Before Verses
Devanagari
Verse Text
Synonyms
Translation
Purport
CAPÍTULO SESSENTA E CINCO
O Senhor Balarāma Visita Vṛndāvana
Este capítulo relata a ida do Senhor Balarāma a Gokula e também como Ele desfrutou da companhia das vaqueirinhas e arrastou o rio Yamunā.
Certo dia, o Senhor Balarāma foi a Gokula para ver Seus parentes e amigos. Quando lá chegou, as gopīs mais velhas e os pais do Senhor Kṛṣṇa, Nanda e Yaśodā, que tinham estado todos em grande ansiedade por muito tempo, abraçaram-nO e abençoaram-nO. O Senhor Balarāma ofereceu os devidos respeitos e saudações a cada um de Seus superiores adoráveis segundo a relação de idade, amizade e família. Depois que os residentes de Gokula e o Senhor Balarāma tinham perguntado uns aos outros sobre seu bem-estar, o Senhor descansou de Sua viagem.
Pouco tempo depois, as jovens gopīs vieram ter com o Senhor Balarāma e perguntaram-Lhe sobre o bem-estar de Kṛṣṇa. Elas questionaram: “Kṛṣṇa ainda Se lembra de Seus parentes e amigos, e acaso virá a Gokula para visitá-los? Por amor a Kṛṣṇa, deixamos tudo – até mesmo nossos pais, mães e outros parentes –, mas agora Ele nos abandonou. Como poderíamos deixar de depositar nossa fé nas palavras de Kṛṣṇa depois de termos visto Seu rosto doce e sorridente e, assim, termos sido dominadas pelos impulsos do Cupido? Contudo, se Kṛṣṇa pode passar Seus dias separado de nós, por que não podemos tolerar estar separadas dEle? Logo, não há razão para continuarmos falando dEle.” Desta maneira, as gopīs lembraram as conversas encantadoras, olhares fascinantes, gestos brincalhões e abraços amorosos de Śrī Kṛṣṇa e, como resultado, começaram a chorar. O Senhor Balarāma consolou-as transmitindo-lhes as atrativas mensagens que Kṛṣṇa lhes enviara.
O Senhor Balarāma ficou dois meses em Gokula, divertindo-Se com as gopīs nos bosques à margem do Yamunā. Os semideuses que testemunhavam esses passatempos tocavam timbales nos céus e derramavam chuvas de pétalas de flores, enquanto os sábios celestiais recitavam as glórias de Balarāma.
Certa vez, o Senhor Balarāma ficou inebriado por beber um pouco da bebida alcóolica conhecida como vāruṇī e começou a vagar pela floresta em companhia das gopīs. Ele invocou a presença do Yamunā: “Aproxima-te para que Eu e as gopīs possamos nos divertir brincando em tuas águas.” Mas o Yamunā ignorou Sua ordem. O Senhor Balarāma, então, começou a puxar o Yamunā com a ponta de Seu arado, dividindo-o em centenas de tributários. Tremendo de medo, a deusa Yamunā apareceu, caiu aos pés do Senhor Balarāma e orou por Seu perdão. O Senhor a deixou ir e, então, entrou em suas águas com Suas namoradas para brincar por algum tempo. Quando saíram da água, a deusa Kānti presenteou o Senhor Balarāma com belos ornamentos, roupas e guirlandas. Mesmo hoje em dia, a água do Yamunā corre através de muitos córregos cortados pelo arado do Senhor Baladeva, sinais de que Ele a subjugou.
Enquanto o Senhor Balarāma brincava, Sua mente ficou encantada com os passatempos das gopīs. Dessa forma, as muitas noites que Ele passou em companhia delas pareceu-Lhe uma única noite.
Devanagari
श्रीशुक उवाच
बलभद्र: कुरुश्रेष्ठ भगवान् रथमास्थित: ।
सुहृद्दिदृक्षुरुत्कण्ठ: प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ १ ॥
बलभद्र: कुरुश्रेष्ठ भगवान् रथमास्थित: ।
सुहृद्दिदृक्षुरुत्कण्ठ: प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ १ ॥
Verse text
śrī-śuka uvāca
balabhadraḥ kuru-śreṣṭha
bhagavān ratham āsthitaḥ
suhṛd-didṛkṣur utkaṇṭhaḥ
prayayau nanda-gokulam
balabhadraḥ kuru-śreṣṭha
bhagavān ratham āsthitaḥ
suhṛd-didṛkṣur utkaṇṭhaḥ
prayayau nanda-gokulam
Synonyms
śrī-śukaḥ uvāca — Śukadeva Gosvāmī disse; balabhadraḥ — o Senhor Balarāma; kuru-śreṣṭha — ó melhor dos Kurus (rei Parīkṣit); bhagavān — o Senhor Supremo; ratham — em Sua quadriga; āsthitaḥ — montado; suhṛt — Seus amigos benquerentes; didṛkṣuḥ — desejando ver; utkaṇṭhaḥ — ansioso; prayayau — viajou; nanda-gokulam — para a vila pastoril de Nanda Mahārāja.
Translation
Śukadeva Gosvāmī disse: Ó melhor dos Kurus, certa vez, o Senhor Balarāma, ansioso por visitar Seus amigos benquerentes, subiu em Sua quadriga e viajou para Nanda Gokula.
Purport
SIGNIFICADO—Como evidencia Śrīla Jīva Gosvāmī, também se descreve a viagem do Senhor Balarāma para Śrī Vṛndāvana no Hari-vaṁśa (Viṣṇu-parva 46.10):
kasyacid atha kālasya
smṛtvā gopeṣu sauhṛdam
jagāmaiko vrajaṁ rāmaḥ
kṛṣṇasyānumate sthitaḥ
smṛtvā gopeṣu sauhṛdam
jagāmaiko vrajaṁ rāmaḥ
kṛṣṇasyānumate sthitaḥ
“Lembrando a profunda amizade que outrora tivera com os vaqueiros, o Senhor Rāma foi sozinho para Vraja, depois de receber a permissão do Senhor Kṛṣṇa.” Os moradores simples de Vṛndāvana estavam magoados pelo fato de o Senhor Kṛṣṇa ter ido morar em outro lugar, daí o Senhor Balarāma ter ido até lá a fim de consolá-los.
Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura trata da questão de por que o Senhor Kṛṣṇa, o grande oceano de amor puro, não foi também para Vraja. Como explicação, o ācārya apresenta os dois seguintes versos:
preyasīḥ prema-vikhyātāḥ
pitarāv ati-vatsalau
prema-vaśyaś ca kṛṣṇas tāṁs
tyaktvā naḥ katham eṣyati
pitarāv ati-vatsalau
prema-vaśyaś ca kṛṣṇas tāṁs
tyaktvā naḥ katham eṣyati
iti matvaiva yādavaḥ
pratyabadhnan harer gatau
vraja-prema-pravardhi sva-
līlādhīnatvam īyuṣaḥ
pratyabadhnan harer gatau
vraja-prema-pravardhi sva-
līlādhīnatvam īyuṣaḥ
“Os Yadus pensavam: ‘As queridas namoradas do Senhor são famosas por seu amor puro e extático, e os pais dEle são afetuosíssimos com Ele. O Senhor Kṛṣṇa é controlado pelo amor puro, de modo que, se Ele for vê-los, como conseguirá deixá-los e voltar para nós?’ Com isso em mente, os Yadus impediram o Senhor Hari de ir, sabendo que Ele Se torna subserviente aos passatempos em que reciproca ao amor sempre crescente dos habitantes de Vraja.”
Devanagari
परिष्वक्तश्चिरोत्कण्ठैर्गोपैर्गोपीभिरेव च ।
रामोऽभिवाद्य पितरावाशीर्भिरभिनन्दित: ॥ २ ॥
रामोऽभिवाद्य पितरावाशीर्भिरभिनन्दित: ॥ २ ॥
Verse text
pariṣvaktaś cirotkaṇṭhair
gopair gopībhir eva ca
rāmo ’bhivādya pitarāv
āśīrbhir abhinanditaḥ
gopair gopībhir eva ca
rāmo ’bhivādya pitarāv
āśīrbhir abhinanditaḥ
Synonyms
pariṣvaktaḥ — abraçado; cira — por um longo tempo; utkaṇṭhaiḥ — que haviam estado em ansiedade; gopaiḥ — pelos vaqueiros; gopībhiḥ — pelas mulheres dos vaqueiros; eva — de fato; ca — também; rāmaḥ — o Senhor Balarāma; abhivādya — oferecendo respeitos; pitarau — a Seus pais (Nanda e Yaśodā); āśīrbhiḥ — com orações; abhinanditaḥ — saudado com alegria.
Translation
Tendo sofrido por muito tempo a ansiedade da separação, os vaqueiros e suas esposas abraçaram o Senhor Balarāma. Então, o Senhor ofereceu respeitos a Seus pais, e eles alegremente O saudaram com orações.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī apresenta o seguinte verso a respeito dessa situação:
nityānanda-svarūpo ’pi
prema-tapto vrajaukasām
yayau kṛṣṇam api tyaktvā
yas taṁ rāmaṁ muhuḥ stumaḥ
prema-tapto vrajaukasām
yayau kṛṣṇam api tyaktvā
yas taṁ rāmaṁ muhuḥ stumaḥ
“Louvemos repetidas vezes o Senhor Balarāma. Embora seja a personalidade original da eterna bem-aventurança, Nityānanda, Ele, devido a Seu amor, sentiu pena dos residentes de Vraja e, por isso, foi vê-los, mesmo à custa de deixar o Senhor Kṛṣṇa.”
Devanagari
चिरं न: पाहि दाशार्ह सानुजो जगदीश्वर: ।
इत्यारोप्याङ्कमालिङ्ग्य नेत्रै: सिषिचतुर्जलै: ॥ ३ ॥
इत्यारोप्याङ्कमालिङ्ग्य नेत्रै: सिषिचतुर्जलै: ॥ ३ ॥
Verse text
ciraṁ naḥ pāhi dāśārha
sānujo jagad-īśvaraḥ
ity āropyāṅkam āliṅgya
netraiḥ siṣicatur jalaiḥ
sānujo jagad-īśvaraḥ
ity āropyāṅkam āliṅgya
netraiḥ siṣicatur jalaiḥ
Synonyms
ciram — por muito tempo; naḥ — a nós; pāhi — por favor, protege; dāśārha — ó descendente de Daśārha; sa — junto de; anujaḥ — Teu irmão mais novo; jagat — do universo; īśvaraḥ — o Senhor; iti — assim dizendo; āropya — erguendo; aṅkam — em seus colos; āliṅgya — abraçando; netraiḥ — de seus olhos; siṣicatuḥ — molharam; jalaiḥ — com a água.
Translation
[Nanda e Yaśodā oraram:] “Ó descendente de Daśārha, ó Senhor do universo, que Tu e Teu irmão mais novo, Kṛṣṇa, sempre nos protejais.” Dizendo isso, eles ergueram o Senhor Balarāma em seus colos, abraçaram-nO e molharam-nO com suas lágrimas.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Jīva Gosvāmī faz o seguinte comentário sobre este verso: “Nanda e Yaśodā oraram ao Senhor Balarāma: ‘Que Tu, junto de Teu irmão mais novo, nos protejais.’ Dessa maneira, eles expressaram seu respeito pelo fato de Ele ser o irmão mais velho e também mostraram o quanto eles O consideravam como filho deles.”
Devanagari
गोपवृद्धांश्च विधिवद् यविष्ठैरभिवन्दित: ।
यथावयो यथासख्यं यथासम्बन्धमात्मन: ॥ ४ ॥
समुपेत्याथ गोपालान् हास्यहस्तग्रहादिभि: ।
विश्रान्तं सुखमासीनं पप्रच्छु: पर्युपागता: ॥ ५ ॥
पृष्टाश्चानामयं स्वेषु प्रेमगद्गदया गिरा ।
कृष्णे कमलपत्राक्षे सन्न्यस्ताखिलराधस: ॥ ६ ॥
यथावयो यथासख्यं यथासम्बन्धमात्मन: ॥ ४ ॥
समुपेत्याथ गोपालान् हास्यहस्तग्रहादिभि: ।
विश्रान्तं सुखमासीनं पप्रच्छु: पर्युपागता: ॥ ५ ॥
पृष्टाश्चानामयं स्वेषु प्रेमगद्गदया गिरा ।
कृष्णे कमलपत्राक्षे सन्न्यस्ताखिलराधस: ॥ ६ ॥
Verse text
gopa-vṛddhāṁś ca vidhi-vad
yaviṣṭhair abhivanditaḥ
yathā-vayo yathā-sakhyaṁ
yathā-sambandham ātmanaḥ
yaviṣṭhair abhivanditaḥ
yathā-vayo yathā-sakhyaṁ
yathā-sambandham ātmanaḥ
samupetyātha gopālān
hāsya-hasta-grahādibhiḥ
viśrāntam sukham āsīnaṁ
papracchuḥ paryupāgatāḥ
hāsya-hasta-grahādibhiḥ
viśrāntam sukham āsīnaṁ
papracchuḥ paryupāgatāḥ
pṛṣṭāś cānāmayaṁ sveṣu
prema-gadgadayā girā
kṛṣṇe kamala-patrākṣe
sannyastākhila-rādhasaḥ
prema-gadgadayā girā
kṛṣṇe kamala-patrākṣe
sannyastākhila-rādhasaḥ
Synonyms
gopa — dos vaqueiros; vṛddhān — os mais velhos; ca — e; vidhi-vat — de acordo com os preceitos védicos; yaviṣṭhaiḥ — por aqueles que eram mais jovens; abhivanditaḥ — respeitosamente saudado; yathā-vayaḥ — conforme a idade; yathā-sakhyam — conforme a amizade; yathā-sambandham — conforme a relação familiar; ātmanaḥ — com Ele mesmo; samupetya — subindo a; atha — então; gopālān — os vaqueiros; hāsya — com sorrisos; hasta-graha — apertos de mãos; ādibhiḥ — etc.; viśrāntam — descansou; sukham — confortavelmente; āsīnam — sentado; papracchuḥ — perguntaram; paryupāgatāḥ — tendo-se reunidos de todos os lados; pṛṣṭāḥ — indagados; ca — e; anāmayam — sobre a saúde; sveṣu — com relação a seus queridos amigos; prema — devido ao amor; gadgadayā — balbuciando; girā — com vozes; kṛṣṇe — por Kṛṣṇa; kamala — de um lótus; patra — (como) pétalas; akṣe — cujos olhos; sannyasta — tendo dedicado; akhila — todos; rādhasaḥ — os bens materiais.
Translation
O Senhor Balarāma, então, prestou os devidos respeitos aos vaqueiros mais velhos, e os mais jovens todos saudaram-nO respeitosamente. O Senhor reciprocou sorrisos, apertos de mão e assim por diante com todos eles, estabelecendo um trato pessoal com cada um de acordo com a idade, grau de amizade e relação familiar. Então, após descansar, o Senhor aceitou um assento confortável, e todos se reuniram ao Seu redor. Com vozes balbuciantes devido ao amor por Ele, aqueles vaqueiros, que haviam dedicado tudo a Kṛṣṇa, que tem olhos de lótus, indagaram acerca da saúde de seus entes queridos [em Dvārakā], e Balarāma, por Sua vez, indagou sobre o bem-estar dos vaqueiros.
Devanagari
कच्चिन्नो बान्धवा राम सर्वे कुशलमासते ।
कच्चित् स्मरथ नो राम यूयं दारसुतान्विता: ॥ ७ ॥
कच्चित् स्मरथ नो राम यूयं दारसुतान्विता: ॥ ७ ॥
Verse text
kaccin no bāndhavā rāma
sarve kuśalam āsate
kaccit smaratha no rāma
yūyaṁ dāra-sutānvitāḥ
sarve kuśalam āsate
kaccit smaratha no rāma
yūyaṁ dāra-sutānvitāḥ
Synonyms
Translation
[Os vaqueiros disseram:] Ó Rāma, todos os nossos parentes estão passando bem? E todos vós, com vossas esposas e filhos, ainda vos lembrais de nós?
Devanagari
दिष्ट्या कंसो हत: पापो दिष्ट्या मुक्ता: सुहृज्जना: ।
निहत्य निर्जित्य रिपून् दिष्ट्या दुर्गं समाश्रिता: ॥ ८ ॥
निहत्य निर्जित्य रिपून् दिष्ट्या दुर्गं समाश्रिता: ॥ ८ ॥
Verse text
diṣṭyā kaṁso hataḥ pāpo
diṣṭyā muktāḥ suhṛj-janāḥ
nihatya nirjitya ripūn
diṣṭyā durgaṁ samāśrītāḥ
diṣṭyā muktāḥ suhṛj-janāḥ
nihatya nirjitya ripūn
diṣṭyā durgaṁ samāśrītāḥ
Synonyms
Translation
É nossa grande fortuna que o pecador Kaṁsa tenha sido morto e nossos queridos parentes tenham sido libertados. E é também nossa boa fortuna que nossos parentes tenham matado e derrotado seus inimigos e encontrado completa segurança em uma grande fortaleza.
Devanagari
गोप्यो हसन्त्य: पप्रच्छू रामसन्दर्शनादृता: ।
कच्चिदास्ते सुखं कृष्ण: पुरस्त्रीजनवल्लभ: ॥ ९ ॥
कच्चिदास्ते सुखं कृष्ण: पुरस्त्रीजनवल्लभ: ॥ ९ ॥
Verse text
gopyo hasantyaḥ papracchū
rāma-sandarśanādṛtāḥ
kaccid āste sukhaṁ kṛṣṇaḥ
pura-strī-jana-vallabhaḥ
rāma-sandarśanādṛtāḥ
kaccid āste sukhaṁ kṛṣṇaḥ
pura-strī-jana-vallabhaḥ
Synonyms
Translation
[Śukadeva Gosvāmī continuou:] Honradas por ter a audiência pessoal do Senhor Balarāma, as jovens gopīs sorriram e perguntaram-Lhe: “Kṛṣṇa, o amado das mulheres da cidade, está feliz?”
Purport
SIGNIFICADO—De acordo com os ācāryas, as queridas namoradas do Senhor Kṛṣṇa sorriam com divina loucura, uma vez que estavam sentindo extrema infelicidade devido à saudade de seu amado Kṛṣṇa. O Senhor Rāma respeitava profundamente o grande amor delas por Śrī Kṛṣṇa, Seu irmão mais novo, de maneira que o termo rāma-sandarśanādṛtāḥ transmite o sentido de que o Senhor Balarāma honrava as gopīs, bem como o sentido dado: de que elas O honravam.
Devanagari
कच्चित् स्मरति वा बन्धून् पितरं मातरं च स: ।
अप्यसौ मातरं द्रष्टुं सकृदप्यागमिष्यति ।
अपि वा स्मरतेऽस्माकमनुसेवां महाभुज: ॥ १० ॥
अप्यसौ मातरं द्रष्टुं सकृदप्यागमिष्यति ।
अपि वा स्मरतेऽस्माकमनुसेवां महाभुज: ॥ १० ॥
Verse text
kaccit smarati vā bandhūn
pitaraṁ mātaraṁ ca saḥ
apy asau mātaraṁ draṣṭuṁ
sakṛd apy āgamiṣyati
api vā smarate ’smākam
anusevāṁ mahā-bhujaḥ
pitaraṁ mātaraṁ ca saḥ
apy asau mātaraṁ draṣṭuṁ
sakṛd apy āgamiṣyati
api vā smarate ’smākam
anusevāṁ mahā-bhujaḥ
Synonyms
kaccit — acaso; smarati — lembra-Se; vā — ou; bandhūn — dos membros de Sua família; pitaram — de seu pai; mātaram — Sua mãe; ca — e; saḥ — ele; api — também; asau — Ele; mātaram — Sua mãe; draṣṭum — ver; sakṛt — uma vez; api — mesmo; āgamiṣyati — virá; api — de fato; vā — ou; smarate — lembra-Se; asmākam — de nosso; anusevām — serviço constante; mahā — poderosos; bhujaḥ — cujos braços.
Translation
“Ele Se lembra dos membros de Sua família, em especial de Seu pai e Sua mãe? Achas que Ele voltará ao menos uma vez para ver Sua mãe? E será que o Kṛṣṇa de braços poderosos Se lembra do serviço que sempre Lhe prestamos?”
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī comenta que as gopīs prestavam serviço ao Senhor Kṛṣṇa fazendo guirlandas de flores, usando perfumes com perícia e fabricando abanos, camas e dosséis de pétalas de flores. Mediante esses simples atos de amor, as gopīs prestavam o melhor serviço à Suprema Personalidade de Deus.
Devanagari
मातरं पितरं भ्रातृन् पतीन् पुत्रान् स्वसृनपि ।
यदर्थे जहिम दाशार्ह दुस्त्यजान् स्वजनान् प्रभो ॥ ११ ॥
ता न: सद्य: परित्यज्य गत: सञ्छिन्नसौहृद: ।
कथं नु तादृशं स्त्रीभिर्न श्रद्धीयेत भाषितम् ॥ १२ ॥
यदर्थे जहिम दाशार्ह दुस्त्यजान् स्वजनान् प्रभो ॥ ११ ॥
ता न: सद्य: परित्यज्य गत: सञ्छिन्नसौहृद: ।
कथं नु तादृशं स्त्रीभिर्न श्रद्धीयेत भाषितम् ॥ १२ ॥
Verse text
mātaraṁ pitaraṁ bhrātṝn
patīn putrān svasṝn api
yad-arthe jahima dāśārha
dustyajān sva-janān prabho
patīn putrān svasṝn api
yad-arthe jahima dāśārha
dustyajān sva-janān prabho
tā naḥ sadyaḥ parityajya
gataḥ sañchinna-sauhṛdaḥ
kathaṁ nu tādṛśaṁ strībhir
na śraddhīyeta bhāṣitam
gataḥ sañchinna-sauhṛdaḥ
kathaṁ nu tādṛśaṁ strībhir
na śraddhīyeta bhāṣitam
Synonyms
mātaram — mãe; pitaram — pai; bhrātṝn — irmãos; patīn — maridos; putrān — filhos; svasṝn — irmãs; api — também; yat — de quem; arthe — por causa; jahima — abandonamos; dāśārha — ó descendente de Dāśārha; dustyajān — difícil de abandonar; sva-janān — própria gente; prabho — ó Senhor; tāḥ — estas mulheres; naḥ — a nós mesmas; sadyaḥ — de repente; parityajya — rejeitando; gataḥ — ido embora; sañchinna — tendo cortado; sauhṛdaḥ — amizade; katham — como; nu — de fato; tādṛśam — tal; strībhiḥ — por mulheres; na śraddhīyeta — não seriam confiadas; bhāṣītam — palavras faladas.
Translation
“Por amor a Kṛṣṇa, ó descendente de Dāśārha, abandonamos nossas mães, pais, irmãos, maridos, filhos e irmãs, embora seja muito difícil cortar esses laços familiares. Mas agora, ó Senhor, esse mesmo Kṛṣṇa de repente nos abandonou e foi-Se embora, rompendo todos os vínculos de afeição conosco. Ainda assim, como alguma mulher poderia deixar de confiar em Suas promessas?
Devanagari
कथं नु गृह्णन्त्यनवस्थितात्मनो
वच: कृतघ्नस्य बुधा: पुरस्त्रिय: ।
गृह्णन्ति वै चित्रकथस्य सुन्दर-
स्मितावलोकोच्छ्वसितस्मरातुरा: ॥ १३ ॥
वच: कृतघ्नस्य बुधा: पुरस्त्रिय: ।
गृह्णन्ति वै चित्रकथस्य सुन्दर-
स्मितावलोकोच्छ्वसितस्मरातुरा: ॥ १३ ॥
Verse text
kathaṁ nu gṛhṇanty anavasthitātmano
vacaḥ kṛta-ghnasya budhāḥ pura-striyaḥ
gṛhṇanti vai citra-kathasya sundara-
smitāvalokocchvasita-smarāturāḥ
vacaḥ kṛta-ghnasya budhāḥ pura-striyaḥ
gṛhṇanti vai citra-kathasya sundara-
smitāvalokocchvasita-smarāturāḥ
Synonyms
katham — como; nu — de fato; gṛhṇanti — aceitam; anavasthita — inconstante; ātmanaḥ — dEle cujo coração; vacaḥ — as palavras; kṛta-ghnasya — que é ingrato; budhāḥ — inteligentes; pura — da cidade; striyaḥ — mulheres; gṛhṇanti — aceitam; vai — de fato; citra — admiráveis; kathasya — cujas narrações; sundara — belamente; smita — sorridentes; avaloka — pelos olhares; ucchvasita — trazidas à vida; smara — pela luxúria; āturāḥ — agitadas.
Translation
"Como é possível que mulheres inteligentes da cidade confiem nas palavras de alguém cujo coração é tão inconstante e que é tão ingrato? Elas devem acreditar nEle porque Sua fala é muito maravilhosa e também porque Seus belos olhares sorridentes despertam-lhes a luxúria."
Purport
SIGNIFICADO—Segundo Śrīdhara Svāmī, algumas gopīs falam as primeiras duas linhas deste verso, e outras respondem com as duas últimas linhas.
Devanagari
किं नस्तत्कथया गोप्य: कथा: कथयतापरा: ।
यात्यस्माभिर्विना कालो यदि तस्य तथैव न: ॥ १४ ॥
यात्यस्माभिर्विना कालो यदि तस्य तथैव न: ॥ १४ ॥
Verse text
kiṁ nas tat-kathayā gopyaḥ
kathāḥ kathayatāparāḥ
yāty asmābhir vinā kālo
yadi tasya tathaiva naḥ
kathāḥ kathayatāparāḥ
yāty asmābhir vinā kālo
yadi tasya tathaiva naḥ
Synonyms
Translation
“Por que se dar ao incômodo de falar sobre Ele, queridas gopīs? Por favor, falai de outra coisa. Se Ele passa Seu tempo sem nós, também devemos passar o nosso [sem Ele].”
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī salienta que as gopīs, nesta passagem, indicam sutilmente que o Senhor Kṛṣṇa passa Seu tempo alegremente sem elas, ao passo que elas ficam muito infelizes sem o seu Senhor. Eis a diferença entre Ele e elas. Śrīla Viśvanātha Cakravartī acrescenta o seguinte comentário: “Considerando-se diferentes das outras mulheres, as gopīs pensavam o seguinte: ‘Se outras mulheres estão com seus amantes, elas vivem, e se estão separadas, elas morrem. Mas nós nem vivemos nem morremos. Esse é o destino que a Providência escreveu em nossas testas. Que remédio podemos encontrar?’”
Devanagari
इति प्रहसितं शौरेर्जल्पितं चारु वीक्षितम् ।
गतिं प्रेमपरिष्वङ्गं स्मरन्त्यो रुरुदु: स्त्रिय: ॥ १५ ॥
गतिं प्रेमपरिष्वङ्गं स्मरन्त्यो रुरुदु: स्त्रिय: ॥ १५ ॥
Verse text
iti prahasitaṁ śaurer
jalpitaṁ cāru-vīkṣitam
gatiṁ prema-pariṣvaṅgaṁ
smarantyo ruruduḥ striyaḥ
jalpitaṁ cāru-vīkṣitam
gatiṁ prema-pariṣvaṅgaṁ
smarantyo ruruduḥ striyaḥ
Synonyms
iti — assim falando; prahasitam — o riso; śaureḥ — do Senhor Kṛṣṇa; jalpitam — as conversas agradáveis; cāru — atraentes; vīkṣitam — os olhares; gatim — o andar; prema — amoroso; pariṣvaṅgam — o abraço; smarantyaḥ — lembrando; ruruduḥ — choraram; striyaḥ — as mulheres.
Translation
Enquanto falavam estas palavras, as jovens vaqueiras lembraram o riso do Senhor Śauri, Suas agradáveis conversas, Seus olhares atraentes, Seu modo de andar e Seus abraços amorosos. Então, começaram a chorar.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī faz o seguinte comentário: “As gopīs pensaram: ‘A lua de Kṛṣṇa, após trespassar nossos corações com os dardos de seu riso de néctar, foi-se embora. Então, como não morrerão as mulheres da cidade quando Ele fizer o mesmo com elas?’ Dominadas por esses pensamentos, as jovens vaqueiras puseram-se a chorar, mesmo na presença de Śrī Baladeva.”
Devanagari
सङ्कर्षणस्ता: कृष्णस्य सन्देशैर्हृदयंगमै: ।
सान्त्वयामास भगवान् नानानुनयकोविद: ॥ १६ ॥
सान्त्वयामास भगवान् नानानुनयकोविद: ॥ १६ ॥
Verse text
saṅkarṣaṇas tāḥ kṛṣṇasya
sandeśair hṛdayaṁ-gamaiḥ
sāntvayām āsa bhagavān
nānānunaya-kovidaḥ
sandeśair hṛdayaṁ-gamaiḥ
sāntvayām āsa bhagavān
nānānunaya-kovidaḥ
Synonyms
saṅkarṣaṇaḥ — o Senhor Balarāma, que atrai supremamente; tāḥ — a elas; kṛṣṇasya — do Senhor Kṛṣṇa; sandeśaiḥ — pelas mensagens confidenciais; hṛdayam — o coração; gamaiḥ — tocando; sāntvayām āsa — consolou; bhagavān — o Senhor Supremo; nānā — de várias espécies; anunaya — em conciliação; kovidaḥ — perito.
Translation
O Supremo Senhor Balarāma, que atrai a todos, sendo perito em várias espécies de reconciliação, consolou as gopīs transmitindo-lhes as mensagens confidenciais que o Senhor Kṛṣṇa enviara com Ele. Essas mensagens tocaram profundamente o coração de cada gopī.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Jīva Gosvāmī cita o seguinte verso do Śrī Viṣṇu Purāṇa (5.24.20), que descreve as mensagens que o Senhor Balarāma levou de Kṛṣṇa para as gopīs:
sandeśaiḥ sāma-madhuraiḥ
prema-garbhair agarvitaiḥ
rāmeṇāśvāsitā gopyaḥ
kṛṣṇasyāti-manoharaiḥ
prema-garbhair agarvitaiḥ
rāmeṇāśvāsitā gopyaḥ
kṛṣṇasyāti-manoharaiḥ
“O Senhor Balarāma consolou as gopīs transmitindo-lhes as mais encantadoras mensagens do Senhor Kṛṣṇa, que expressavam doce reconciliação, que eram inspiradas por Seu amor puro por elas e que não tinham nem um vestígio de orgulho.” Śrīla Jīva Gosvāmī também comenta que o uso do nome Saṅkarṣaṇa aqui implica que Balarāma atraiu o Senhor Kṛṣṇa para Sua mente e, dessa forma, mostrou Śrī Kṛṣṇa às gopīs. Dessa maneira, Balarāma consolou as queridas namoradas de Śrī Kṛṣṇa.
Śrīla Viśvanātha Cakravartī comenta que o Senhor Kṛṣṇa enviou várias mensagens. Algumas instruíam as gopīs em conhecimento transcendental, outras eram mensagens de reconciliação, e ainda outras revelavam o poder do Senhor. Além do sentido dado, a palavra hṛdayaṁ-gamaiḥ também indica que essas mensagens eram confidenciais.
Devanagari
द्वौ मासौ तत्र चावात्सीन्मधुं माधवमेव च ।
राम: क्षपासु भगवान् गोपीनां रतिमावहन् ॥ १७ ॥
राम: क्षपासु भगवान् गोपीनां रतिमावहन् ॥ १७ ॥
Verse text
dvau māsau tatra cāvātsīn
madhuṁ mādhavaṁ eva ca
rāmaḥ kṣapāsu bhagavān
gopīnāṁ ratim āvahan
madhuṁ mādhavaṁ eva ca
rāmaḥ kṣapāsu bhagavān
gopīnāṁ ratim āvahan
Synonyms
dvau — dois; māsau — meses; tatra — lá (em Gokula); ca — e; avātsīt — residiu; madhum — madhu (o primeiro mês do calendário védico, por ocasião do equinócio da primavera); mādhavam — mādhava (o segundo mês); eva — de fato; ca — também; rāmaḥ — Balarāma; kṣapāsu — durante as noites; bhagavān — o Senhor Supremo; gopīnām — às gopīs; ratim — prazer conjugal; āvahan — trazendo.
Translation
O Senhor Balarāma, a Personalidade de Deus, residiu ali durante os dois meses de madhu e mādhava e, à noite, Ele dava prazer conjugal a Suas namoradas vaqueirinhas.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī afirma que as gopīs que desfrutaram aventuras conjugais com Śrī Balarāma durante Sua visita a Gokula não haviam participado da dança da rāsa de Śrī Kṛṣṇa, por serem jovens demais na ocasião. Śrīla Jīva Gosvāmī confirma essa declaração citando uma frase do Bhāgavatam (10.15.8) – gopyo 'ntareṇa bhujayoḥ – que indica que existem determinadas gopīs que atuam como namoradas do Senhor Balarāma. Além disso, Jīva Gosvāmī afirma que, durante o festival de Holī, quando Kṛṣṇa matou Śaṅkhacūḍa, as gopīs com quem o Senhor Balarāma desfrutava eram diferentes daquelas com quem o Senhor Kṛṣṇa desfrutava. Śrīla Viśvanātha Cakravartī concorda com essa explicação.
Devanagari
पूर्णचन्द्रकलामृष्टे कौमुदीगन्धवायुना ।
यमुनोपवने रेमे सेविते स्त्रीगणैर्वृत: ॥ १८ ॥
यमुनोपवने रेमे सेविते स्त्रीगणैर्वृत: ॥ १८ ॥
Verse text
pūrṇa-candra-kalā-mṛṣṭe
kaumudī-gandha-vāyunā
yamunopavane reme
sevite strī-gaṇair vṛtaḥ
kaumudī-gandha-vāyunā
yamunopavane reme
sevite strī-gaṇair vṛtaḥ
Synonyms
pūrṇa — cheia; candra — da Lua; kalā — pelos raios; mṛṣṭe — banhado; kaumudī — de flores de lótus que se abrem ao luar; gandha — (trazendo) a fragrância; vāyunā — pelo vento; yamunā — do rio Yamunā; upavane — em um jardim; reme — deleitava-Se; sevite — servido; strī — mulheres; gaṇaiḥ — por muitas; vṛtaḥ — acompanhado.
Translation
Na companhia de numerosas mulheres, o Senhor Balarāma Se deleitava em um jardim à margem do rio Yamunā. Esse jardim era banhado pelos raios da lua cheia e acariciado por brisas com o perfume dos lótus que florescem à noite.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī explica que os passatempos conjugais do Senhor Balarāma aconteceram em uma pequena floresta perto do Yamunā, um lugar conhecido como Śrīrāma-ghaṭṭa, que fica longe do local da dança da rāsa de Śrī Kṛṣṇa.
Devanagari
वरुणप्रेषिता देवी वारुणी वृक्षकोटरात् ।
पतन्ती तद् वनं सर्वं स्वगन्धेनाध्यवासयत् ॥ १९ ॥
पतन्ती तद् वनं सर्वं स्वगन्धेनाध्यवासयत् ॥ १९ ॥
Verse text
varuṇa-preṣitā devī
vāruṇī vṛkṣa-koṭarāt
patantī tad vanaṁ sarvaṁ
sva-gandhenādhyavāsayat
vāruṇī vṛkṣa-koṭarāt
patantī tad vanaṁ sarvaṁ
sva-gandhenādhyavāsayat
Synonyms
varuṇa — por Varuṇa, o semideus do oceano; preṣitā — enviado; devī — divino; vāruṇī — a bebida alcoólica vāruṇī; vṛkṣa — de uma árvore; koṭarāt — da cavidade; patantī — que fluía; tat — aquela; vanam — floresta; sarvam — inteira; sva — com seu; gandhena — aroma; adhyavāsayat — tornada ainda mais fragrante.
Translation
Enviada pelo semideus Varuṇa, a divina bebida vāruṇī escorria da cavidade de uma árvore e tornava toda a floresta ainda mais fragrante com seu doce aroma.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī explica que vāruṇī é uma bebida alcoólica destilada do mel. Śrīla Viśvanātha Cakravartī acrescenta que a deusa Vāruṇī, a filha de Varuṇa, é a deidade que rege essa bebida divina especial. O ācārya também cita a seguinte declaração do Śrī Hari-vaṁśa: samīpaṁ preṣitā pitrā varuṇena tavānagha. Aqui, a deusa Vāruṇī diz ao Senhor Balarāma: “Meu pai, Varuṇa, enviou-me a Ti, ó impecável.”
Devanagari
तं गन्धं मधुधाराया वायुनोपहृतं बल: ।
आघ्रायोपगतस्तत्र ललनाभि: समं पपौ ॥ २० ॥
आघ्रायोपगतस्तत्र ललनाभि: समं पपौ ॥ २० ॥
Verse text
taṁ gandhaṁ madhu-dhārāyā
vāyunopahṛtaṁ balaḥ
āghrāyopagatas tatra
lalanābhiḥ samaṁ papau
vāyunopahṛtaṁ balaḥ
āghrāyopagatas tatra
lalanābhiḥ samaṁ papau
Synonyms
Translation
O vento levou até Balarāma o perfume daquele dilúvio de bebida doce, e quando o cheirou, Ele foi [até a árvore]. Ali, Ele e Suas companheiras beberam-no.
Devanagari
उपगीयमानो गन्धर्वैर्वनिताशोभिमण्डले ।
रेमे करेणुयूथेशो माहेन्द्र इव वारण: ॥ २१ ॥
रेमे करेणुयूथेशो माहेन्द्र इव वारण: ॥ २१ ॥
Verse text
upagīyamāno gandharvair
vanitā-śobhi-maṇḍale
reme kareṇu-yūtheśo
māhendra iva vāraṇaḥ
vanitā-śobhi-maṇḍale
reme kareṇu-yūtheśo
māhendra iva vāraṇaḥ
Synonyms
upagīyamānaḥ — sendo louvado em cantos; gandharvaiḥ — pelos Gandharvas; vanitā — por moças; śobhi — embelezado; maṇḍale — no círculo; reme — deleitava-Se; kareṇu — de elefantas; yūtha — de um rebanho; īśaḥ — o amo; māhā-indraḥ — do senhor Indra; iva — assim como; vāraṇaḥ — o elefante (chamado Airāvata).
Translation
Enquanto os Gandharvas cantavam Suas glórias, o Senhor Balarāma deleitava-Se dentro do brilhante círculo de moças. Ele parecia o elefante de Indra, o majestoso Airāvata, desfrutando na companhia de elefantas.
Devanagari
नेदुर्दुन्दुभयो व्योम्नि ववृषु: कुसुमैर्मुदा ।
गन्धर्वा मुनयो रामं तद्वीर्यैरीडिरे तदा ॥ २२ ॥
गन्धर्वा मुनयो रामं तद्वीर्यैरीडिरे तदा ॥ २२ ॥
Verse text
nedur dundubhayo vyomni
vavṛṣuḥ kusumair mudā
gandharvā munayo rāmaṁ
tad-vīryair īḍire tadā
vavṛṣuḥ kusumair mudā
gandharvā munayo rāmaṁ
tad-vīryair īḍire tadā
Synonyms
Translation
Naquela ocasião, timbales ressoaram no céu, os Gandharvas alegremente lançaram chuvas de flores, e os grandes sábios louvaram os feitos heroicos do Senhor Balarāma.
Devanagari
उपगीयमानचरितो वनिताभिर्हलायुध: ।
वनेषु व्यचरत् क्षीवो मदविह्वललोचन: ॥ २३ ॥
वनेषु व्यचरत् क्षीवो मदविह्वललोचन: ॥ २३ ॥
Verse text
upagīyamāna-carito
vanitābhir halāyudha
vaneṣu vyacarat kṣīvo
mada-vihvala-locanaḥ
vanitābhir halāyudha
vaneṣu vyacarat kṣīvo
mada-vihvala-locanaḥ
Synonyms
upagīyamāna — sendo cantados; caritaḥ — Seus passatempos; vanitābhiḥ — com as mulheres; halāyudhaḥ — o Senhor Balarāma; vaneṣu — entre as florestas; vyacarat — divagava; kṣīvaḥ — inebriado; mada — pela intoxicação; vihvala — subjugados; locanaḥ — Seus olhos.
Translation
Enquanto se cantavam Suas façanhas, o Senhor Halāyudha, acompanhado de Suas namoradas, divagava como se inebriado entre as várias florestas. Seus olhos giravam devido aos efeitos da bebida alcoólica.
Devanagari
स्रग्व्येककुण्डलो मत्तो वैजयन्त्या च मालया ।
बिभ्रत् स्मितमुखाम्भोजं स्वेदप्रालेयभूषितम् ।
स आजुहाव यमुनां जलक्रीडार्थमीश्वर: ॥ २४ ॥
निजं वाक्यमनादृत्य मत्त इत्यापगां बल: ।
अनागतां हलाग्रेण कुपितो विचकर्ष ह ॥ २५ ॥
बिभ्रत् स्मितमुखाम्भोजं स्वेदप्रालेयभूषितम् ।
स आजुहाव यमुनां जलक्रीडार्थमीश्वर: ॥ २४ ॥
निजं वाक्यमनादृत्य मत्त इत्यापगां बल: ।
अनागतां हलाग्रेण कुपितो विचकर्ष ह ॥ २५ ॥
Verse text
sragvy eka-kuṇḍalo matto
vaijayantyā ca mālayā
bibhrat smita-mukhāmbhojaṁ
sveda-prāleya-bhūṣitam
vaijayantyā ca mālayā
bibhrat smita-mukhāmbhojaṁ
sveda-prāleya-bhūṣitam
sa ājuhāva yamunāṁ
jala-krīḍārtham īśvaraḥ
nijaṁ vākyam anādṛtya
matta ity āpagāṁ balaḥ
anāgatāṁ halāgreṇa
kupito vicakarṣa ha
jala-krīḍārtham īśvaraḥ
nijaṁ vākyam anādṛtya
matta ity āpagāṁ balaḥ
anāgatāṁ halāgreṇa
kupito vicakarṣa ha
Synonyms
srak-vī — tendo uma guirlanda; eka — com um; kuṇḍalaḥ — brinco; mattaḥ — inebriado de alegria; vaijayantyā — chamada Vaijayantī; ca — e; mālayā — com a guirlanda; bibhrat — exibindo; smita — sorridente; mukha — Seu rosto; ambhojam — semelhante ao lótus; sveda — de suor; prāleya — com a neve; bhūṣitam — enfeitado; saḥ — Ele; ājuhāva — chamou; yamunām — o rio Yamunā; jala — na água; krīḍā — de brincar; artham — com o propósito; īśvaraḥ — o Senhor Supremo; nijam — Suas; vākyam — palavras; anādṛtya — desprezando; mattaḥ — intoxicado; iti — assim (pensando); āpa-gām — o rio; balaḥ — o Senhor Balarāma; anāgatām — que não veio; hala — de Seu arado; agreṇa — com a ponta; kupitaḥ — irado; vicakarṣa ha — arrastou.
Translation
Inebriado de alegria, o Senhor Balarāma usava guirlandas de flores, incluindo a famosa Vaijayantī, e um único brinco. Gotas de suor semelhantes a flocos de neve enfeitavam-Lhe o sorridente rosto de lótus. O Senhor, então, convocou a água do rio Yamunā a fim de poder brincar nela, mas essa desprezou Sua ordem, pensando que Ele estava bêbado. Isso enraiveceu Balarāma, que, em razão disso, colocou-Se a arrastar o rio com a ponta de Seu arado.
Devanagari
पापे त्वं मामवज्ञाय यन्नायासि मयाहुता ।
नेष्ये त्वां लाङ्गलाग्रेण शतधा कामचारिणीम् ॥ २६ ॥
नेष्ये त्वां लाङ्गलाग्रेण शतधा कामचारिणीम् ॥ २६ ॥
Verse text
pāpe tvaṁ mām avajñāya
yan nāyāsi mayāhutā
neṣye tvāṁ lāṅgalāgreṇa
śatadhā kāma-cāriṇīm
yan nāyāsi mayāhutā
neṣye tvāṁ lāṅgalāgreṇa
śatadhā kāma-cāriṇīm
Synonyms
Translation
[O Senhor Balarāma disse:] Ó pecadora, tu Me desrespeitas e não vens quando te chamo, senão que só te moves conforme teu próprio capricho. Portanto, com a ponta de Meu arado, Eu te trarei aqui em cem córregos!
Devanagari
एवं निर्भर्त्सिता भीता यमुना यदुनन्दनम् ।
उवाच चकिता वाचं पतिता पादयोर्नृप ॥ २७ ॥
उवाच चकिता वाचं पतिता पादयोर्नृप ॥ २७ ॥
Verse text
evaṁ nirbhartsitā bhītā
yamunā yadu-nandanam
uvāca cakitā vācaṁ
patitā pādayor nṛpa
yamunā yadu-nandanam
uvāca cakitā vācaṁ
patitā pādayor nṛpa
Synonyms
Translation
[Śukadeva Gosvāmī continuou:] Assim repreendida pelo Senhor, ó rei, a assustada Yamunā, a deusa do rio, veio e caiu aos pés de Śrī Balarāma, o amado descendente de Yadu. Tremendo, ela Lhe disse as seguintes palavras.
Purport
SIGNIFICADO—Segundo Śrīla Jīva Gosvāmī, a deusa que apareceu diante do Senhor Balarāma é uma expansão de Śrīmatī Kālindī, uma das rainhas do Senhor Kṛṣṇa em Dvārakā. Śrīla Jīva Gosvāmī a chama de uma “sombra” de Kālindī, e Śrīla Viśvanātha Cakravartī confirma que ela é uma expansão de Kālindī e não a própria Kālindī. Śrīla Jīva Gosvāmī também apresenta uma evidência do Śrī Hari-vaṁśa – na frase pratyuvācārṇava-vadhūm – de que a deusa Yamunā é a esposa do oceano. O Hari-vaṁśa, portanto, também se refere a ela como sāgarāṅganā.
Devanagari
राम राम महाबाहो न जाने तव विक्रमम् ।
यस्यैकांशेन विधृता जगती जगत: पते ॥ २८ ॥
यस्यैकांशेन विधृता जगती जगत: पते ॥ २८ ॥
Verse text
rāma rāma mahā-bāho
na jāne tava vikramam
yasyaikāṁśena vidhṛtā
jagatī jagataḥ pate
na jāne tava vikramam
yasyaikāṁśena vidhṛtā
jagatī jagataḥ pate
Synonyms
Translation
[A deusa Yamunā disse:] Rāma, Rāma, ó pessoa de braços poderosos! Nada sei de Tua bravura. Com uma única porção Tua, sustentas a Terra, ó Senhor do universo.
Purport
SIGNIFICADO—A expressão ekāṁśena (“com uma única porção”) refere-se à expansão do Senhor como Śeṣa. Isso é confirmado pelos ācāryas.
Devanagari
परं भावं भगवतो भगवन् मामजानतीम् ।
मोक्तुमर्हसि विश्वात्मन् प्रपन्नां भक्तवत्सल ॥ २९ ॥
मोक्तुमर्हसि विश्वात्मन् प्रपन्नां भक्तवत्सल ॥ २९ ॥
Verse text
paraṁ bhāvaṁ bhagavato
bhagavan mām ajānatīm
moktum arhasi viśvātman
prapannāṁ bhakta-vatsala
bhagavan mām ajānatīm
moktum arhasi viśvātman
prapannāṁ bhakta-vatsala
Synonyms
param — suprema; bhāvam — a posição; bhagavataḥ — da Personalidade de Deus; bhagavan — ó Senhor Supremo; mām — me; ajānatīm — desconhecendo; moktum arhasi — por favor, liberta; viśva — do universo; ātman — ó alma; prapannām — rendida; bhakta — para com teus devotos; vatsala — ó Tu que és compassivo.
Translation
Meu Senhor, por favor, liberta-me. Ó alma do universo, não compreendi a Tua posição como a Divindade Suprema, mas agora me rendi a Ti, e és sempre bondoso com Teus devotos.
Devanagari
ततो व्यमुञ्चद् यमुनां याचितो भगवान् बल: ।
विजगाह जलं स्त्रीभि: करेणुभिरिवेभराट् ॥ ३० ॥
विजगाह जलं स्त्रीभि: करेणुभिरिवेभराट् ॥ ३० ॥
Verse text
tato vyamuñcad yamunāṁ
yācito bhagavān balaḥ
vijagāha jalaṁ strībhiḥ
kareṇubhir ivebha-rāṭ
yācito bhagavān balaḥ
vijagāha jalaṁ strībhiḥ
kareṇubhir ivebha-rāṭ
Synonyms
Translation
[Śukadeva Gosvāmī continuou:] Logo em seguida, o Senhor Balarāma libertou o Yamunā e, tal qual o rei dos elefantes com seu séquito de elefantas, entrou na água do rio com Suas companheiras.
Devanagari
कामं विहृत्य सलिलादुत्तीर्णायासीताम्बरे ।
भूषणानि महार्हाणि ददौ कान्ति: शुभां स्रजम् ॥ ३१ ॥
भूषणानि महार्हाणि ददौ कान्ति: शुभां स्रजम् ॥ ३१ ॥
Verse text
kāmaṁ vihṛtya salilād
uttīrṇāyāsītāmbare
bhūṣaṇāni mahārhāṇi
dadau kāntiḥ śubhāṁ srajam
uttīrṇāyāsītāmbare
bhūṣaṇāni mahārhāṇi
dadau kāntiḥ śubhāṁ srajam
Synonyms
kāmam — como Lhe aprouve; vihṛtya — tendo brincado; salilāt — da água; uttīrṇāya — a Ele que saíra; asita — azuis; ambare — um par de roupas (superior e inferior); bhūṣaṇāni — ornamentos; mahā — muito; arhāṇi — valiosos; dadau — deu; kāntiḥ — a deusa Kānti; śubhām — de beleza esplêndida; srajam — um colar.
Translation
O Senhor brincou na água a Seu pleno contento, e, quando saiu, a deusa Kānti presenteou-O com roupas azuis, ornamentos preciosos e um colar brilhante.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Śrīdhara Svāmī cita a seguinte passagem do Viṣṇu Purāṇa para mostrar que a deusa Kānti mencionada neste verso é, em verdade, Lakṣmī, a deusa da fortuna:
varuṇa-prahitā cāsmai
mālām amlāna-paṅkajām
samudrābhe tathā vastre
nīle lakṣmīr ayacchata
mālām amlāna-paṅkajām
samudrābhe tathā vastre
nīle lakṣmīr ayacchata
“Enviada por Varuṇa, a deusa Lakṣmī, então, presenteou-O com uma guirlanda de flores de lótus que não murcham e com um par de roupas azuis como o oceano.”
O grande comentador do Bhāgavatam, Śrīla Śrīdhara Svāmī, também cita a seguinte afirmação do Śrī Hari-vaṁśa, dita pela deusa Lakṣmī ao Senhor Balarāma:
jātarūpa-mayaṁ caikaṁ
kuṇḍalaṁ vajra-bhūṣaṇam
ādi-padmaṁ ca padmākhyaṁ
divyaṁ śravaṇa-bhūṣaṇam
devemāṁ pratigṛhṇīṣva
paurāṇīṁ bhūṣaṇa-kriyām
kuṇḍalaṁ vajra-bhūṣaṇam
ādi-padmaṁ ca padmākhyaṁ
divyaṁ śravaṇa-bhūṣaṇam
devemāṁ pratigṛhṇīṣva
paurāṇīṁ bhūṣaṇa-kriyām
“Ó Senhor, por favor, aceita como ornamentos divinos para Tuas orelhas este único brinco de ouro incrustado de diamantes e este lótus primordial chamado Padma. Tem a bondade de aceitá-los, pois este ato de adornar é tradicional.”
Śrīla Viśvanātha Cakravartī assinala ainda que a deusa Lakṣmī é a consorte de Saṅkarṣaṇa, a expansão plenária do Senhor, que pertence ao segundo vyūha.
Devanagari
वसित्वा वाससी नीले मालामामुच्य काञ्चनीम् ।
रेये स्वलङ्कृतो लिप्तो माहेन्द्र इव वारण: ॥ ३२ ॥
रेये स्वलङ्कृतो लिप्तो माहेन्द्र इव वारण: ॥ ३२ ॥
Verse text
vasitvā vāsasī nīle
mālāṁ āmucya kāñcanīm
reye sv-alaṅkṛto lipto
māhendra iva vāraṇaḥ
mālāṁ āmucya kāñcanīm
reye sv-alaṅkṛto lipto
māhendra iva vāraṇaḥ
Synonyms
Translation
O Senhor Balarāma vestiu-Se com as roupas azuis e colocou o colar de ouro. Ungido com perfumes e enfeitado com belos adornos, Ele parecia tão resplandecente quanto o elefante real de Indra.
Purport
SIGNIFICADO—Ungido com pasta de sândalo e outras substâncias aromáticas puras, Balarāma assemelhava-Se a Airāvata, o grande elefante do senhor Indra.
Devanagari
अद्यापि दृश्यते राजन् यमुनाकृष्टवर्त्मना ।
बलस्यानन्तवीर्यस्य वीर्यं सूचयतीव हि ॥ ३३ ॥
बलस्यानन्तवीर्यस्य वीर्यं सूचयतीव हि ॥ ३३ ॥
Verse text
adyāpi dṛśyate rājan
yamunākṛṣṭa-vartmanā
balasyānanta-vīryasya
vīryaṁ sūcayatīva hi
yamunākṛṣṭa-vartmanā
balasyānanta-vīryasya
vīryaṁ sūcayatīva hi
Synonyms
Translation
Ainda hoje, ó rei, pode-se ver como o Yamunā corre por muitos córregos criados pelo arado do ilimitadamente poderoso Senhor Balarāma. Assim, isso demonstra a proeza dEle.
Devanagari
एवं सर्वा निशा याता एकेव रमतो व्रजे ।
रामस्याक्षिप्तचित्तस्य माधुर्यैर्व्रजयोषिताम् ॥ ३४ ॥
रामस्याक्षिप्तचित्तस्य माधुर्यैर्व्रजयोषिताम् ॥ ३४ ॥
Verse text
evaṁ sarvā niśā yātā
ekeva ramato vraje
rāmasyākṣipta-cittasya
mādhuryair vraja-yoṣitām
ekeva ramato vraje
rāmasyākṣipta-cittasya
mādhuryair vraja-yoṣitām
Synonyms
evam — dessa maneira; sarvā — todas; niśāḥ — as noites; yātāḥ — passaram; ekā — uma; iva — como se; ramataḥ — que Se deleitava; vraje — em Vraja; rāmasya — para o Senhor Balarāma; ākṣipta — fascinada; cittasya — cuja mente; mādhuryaiḥ — pelo encanto e beleza primorosos; vraja-yoṣitām — das mulheres de Vraja.
Translation
Dessa maneira, para o Senhor Balarāma, todas as noites passaram-se como uma única noite enquanto Ele Se deleitava em Vraja, com Sua mente fascinada com o encanto e beleza primorosos das jovens de Vraja.
Purport
SIGNIFICADO—O Senhor Balarāma estava fascinado com os encantadores passatempos das belas jovens de Vraja. Assim, cada noite era uma experiência totalmente nova, e todas as noites passaram-se como se fossem uma única noite.
Neste ponto, encerram-se os significados apresentados pelos humildes servos de Sua Divina Graça A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda referentes ao décimo canto, sexagésimo quinto capítulo, do Śrīmad-Bhāgavatam, intitulado “O Senhor Balarāma Visita Vṛndāvana”.