṇyate — é descrito.
Translation
Para Ele que orquestra a criação, manutenção e destruição dos três mundos e que possui ilimitadas qualidades espirituais, é pouco surpreendente o fato de subjugar um grupo adversário. Ainda assim, quando o Senhor age dessa maneira, imitando o comportamento humano, os sábios glorificam Seus atos.
Purport
SIGNIFICADO—O filósofo Aristóteles argumentou certa vez que o Deus Supremo dificilmente participaria de atividades humanas, pois todas as atividades comuns são indignas de tal ser divino. De forma semelhante, Śrīla Viśvanātha Cakravartī, que é quase certo que jamais leu as obras de Aristóteles, levanta uma questão semelhante. Já que Śrī Kṛṣṇa cria, mantém e aniquila o universo inteiro, não é um combate desigual e desinteressante quando Ele luta contra Jarāsandha?
A resposta é a seguinte: O Senhor representa o papel de um ser humano e, expandindo Sua potência de prazer, cria emocionantes passatempos transcendentais cheios de suspense e ação dinâmica. Através da potência Yogamāyā do Senhor, Ele aparece exatamente como um ser humano, e assim podemos desfrutar o espetáculo da Pessoa Suprema agindo no palco terreno. Sem dúvida, os obstinados agnósticos argumentarão que, visto Kṛṣṇa ser Deus, não há verdadeiro suspense envolvido. Tais céticos simplesmente não compreendem a potência atrativa de Kṛṣṇa. A beleza e o drama, mesmo no palco material, possuem sua lógica própria e fascinante, e, de igual modo, amamos Kṛṣṇa só pelo prazer de amá-lO, apreciamos Sua beleza por causa dela mesma e desfrutamos dos passatempos de Kṛṣṇa porque eles são de fato admiráveis por si mesmos. Em verdade, Kṛṣṇa executa Seus passatempos não para um propósito egoísta mundano, mas para o nosso prazer. Logo, a apresentação dos passatempos espirituais é ela própria um ato de amor que Kṛṣṇa realiza para a infinita felicidade espiritual das almas de coração puro que transcenderam a inveja material a Deus.
A esse respeito, Śrīla Viśvanātha Cakravartī cita um verso importante da Gopāla-tāpanī Upaniṣad, narākṛti para-brahma kāraṇa-mānuṣaḥ: “A Suprema Verdade Absoluta, para Seu propósito pessoal, aparece em uma forma humana, embora seja a fonte de tudo.” De forma semelhante, no Śrīmad-Bhāgavatam (10.14.32), encontramos que narākṛti para-brahma kāraṇa-mānuṣaḥ: “A fonte da bem-aventurança transcendental, o eterno Brahman Supremo, tornou-Se amigo deles.”
Devanagari
जग्राह विरथं रामो जरासन्धं महाबलम् ।
हतानीकावशिष्टासुं सिंह: सिंहमिवौजसा ॥ ३० ॥
हतानीकावशिष्टासुं सिंह: सिंहमिवौजसा ॥ ३० ॥
Verse text
jagrāha virathaṁ rāmo
jarāsandhaṁ mahā-balam
hatānīkāvaśiṣṭāsuṁ
siṁhaḥ siṁham ivaujasā
jarāsandhaṁ mahā-balam
hatānīkāvaśiṣṭāsuṁ
siṁhaḥ siṁham ivaujasā
Synonyms
Translation
Jarāsandha, com sua quadriga arruinada e todos os seus soldados mortos, foi deixado apenas com Seu alento. Nesse instante, o Senhor Balarāma agarrou à força o poderoso guerreiro, assim como um leão agarra outro.
Devanagari
बध्यमानं हतारातिं पाशैर्वारुणमानुषै: ।
वारयामास गोविन्दस्तेन कार्यचिकीर्षया ॥ ३१ ॥
वारयामास गोविन्दस्तेन कार्यचिकीर्षया ॥ ३१ ॥
Verse text
badhyamānaṁ hatārātiṁ
pāśair vāruṇa-mānuṣaiḥ
vārayām āsa govindas
tena kārya-cikīrṣayā
pāśair vāruṇa-mānuṣaiḥ
vārayām āsa govindas
tena kārya-cikīrṣayā
Synonyms
badhyamānam — no processo de ser atado; hata — aquele que matara; arātim — seus inimigos; pāśaiḥ — com cordas; vāruṇa — aquelas do semideus Varuṇa; mānuṣaiḥ — e aquelas de seres humanos comuns; vārayām āsa — impediu-O; govindaḥ — o Senhor Kṛṣṇa; tena — por ele (Jarāsandha); kārya — alguma necessidade; cikīrṣayā — desejando cumprir.
Translation
Com o laço divino de Varuṇa e outras cordas pertencentes aos mortais, Balarāma colocou-Se a atar Jarāsandha, que matara tantos inimigos. Mas o Senhor Govinda ainda tinha um propósito a cumprir através de Jarāsandha e, por isso, pediu a Balarāma que parasse.
Purport
SIGNIFICADO—A palavra hatārātim significa “aquele que matou seus inimigos” ou “por cujo intermédio seus inimigos seriam mortos”. Śrīla Viśvanātha Cakravartī forneceu esta nota ponderada.
Devanagari
स मुक्तो लोकनाथाभ्यां व्रीडितो वीरसम्मत: ।
तपसे कृतसङ्कल्पो वारित: पथि राजभि: ॥ ३२ ॥
वाक्यै: पवित्रार्थपदैर्नयनै: प्राकृतैरपि ।
स्वकर्मबन्धप्राप्तोऽयं यदुभिस्ते पराभव: ॥ ३३ ॥
तपसे कृतसङ्कल्पो वारित: पथि राजभि: ॥ ३२ ॥
वाक्यै: पवित्रार्थपदैर्नयनै: प्राकृतैरपि ।
स्वकर्मबन्धप्राप्तोऽयं यदुभिस्ते पराभव: ॥ ३३ ॥
Verse text
sā mukto loka-nāthābhyāṁ
vrīḍito vīra-sammataḥ
tapase kṛta-saṅkalpo
vāritaḥ pathi rājabhiḥ
vrīḍito vīra-sammataḥ
tapase kṛta-saṅkalpo
vāritaḥ pathi rājabhiḥ
vākyaiḥ pavitrārtha-padair
nayanaiḥ prākṛtair api
sva-karma-bandha-prāpto ’yaṁ
yadubhis te parābhavaḥ
nayanaiḥ prākṛtair api
sva-karma-bandha-prāpto ’yaṁ
yadubhis te parābhavaḥ
Synonyms
saḥ — ele, Jarāsandha; muktaḥ — liberto; loka-nāthābhyām — pelos dois Senhores do universo; vrīḍitaḥ — envergonhado; vīra — por heróis; sammataḥ — honrado; tapase — a fazer austeridades; kṛta-saṅkalpaḥ — tendo-se decidido; vāritaḥ — foi detido; pathi — na estrada; rājabhiḥ — por reis; vākyaiḥ — com afirmações; pavitra — purificador; artha — com sentido; padaiḥ — com palavras; nayanaiḥ — com raciocínio; prākṛtaiḥ — mundano; api — também; sva — próprios; karma-bandha — devido às inevitáveis reações de atos passados; prāptaḥ — obtida; ayam — esta; yadubhiḥ — pelos Yadus; te — tua; parābhavaḥ — derrota.
Translation
Jarāsandha, a quem lutadores haviam oferecido altas honras, ficou envergonhado depois que os dois Senhores do universo o libertaram e, por isso, decidiu fazer penitência. Na estrada, porém, diversos reis convenceram-no tanto com sabedoria espiritual quanto com argumentos mundanos de que ele devia desistir da ideia de renúncia. Eles lhe disseram: “O fato de teres sido derrotado pelos Yadus foi apenas a reação inevitável a teu karma passado.”
Devanagari
हतेषु सर्वानीकेषु नृपो बार्हद्रथस्तदा ।
उपेक्षितो भगवता मगधान् दुर्मना ययौ ॥ ३४ ॥
उपेक्षितो भगवता मगधान् दुर्मना ययौ ॥ ३४ ॥
Verse text
hateṣu sarvānīkeṣu
nṛpo bārhadrathas tadā
upekṣito bhagavatā
magadhān durmanā yayau
nṛpo bārhadrathas tadā
upekṣito bhagavatā
magadhān durmanā yayau
Synonyms
Translation
Depois que todos os seus exércitos foram aniquilados e ele próprio foi desdenhado pela Personalidade de Deus, o rei Jarāsandha, filho de Bṛhadratha, então regressou triste ao reino dos Magadhas.
Devanagari
मुकुन्दोऽप्यक्षतबलो निस्तीर्णारिबलार्णव: ।
विकीर्यमाण: कुसुमैस्त्रीदशैरनुमोदित: ॥ ३५ ॥
माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभि: ।
उपगीयमानविजय: सूतमागधवन्दिभि: ॥ ३६ ॥
विकीर्यमाण: कुसुमैस्त्रीदशैरनुमोदित: ॥ ३५ ॥
माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभि: ।
उपगीयमानविजय: सूतमागधवन्दिभि: ॥ ३६ ॥
Verse text
mukundo ’py akṣata-balo
nistīrṇāri-balārṇavaḥ
vikīryamāṇaḥ kusumais
trīdaśair anumoditaḥ
nistīrṇāri-balārṇavaḥ
vikīryamāṇaḥ kusumais
trīdaśair anumoditaḥ
māthurair upasaṅgamya
vijvarair muditātmabhiḥ
upagīyamāna-vijayaḥ
sūta-māgadha-vandibhiḥ
vijvarair muditātmabhiḥ
upagīyamāna-vijayaḥ
sūta-māgadha-vandibhiḥ
Synonyms
mukundaḥ — o Senhor Kṛṣṇa; api — e; akṣata — intacta; balaḥ — Sua força militar; nistīrṇa — tendo atravessado; ari — de Seu inimigo; bala — dos exércitos; arṇavaḥ — o oceano; vikīryamāṇaḥ — tendo espalhadas sobre Ele; kusumaiḥ — flores; tridaśaiḥ — pelos semideuses; anumoditaḥ — congratulado; māthuraiḥ — pelo povo de Mathurā; upasaṅgamya — sendo encontrado; vijvaraiḥ — que foram aliviados de sua febre; mudita-ātmabhiḥ — que sentiram grande alegria; upagīyamāna — sendo cantada; vijayaḥ — Sua vitória; sūta — pelos trovadores purânicos; māgadha — panegiristas; vandibhiḥ — e arautos.
Translation
O Senhor Mukunda atravessou o oceano dos exércitos de Seu inimigo com Sua força militar completamente intacta. Ele recebeu congratulações dos habitantes dos céus, que lançaram chuvas de flores sobre Ele. O povo de Mathurā, aliviado de sua ansiedade febril e cheio de alegria, saiu ao encontro dEle enquanto trovadores profissionais, arautos e panegiristas cantavam em louvor de Sua vitória.
Devanagari
शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकश: ।
वीणावेणुमृदङ्गानि पुरं प्रविशति प्रभौ ॥ ३७ ॥
सिक्तमार्गां हृष्टजनां पताकाभिरभ्यलङ्कृताम् ।
निर्घुष्टां ब्रह्मघोषेण कौतुकाबद्धतोरणाम् ॥ ३८ ॥
वीणावेणुमृदङ्गानि पुरं प्रविशति प्रभौ ॥ ३७ ॥
सिक्तमार्गां हृष्टजनां पताकाभिरभ्यलङ्कृताम् ।
निर्घुष्टां ब्रह्मघोषेण कौतुकाबद्धतोरणाम् ॥ ३८ ॥
Verse text
śaṅkha-dundubhayo nedur
bherī-tūryāṇy anekaśaḥ
vīṇā-veṇu-mṛdaṅgāni
puraṁ praviśati prabhau
bherī-tūryāṇy anekaśaḥ
vīṇā-veṇu-mṛdaṅgāni
puraṁ praviśati prabhau
sikta-mārgāṁ hṛṣṭa-janāṁ
patākābhir abhyalaṅkṛtām
nirghuṣṭāṁ brahma-ghoṣeṇa
kautukābaddha-toraṇām
patākābhir abhyalaṅkṛtām
nirghuṣṭāṁ brahma-ghoṣeṇa
kautukābaddha-toraṇām
Synonyms
śaṅkha — búzios; dundubhayaḥ — e timbales; neduḥ — soavam; bherī — tambores; tūryāṇi — e cornetas; anekaśaḥ — muitos ao mesmo tempo; vīṇā-veṇu-mṛdaṅgāni — vīṇās, flautas e tambores mṛdaṅga; puram — na cidade (Mathurā); praviśati — enquanto entrava; prabhau — o Senhor; sikta — borrifados de água; mārgām — seus bulevares; hṛṣṭa — jubilosos; janām — seus cidadãos; patākābhiḥ — com flâmulas; abhyalaṅkṛtām — abundantemente decorados; nirghuṣṭām — ressoando; brahma — dos Vedas; ghoṣeṇa — com o canto; kautuka — festivos; ābaddha — ornamentos; toraṇām — em seus portais.
Translation
Enquanto o Senhor entrava em Sua cidade, búzios e timbales soavam, e muitos tambores, cornetas, vīṇās, flautas e mṛdaṅgas tocavam em uníssono. Os bulevares estavam borrifados de água, havia flâmulas em toda a parte, e os portais estavam enfeitados para a celebração. Os cidadãos exultavam, e a cidade ressoava com o canto dos hinos védicos.
Devanagari
निचीयमानो नारीभिर्माल्यदध्यक्षताङ्कुरै: ।
निरीक्ष्यमाण: सस्नेहं प्रीत्युत्कलितलोचनै: ॥ ३९ ॥
निरीक्ष्यमाण: सस्नेहं प्रीत्युत्कलितलोचनै: ॥ ३९ ॥
Verse text
nicīyamāno nārībhir
mālya-dadhy-akṣatāṅkuraiḥ
nirīkṣyamāṇaḥ sa-snehaṁ
prīty-utkalita-locanaiḥ
mālya-dadhy-akṣatāṅkuraiḥ
nirīkṣyamāṇaḥ sa-snehaṁ
prīty-utkalita-locanaiḥ
Synonyms
Translation
Enquanto olhavam afetuosamente para o Senhor, as mulheres da cidade, com seus olhos arregalados de amor, lançavam sobre Ele guirlandas de flores, iogurte, arroz torrado e brotos novos.
Purport
SIGNIFICADO—Tudo isso acontece enquanto o Senhor Kṛṣṇa entra na cidade de Mathurā.
Devanagari
आयोधनगतं वित्तमनन्तं वीरभूषणम् ।
यदुराजाय तत् सर्वमाहृतं प्रादिशत्प्रभु: ॥ ४० ॥
यदुराजाय तत् सर्वमाहृतं प्रादिशत्प्रभु: ॥ ४० ॥
Verse text
āyodhana-gataṁ vittam
anantaṁ vīra-bhūṣaṇam
yadu-rājāya tat sarvam
āhṛtaṁ prādiśat prabhuḥ
anantaṁ vīra-bhūṣaṇam
yadu-rājāya tat sarvam
āhṛtaṁ prādiśat prabhuḥ
Synonyms
Translation
O Senhor Kṛṣṇa, então, presenteou o rei Yadu com toda a riqueza que caíra no campo de batalha – a saber, os incontáveis ornamentos dos guerreiros mortos.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī acrescenta que ornamentos incrustados de pedras preciosas também foram recolhidos dos cavalos e de outros animais. O que se pode acrescentar aqui, para satisfazer a exigência dos melindrosos, é que Jarāsandha foi a Mathurā com a evidente intenção de exterminar até o último homem da cidade, incluindo Kṛṣṇa e Balarāma. É devido à misericórdia imotivada do Senhor que Ele faz com que as almas condicionadas saboreiem seu próprio remédio, ajudando-as, deste modo, a se tornarem mais sensíveis às leis da natureza e à existência de uma Divindade Suprema. Em última análise, Kṛṣṇa concedeu a Jarāsandha e aos outros mortos no campo de batalha a liberação espiritual. O Senhor é estrito, mas não é maldoso. De fato, Ele é um oceano de misericórdia.
Devanagari
एवं सप्तदशकृत्वस्तावत्यक्षौहिणीबल: ।
युयुधे मागधो राजा यदुभि: कृष्णपालितै: ॥ ४१ ॥
युयुधे मागधो राजा यदुभि: कृष्णपालितै: ॥ ४१ ॥
Verse text
evaṁ saptadaśa-kṛtvas
tāvaty akṣauhiṇī-balaḥ
yuyudhe māgadho rājā
yadubhiḥ kṛṣṇa-pālitaiḥ
tāvaty akṣauhiṇī-balaḥ
yuyudhe māgadho rājā
yadubhiḥ kṛṣṇa-pālitaiḥ
Synonyms
Translation
Dezessete vezes, o rei de Magadha foi derrotado desta mesma maneira. E apesar de todas essas derrotas, ele continuou lutando com suas divisões akṣauhiṇīs contra as forças da dinastia Yadu, que eram protegidas por Śrī Kṛṣṇa.
Devanagari
अक्षिण्वंस्तद्बलं सर्वं वृष्णय: कृष्णतेजसा ।
हतेषु स्वेष्वनीकेषु त्यक्तोऽगादरिभिर्नृप: ॥ ४२ ॥
हतेषु स्वेष्वनीकेषु त्यक्तोऽगादरिभिर्नृप: ॥ ४२ ॥
Verse text
akṣiṇvaṁs tad-balaṁ sarvaṁ
vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-tejasā
hateṣu sveṣv anīkeṣu
tyakto ’gād aribhir nṛpaḥ
vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-tejasā
hateṣu sveṣv anīkeṣu
tyakto ’gād aribhir nṛpaḥ
Synonyms
Translation
Em virtude do poder do Senhor Kṛṣṇa, os Vṛṣṇis invariavelmente aniquilavam todas as forças de Jarāsandha, e quando todos os seus soldados eram mortos, o rei, solto por seus inimigos, tornava a ir embora.
Devanagari
अष्टादशमसङ्ग्राम आगामिनि तदन्तरा ।
नारदप्रेषितो वीरो यवन: प्रत्यदृश्यत ॥ ४३ ॥
नारदप्रेषितो वीरो यवन: प्रत्यदृश्यत ॥ ४३ ॥
Verse text
aṣṭādaśama saṅgrāma
āgāmini tad-antarā
nārada-preṣito vīro
yavanaḥ pratyadṛśyata
āgāmini tad-antarā
nārada-preṣito vīro
yavanaḥ pratyadṛśyata
Synonyms
Translation
Bem na ocasião em que estava para ocorrer a décima oitava batalha, apareceu no campo de batalha, enviado por Nārada, um guerreiro bárbaro chamado Kālayavana.
Devanagari
रुरोध मथुरामेत्य तिसृभिर्म्लेच्छकोटिभि: ।
नृलोके चाप्रतिद्वन्द्वो वृष्णीन्श्रुत्वात्मसम्मितान् ॥ ४४ ॥
नृलोके चाप्रतिद्वन्द्वो वृष्णीन्श्रुत्वात्मसम्मितान् ॥ ४४ ॥
Verse text
rurodha mathurām etya
tisṛbhir mleccha-koṭibhiḥ
nṛ-loke cāpratidvandvo
vṛṣṇīn śrutvātma-sammitān
tisṛbhir mleccha-koṭibhiḥ
nṛ-loke cāpratidvandvo
vṛṣṇīn śrutvātma-sammitān
Synonyms
Translation
Chegando a Mathurā, esse yavana sitiou a cidade com trinta milhões de soldados bárbaros. Ele jamais encontrara um rival humano digno de combate, mas ouvira dizer que os Vṛṣṇis eram páreos para ele.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī cita a passagem do Viṣṇu Purāṇa que narra a história de Kālayavana: “Certa vez, Gārgya foi ridicularizado por seu cunhado, que o chamou de eunuco, e quando os Yādavas ouviram isso, puseram-se a gargalhar. Enfurecido com a gargalhada deles, Gārgya partiu para o sul, pensando: ‘Que eu tenha um filho que aterrorize os Yādavas.’ Ele adorou o Senhor Mahādeva comendo ferro em pó e, depois de doze anos, obteve a bênção que desejava. Muito contente, voltou para casa.”
O Viṣṇu Purāṇa prossegue: “Mais tarde, quando o rei dos yavanas, que não tinha filhos, solicitou dele um filho, Gārgya gerou na esposa do yavana um filho, Kālayavana. Kālayavana possuía a fúria do senhor Śiva em seu aspecto de Mahākāla. Certa vez, Kālayavana perguntou a Nārada: ‘Quem são agora os mais fortes reis sobre a Terra?’ Nārada respondeu que eram os Yadus. Assim, enviado por Nārada, Kālayavana apareceu em Mathurā.”
Devanagari
तं दृष्ट्वाचिन्तयत् कृष्ण: सङ्कर्षणसहायवान् ।
अहो यदूनां वृजिनं प्राप्तं ह्युभयतो महत् ॥ ४५ ॥
अहो यदूनां वृजिनं प्राप्तं ह्युभयतो महत् ॥ ४५ ॥
Verse text
taṁ dṛṣṭvācintayat kṛṣṇaḥ
saṅkarṣaṇa sahāyavān
aho yadūnāṁ vṛjinaṁ
prāptaṁ hy ubhayato mahat
saṅkarṣaṇa sahāyavān
aho yadūnāṁ vṛjinaṁ
prāptaṁ hy ubhayato mahat
Synonyms
tam — a ele; dṛṣṭvā — vendo; acintayat — pensou; kṛṣṇaḥ — o Senhor Kṛṣṇa; saṅkarṣaṇa — pelo Senhor Balarāma; sahāya-vān — ajudado; aho — ah!; yadūnām — para os Yadus; vṛjinan — um problema; prāptam — chegado; hi — de fato; ubhayataḥ — de ambos os lados (de Kālayavana e também de Jarāsandha); mahat — grande.
Translation
Quando o Senhor Kṛṣṇa e o Senhor Saṅkarṣaṇa viram Kālayavana, Kṛṣṇa ponderou sobre a situação e disse: “Ah! Um grande perigo ameaça agora os Yadus vindo de dois lados.”
Purport
SIGNIFICADO—Aqui podemos notar que, embora tivesse derrotado Jarāsandha dezessete vezes aparentemente com grande dificuldade, Śrī Kṛṣṇa não aniquilou de imediato o exército de Kālayavana, mantendo desse modo intacta a bênção que o senhor Śiva concedera a Gārgya, conforme se explicou no significado anterior.
Devanagari
यवनोऽयं निरुन्धेऽस्मानद्य तावन्महाबल: ।
मागधोऽप्यद्य वा श्वो वा परश्वो वागमिष्यति ॥ ४६ ॥
मागधोऽप्यद्य वा श्वो वा परश्वो वागमिष्यति ॥ ४६ ॥
Verse text
yavano ’yaṁ nirundhe ’smān
adya tāvan mahā-balaḥ
māgadho ’py adya vā śvo vā
paraśvo vāgamiṣyati
adya tāvan mahā-balaḥ
māgadho ’py adya vā śvo vā
paraśvo vāgamiṣyati
Synonyms
Translation
“Este yavana já está nos sitiando, e o poderoso rei de Magadha logo chegará aqui, se não hoje, então amanhã ou depois.”
Devanagari
आवयो: युध्यतोरस्य यद्यागन्ता जरासुत: ।
बन्धून् हनिष्यत्यथवा नेष्यते स्वपुरं बली ॥ ४७ ॥
बन्धून् हनिष्यत्यथवा नेष्यते स्वपुरं बली ॥ ४७ ॥
Verse text
āvayoḥ yudhyator asya
yady āgantā jarā-sutaḥ
bandhūn haniṣyaty atha vā
neṣyate sva-puraṁ balī
yady āgantā jarā-sutaḥ
bandhūn haniṣyaty atha vā
neṣyate sva-puraṁ balī
Synonyms
Translation
“Se o poderoso Jarāsandha vier enquanto Nós dois estivermos ocupados lutando com Kālayavana, Jarāsandha poderá matar Nossos parentes ou então levá-los embora para sua capital.”
Devanagari
तस्मादद्य विधास्यामो दुर्गं द्विपददुर्गमम् ।
तत्र ज्ञातीन् समाधाय यवनं घातयामहे ॥ ४८ ॥
तत्र ज्ञातीन् समाधाय यवनं घातयामहे ॥ ४८ ॥
Verse text
tasmād adya vidhāsyāmo
durgaṁ dvipada-durgamam
tatra jñātīn samādhāya
yavanaṁ ghātayāmahe
durgaṁ dvipada-durgamam
tatra jñātīn samādhāya
yavanaṁ ghātayāmahe
Synonyms
tasmāt — portanto; adya — hoje; vidhāsyāmaḥ — construiremos; durgam — uma fortaleza; dvipada — a seres humanos; durgamam — intransponível; tatra — lá; jñātīn — os membros de Nossa família; samādhāya — instalando; yavanam — o bárbaro; ghātayāmahe — mataremos.
Translation
“Portanto, construamos imediatamente uma fortaleza que nenhuma força humana possa penetrar. Instalemos aí os membros de nossa família e, então, matemos o rei bárbaro.”
Devanagari
इति सम्मन्त्र्य भगवान् दुर्गं द्वादशयोजनम् ।
अन्त:समुद्रे नगरं कृत्स्नाद्भुतमचीकरत् ॥ ४९ ॥
अन्त:समुद्रे नगरं कृत्स्नाद्भुतमचीकरत् ॥ ४९ ॥
Verse text
iti sammantrya bhagavān
durgaṁ dvādaśa-yojanam
antaḥ-samudre nagaraṁ
kṛtsnādbhutam acīkarat
durgaṁ dvādaśa-yojanam
antaḥ-samudre nagaraṁ
kṛtsnādbhutam acīkarat
Synonyms
iti — assim; sammantrya — consultando; bhagavān — a Suprema Personalidade de Deus; durgam — uma fortaleza; dvādaśa-yojanam — doze yojanas (cerca de cento e sessenta quilômetros); antaḥ — dentro; samudre — do mar; nagaram — uma cidade; kṛtsna — com tudo; adbhutam — maravilhoso; acīkarat — fez construir.
Translation
Depois de assim discutir o assunto com Balarāma, a Suprema Personalidade de Deus construiu dentro do mar uma fortaleza de doze yojanas de perímetro. Dentro desse forte, Ele construiu uma cidade que continha toda sorte de maravilhas.
Devanagari
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् ।
रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥
सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् ।
हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥
राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: ।
रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥
वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् ।
चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥
सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् ।
हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥
राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: ।
रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥
वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् ।
चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
Verse text
dṛśyate yatra hi tvāṣṭraṁ
vijñānaṁ śilpa-naipuṇam
rathyā-catvara-vīthībhir
yathā-vāstu vinirmitam
vijñānaṁ śilpa-naipuṇam
rathyā-catvara-vīthībhir
yathā-vāstu vinirmitam
sura-druma-latodyāna-
vicitropavanānvitam
hema-śṛṅgair divi-spṛgbhiḥ
sphaṭikāṭṭāla-gopuraiḥ
vicitropavanānvitam
hema-śṛṅgair divi-spṛgbhiḥ
sphaṭikāṭṭāla-gopuraiḥ
rājatārakuṭaiḥ koṣṭhair
hema-kumbhair alaṅkṛtaiḥ
ratna-kūtair gṛhair hemair
mahā-mārakata-sthalaiḥ
hema-kumbhair alaṅkṛtaiḥ
ratna-kūtair gṛhair hemair
mahā-mārakata-sthalaiḥ
vāstoṣpatīnāṁ ca gṛhair
vallabhībhiś ca nirmitam
cātur-varṇya-janākīrṇaṁ
yadu-deva-gṛhollasat
vallabhībhiś ca nirmitam
cātur-varṇya-janākīrṇaṁ
yadu-deva-gṛhollasat
Synonyms
dṛśyate — era visto; yatra — em que; hi — de fato; tvāṣṭram — de Tvaṣṭā (Viśvakarmā), o arquiteto dos semideuses; vijñānam — o conhecimento científico; śilpa — em arquitetura; naipuṇam — a perícia; rathyā — com avenidas principais; catvara — quintais; vīthībhiḥ — e estradas comerciais; yathā-vāstu — em amplos lotes de terra; vinirmitam — construídas; sura — dos semideuses; druma — tendo árvores; latā — e trepadeiras; udyāna — jardins; vicitra — esplêndidos; upavana — e parques; anvitam — contendo; hema — de ouro; śṛṅgaiḥ — tendo picos; divi — o céu; spṛgbhiḥ — que tocavam; sphaṭikā — de quartzo de cristal; aṭṭāla — com níveis superiores; gopuraiḥ — com portais; rājata — de prata; ārakulaiḥ — e latão; koṣṭhaiḥ — com tesourarias, armazéns e estábulos; hema — de ouro; kumbhaiḥ — por vasos; alaṅkṛtaiḥ — decoradas; rama — de joias; kūtaiḥ — tendo picos; gṛhaiḥ — com casas; hemaiḥ — de ouro; mahā-mārakata — de esmeraldas preciosas; sthalaiḥ — com pisos; vāstoḥ — das casas; patīnām — que pertenciam às deidades regentes; ca — e; gṛhaiḥ — com templos; vallabhībhiḥ — com torres de vigia; ca — e; nirmitam — construídas; cātuḥ-varṇya — as quatro ordens ocupacionais; jana — de pessoas; ākīrṇam — repleta; yadu-deva — do Senhor dos Yadus, Śrī Kṛṣṇa; gṛha — pelas residências; ullasat — embelezada.
Translation
Na construção daquela cidade, podiam-se ver o pleno conhecimento científico e habilidade arquitetônica de Viśvakarmā. Havia largas avenidas, vias comerciais e quintais dispostos em amplos lotes de terra; havia parques esplêndidos e também jardins cheios de árvores e trepadeiras dos planetas celestiais. As torres dos portais eram coroadas com torreões de ouro que tocavam o céu, e suas extremidades eram feitas de quartzo de cristal. As casas revestidas de ouro eram adornadas na frente com vasos dourados e, no alto, com telhados de joias, e seus pisos eram incrustados de esmeraldas preciosas. Ao lado das casas erguiam-se tesourarias, armazéns e estábulos para cavalos de raça, tudo construído de prata e latão. Cada residência tinha uma torre de vigia e também um templo para a deidade da família. Repleta de cidadãos de todas as quatro ordens sociais, a cidade era especialmente embelezada pelos palácios de Śrī Kṛṣṇa, o Senhor dos Yadus.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī explica que as estradas federais (rathyāḥ) ficavam na frente, e as vias secundárias (vīthyaḥ) ficavam atrás, e, entre elas, ficavam os pátios (catvarāṇi). Dentro desses quintais, havia muros ao redor, e, dentro dos muros, erguiam-se residências feitas de ouro, sobre as quais brilhavam torres de vigia de cristal coroadas com vasos dourados. Dessa maneira, os edifícios tinham muitos andares. A palavra vāstu indica que as casas e edifícios eram construídos em terrenos amplos, com bastante espaço para áreas verdes.
Devanagari
सुधर्मां पारिजातं च महेन्द्र: प्राहिणोद्धरे: ।
यत्र चावस्थितो मर्त्यो मर्त्यधर्मैर्न युज्यते ॥ ५४ ॥
यत्र चावस्थितो मर्त्यो मर्त्यधर्मैर्न युज्यते ॥ ५४ ॥
Verse text
sudharmāṁ pārijātaṁ ca
mahendraḥ prāhiṇod dhareḥ
yatra cāvasthito martyo
martya-dharmair na yujyate
mahendraḥ prāhiṇod dhareḥ
yatra cāvasthito martyo
martya-dharmair na yujyate
Synonyms
sudharmām — o salão de assembleia Sudharmā; pārijātam — a árvore pārijāta; ca — e; mahā-indraḥ — o senhor Indra, rei dos céus; prāhiṇot — entregou; hareḥ — ao Senhor Kṛṣṇa; yatra — no qual (Sudharmā); ca — e; avasthitaḥ — situado; martyaḥ — um mortal; martya-dharmaiḥ — pelas leis da mortalidade; na yujyate — não é afetado.
Translation
O senhor Indra trouxe para Śrī Kṛṣṇa o salão de assembleias Sudharmā, onde um mortal não está sujeito às leis da mortalidade. Indra também deu de presente a árvore pārijāta.
Devanagari
श्यामैकवर्णान् वरुणो हयान् शुक्लान्मनोजवान् ।
अष्टौ निधिपति: कोशान् लोकपालो निजोदयान् ॥ ५५ ॥
अष्टौ निधिपति: कोशान् लोकपालो निजोदयान् ॥ ५५ ॥
Verse text
śyāmaika-varṇān varuṇo
hayān śuklān mano-javān
aṣṭau nidhi-patiḥ kośān
loka-pālo nijodayān
hayān śuklān mano-javān
aṣṭau nidhi-patiḥ kośān
loka-pālo nijodayān
Synonyms
śyāma — azuis-escuros; eka — exclusivamente; varṇān — coloridos; varuṇaḥ — Varuṇa, governante dos oceanos; hayān — cavalos; śuklān — brancos; manaḥ — (como a) mente; javān — velozes; aṣṭau — oito; nidhi-patiḥ — o tesoureiro dos semideuses, Kuvera; kośān — tesouros; loka-pālaḥ — os governantes dos vários planetas; nija — suas próprias; udayān — opulências.
Translation
O Senhor Varuṇa ofereceu cavalos tão velozes quanto a mente, alguns dos quais eram de uma cor puramente azul-escura, enquanto outros eram brancos. O tesoureiro dos semideuses, Kuvera, ofertou seus oito tesouros místicos, e cada governante dos vários planetas ofereceu suas próprias opulências.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī faz o seguinte comentário sobre este verso: “O dono do tesouro público é Kuvera, e os oito tesouros são seus nidhis, descritos abaixo:
padmaś caiva mahāpadmo
matsya-kūrmau tathaudakaḥ
nīlo mukundaḥ śaṅkhaś ca
nidhayo ’ṣṭau prakīrtitāḥ
matsya-kūrmau tathaudakaḥ
nīlo mukundaḥ śaṅkhaś ca
nidhayo ’ṣṭau prakīrtitāḥ
‘Os oito tesouros místicos chamam-se Padma, Mahāpadma, Matsya, Kūrma, Audaka, Nīla, Mukunda e Śaṅkha.’”
Devanagari
यद् यद् भगवता दत्तमाधिपत्यं स्वसिद्धये ।
सर्वं प्रत्यर्पयामासुर्हरौ भूमिगते नृप ॥ ५६ ॥
सर्वं प्रत्यर्पयामासुर्हरौ भूमिगते नृप ॥ ५६ ॥
Verse text
yad yad bhagavatā dattam
ādhipatyaṁ sva-siddhaye
sarvaṁ pratyarpayām āsur
harau bhūmi-gate nṛpa
ādhipatyaṁ sva-siddhaye
sarvaṁ pratyarpayām āsur
harau bhūmi-gate nṛpa
Synonyms
yat yat — tudo o que; bhagavatā — pelo Senhor Supremo; dattam — dado; ādhipatyam — delegado poder de controle; sva — deles; siddhaye — para facilitar o exercício de autoridade; sarvam — tudo; pratyarpayām āsuḥ — ofereceram de volta; harau — a Kṛṣṇa; bhūmi — à Terra; gate — vindo; nṛpa — ó rei (Parīkṣit).
Translation
Tendo o Senhor Supremo vindo para a Terra, ó rei, estes semideuses agora ofereceram-Lhe todos os poderes de controle que Ele outrora lhes delegara para o exercício de sua própria autoridade.
Devanagari
तत्र योगप्रभावेन नीत्वा सर्वजनं हरि: ।
प्रजापालेन रामेण कृष्ण: समनुमन्त्रित: ।
निर्जगाम पुरद्वारात् पद्ममाली निरायुध: ॥ ५७ ॥
प्रजापालेन रामेण कृष्ण: समनुमन्त्रित: ।
निर्जगाम पुरद्वारात् पद्ममाली निरायुध: ॥ ५७ ॥
Verse text
tatra yoga-prabhāvena
nītvā sarva-janaṁ hariḥ
prajā-pālena rāmeṇa
kṛṣṇaḥ samanumantritaḥ
nirjagāma pura-dvārāt
padma-mālī nirāyudhaḥ
nītvā sarva-janaṁ hariḥ
prajā-pālena rāmeṇa
kṛṣṇaḥ samanumantritaḥ
nirjagāma pura-dvārāt
padma-mālī nirāyudhaḥ
Synonyms
tatra — lá; yoga — de Sua potência mística; prabhāvena — pelo poder; nītvā — trazendo; sarva — todos; janam — os Seus súditos; hariḥ — o Senhor Kṛṣṇa; prajā — dos cidadãos; pālena — pelo protetor; rāmeṇa — Senhor Balarāma; kṛṣṇaḥ — Senhor Kṛṣṇa; samanumantritaḥ — aconselhado; nirjagāma — saiu; pura — da cidade; dvārāt — pela porta; padma — de lótus; mālī — usando uma guirlanda; nirāyudhaḥ — sem armas.
Translation
Após transportar todos os Seus súditos à nova cidade mediante o poder de Sua Yogamāyā mística, o Senhor Kṛṣṇa consultou o Senhor Balarāma, que havia ficado em Mathurā para protegê-la. Então, usando uma guirlanda de lótus, mas não portando nenhuma arma, o Senhor Kṛṣṇa saiu de Mathurā pela entrada principal.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī cita os seguintes versos do Śrī Padma Purāṇa, Uttara-khaṇḍa, para descrever como o Senhor Kṛṣṇa transferiu os cidadãos de Mathurā para Dvārakā:
suṣuptān mathurāyān tu
paurāṁs tatra janārdanaḥ
uddhṛtya sahasā rātrau
dvārakāyāṁ nyaveśayat
paurāṁs tatra janārdanaḥ
uddhṛtya sahasā rātrau
dvārakāyāṁ nyaveśayat
prabuddhās te janāḥ sarve
putra-dāra-samanvitāḥ
haima-harmya-tale viṣṭā
vismayaṁ paramaṁ yayuḥ
putra-dāra-samanvitāḥ
haima-harmya-tale viṣṭā
vismayaṁ paramaṁ yayuḥ
“No meio da noite, enquanto os cidadãos de Mathurā dormiam, o Senhor Janārdana removeu-os de repente daquela cidade e colocou-os em Dvārakā. Ao acordarem, todos os homens se surpreenderam de encontrar a si, seus filhos e esposas sentados dentro de palácios feitos de ouro.”
Neste ponto, encerram-se os significados apresentados pelos humildes servos de Sua Divina Graça A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda referentes ao décimo canto, quinquagésimo capítulo, do Śrīmad-Bhāgavatam, intitulado “Kṛṣṇa Estabelece a Cidade de Dvārakā”.