Before Verses
Devanagari
Verse Text
Synonyms
Translation
Purport
CAPÍTULO TRINTA E DOIS
O Reencontro
Este capítulo descreve como Śrī Kṛṣṇa manifestou-Se no meio das gopīs, que haviam ficado muito perturbadas em virtude da saudade que sentiam dEle. Depois que Ele as consolou, elas Lhe expressaram Seus profundos sentimentos de êxtase.
Tendo as gopīs mostrado de várias maneiras sua grande ansiedade por ver Kṛṣṇa, aquele que atrai o Cupido, Ele apareceu diante delas usando roupas de seda amarela e uma bela guirlanda de flores. Algumas das gopīs, dominadas pelo êxtase de vê-lO, seguraram Suas mãos, outras colocaram Seu braço nos ombros delas, e outras aceitaram os restos da noz de bétel que Ele mascara. Dessa maneira, elas O serviram.
Uma gopī, impelida por ira amorosa em relação a Kṛṣṇa, mordeu o lábio e olhou-O com desdém. Por estarem tão apegadas a Kṛṣṇa, as gopīs não se saciavam nem por contemplá-lO continuamente. Uma delas, então, colocou Kṛṣṇa em seu coração, fechou os olhos e, abraçando-O dentro de si muitas vezes, absorveu-se em bem-aventurança transcendental, exatamente como um yogī. Desta maneira, foi dissipada a dor que as gopīs sentiram por causa da separação do Senhor.
Em seguida, o Senhor Kṛṣṇa foi à margem do Yamunā em companhia das vaqueirinhas, Suas potências internas. As gopīs, então, fizeram com seus xales um assento para Kṛṣṇa e, depois que Ele Se sentou, elas desfrutaram de Sua companhia enquanto faziam gestos amorosos. Como as gopīs ainda estavam magoadas com o desaparecimento de Kṛṣṇa, Ele lhes explicou por que fizera aquilo. Ele lhes explicou também que ficara sob o exclusivo controle de sua devoção amorosa e permaneceria sempre em dívida com elas.
Devanagari
श्रीशुक उवाच
इति गोप्य: प्रगायन्त्य: प्रलपन्त्यश्च चित्रधा ।
रुरुदु: सुस्वरं राजन् कृष्णदर्शनलालसा: ॥ १ ॥
इति गोप्य: प्रगायन्त्य: प्रलपन्त्यश्च चित्रधा ।
रुरुदु: सुस्वरं राजन् कृष्णदर्शनलालसा: ॥ १ ॥
Verse text
śrī-śuka uvāca
iti gopyaḥ pragāyantyaḥ
pralapantyaś ca citradhā
ruruduḥ su-svaraṁ rājan
kṛṣṇa-darśana-lālasāḥ
iti gopyaḥ pragāyantyaḥ
pralapantyaś ca citradhā
ruruduḥ su-svaraṁ rājan
kṛṣṇa-darśana-lālasāḥ
Synonyms
śrī-śukaḥ uvāca — Śrī Śukadeva Gosvāmī disse; iti — assim, como se narrou acima; gopyaḥ — as gopīs; pragāyantyaḥ — continuando a cantar; pralapantyaḥ — falando; ca — e; citradhā — de várias maneiras encantadoras; ruruduḥ — choraram; su-svaram — bem alto; rājan — ó rei; kṛṣṇa-darśana — de ver Kṛṣṇa; lālasāḥ — desejosas.
Translation
Śukadeva Gosvāmī disse: Ó rei, tendo assim cantado e desabafado seus corações de várias maneiras encantadoras, as gopīs começaram a chorar bem alto. Elas estavam muito ansiosas por ver o Senhor Kṛṣṇa.
Devanagari
तासामाविरभूच्छौरि: स्मयमानमुखाम्बुज: ।
पीताम्बरधर: स्रग्वी साक्षान्मन्मथमन्मथ: ॥ २ ॥
पीताम्बरधर: स्रग्वी साक्षान्मन्मथमन्मथ: ॥ २ ॥
Verse text
tāsām āvirabhūc chauriḥ
smayamāna-mukhāmbujaḥ
pītāmbara-dharaḥ sragvī
sākṣān manmatha-manmathaḥ
smayamāna-mukhāmbujaḥ
pītāmbara-dharaḥ sragvī
sākṣān manmatha-manmathaḥ
Synonyms
tāsām — diante delas; āvirabhūt — apareceu; śauriḥ — o Senhor Kṛṣṇa; smayamāna — sorridente; mukha — Seu rosto; ambujaḥ — como lótus; pīta — amarelo; ambara — traje; dharaḥ — vestindo; srak-vī — usando uma guirlanda de flores; sākṣāt — diretamente; man-matha — do Cupido (o que confunde a mente); man — da mente; mathaḥ — aquele que confunde.
Translation
Então, o Senhor Kṛṣṇa, com um sorriso em Seu rosto de lótus, apareceu diante das gopīs. Usando uma guirlanda e um traje amarelo, Ele apareceu diretamente como quem pode confundir a mente do Cupido, o mesmo que confunde a mente das pessoas comuns.
Devanagari
तं विलोक्यागतं प्रेष्ठं प्रीत्युत्फुल्लदृशोऽबला: ।
उत्तस्थुर्युगपत् सर्वास्तन्व: प्राणमिवागतम् ॥ ३ ॥
उत्तस्थुर्युगपत् सर्वास्तन्व: प्राणमिवागतम् ॥ ३ ॥
Verse text
taṁ vilokyāgataṁ preṣṭhaṁ
prīty-utphulla-dṛśo ’balāḥ
uttasthur yugapat sarvās
tanvaḥ prāṇam ivāgatam
prīty-utphulla-dṛśo ’balāḥ
uttasthur yugapat sarvās
tanvaḥ prāṇam ivāgatam
Synonyms
tam — a Ele; vilokya — vendo; āgatam — retornado; preṣṭham — seu mais querido; prīti — por afeição; utphulla — arregalando; dṛśaḥ — os olhos; abalāḥ — as mocinhas; uttasthuḥ — levantaram-se; yugapat — ao mesmo tempo; sarvāḥ — todas elas; tanvaḥ — do corpo; prāṇam — o ar vital; iva — como; āgatam — retornado.
Translation
Ao verem que seu queridíssimo Kṛṣṇa voltara para elas, todas as gopīs se levantaram ao mesmo tempo, e, por causa da afeição por Ele, seus olhos desabrocharam inteiramente. Era como se o ar da vida tivesse reentrado em seus corpos.
Devanagari
काचित् कराम्बुजं शौरेर्जगृहेऽञ्जलिना मुदा ।
काचिद् दधार तद्बाहुमंसे चन्दनभूषितम् ॥ ४ ॥
काचिद् दधार तद्बाहुमंसे चन्दनभूषितम् ॥ ४ ॥
Verse text
kācit karāmbujaṁ śaurer
jagṛhe ’ñjalinā mudā
kācid dadhāra tad-bāhum
aṁse candana-bhūṣitam
jagṛhe ’ñjalinā mudā
kācid dadhāra tad-bāhum
aṁse candana-bhūṣitam
Synonyms
Translation
Uma gopī alegremente segurou a mão de Kṛṣṇa entre as palmas de suas mãos, e outra pôs o braço dEle, ungido de pasta de sândalo, sobre seu ombro.
Devanagari
काचिदञ्जलिनागृह्णात्तन्वी ताम्बूलचर्वितम् ।
एका तदङ्घ्रिकमलं सन्तप्ता स्तनयोरधात् ॥ ५ ॥
एका तदङ्घ्रिकमलं सन्तप्ता स्तनयोरधात् ॥ ५ ॥
Verse text
kācid añjalināgṛhṇāt
tanvī tāmbūla-carvitam
ekā tad-aṅghri-kamalaṁ
santaptā stanayor adhāt
tanvī tāmbūla-carvitam
ekā tad-aṅghri-kamalaṁ
santaptā stanayor adhāt
Synonyms
Translation
Uma gopī esbelta respeitosamente pegou com as mãos juntas a noz de bétel que Ele mascara, e outra gopī, ardente de desejo, colocou os pés de lótus dEle sobre seus seios.
Devanagari
एका भ्रुकुटिमाबध्य प्रेमसंरम्भविह्वला ।
घ्नन्तीवैक्षत् कटाक्षेपै: सन्दष्टदशनच्छदा ॥ ६ ॥
घ्नन्तीवैक्षत् कटाक्षेपै: सन्दष्टदशनच्छदा ॥ ६ ॥
Verse text
ekā bhru-kuṭim ābadhya
prema-saṁrambha-vihvalā
ghnantīvaikṣat kaṭākṣepaiḥ
sandaṣṭa-daśana-cchadā
prema-saṁrambha-vihvalā
ghnantīvaikṣat kaṭākṣepaiḥ
sandaṣṭa-daśana-cchadā
Synonyms
ekā — uma outra gopī; bhru-kuṭim — as sobrancelhas; ābadhya — contraindo; prema — decorrente de seu amor puro; saṁrambha — devido à fúria; vihvalā — fora de si; ghnantī — ferindo; iva — como que; aikṣat — olhou; kaṭa — de seus olhares de lado; ākṣepaiḥ — com os insultos; sandaṣṭa — mordendo; daśana — de seus dentes; chadā — a cobertura (os lábios).
Translation
Uma gopī, fora de si devido à ira amorosa, mordeu os lábios e fitou-O com sobrancelhas franzidas, como se quisesse feri-lO com seus ríspidos olhares.
Devanagari
अपरानिमिषद्दृग्भ्यां जुषाणा तन्मुखाम्बुजम् ।
आपीतमपि नातृप्यत् सन्तस्तच्चरणं यथा ॥ ७ ॥
आपीतमपि नातृप्यत् सन्तस्तच्चरणं यथा ॥ ७ ॥
Verse text
aparānimiṣad-dṛgbhyāṁ
juṣāṇā tan-mukhāmbujam
āpītam api nātṛpyat
santas tac-caraṇaṁ yathā
juṣāṇā tan-mukhāmbujam
āpītam api nātṛpyat
santas tac-caraṇaṁ yathā
Synonyms
Translation
Outra gopī contemplou com olhos fixos Seu rosto de lótus, mas, mesmo após saborear profundamente a doçura dessa face, Ela não Se sentiu saciada, assim como os santos místicos nunca se cansam de meditar nos pés do Senhor.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura explica que a analogia dada aqui de pessoas santas que meditam nos pés do Senhor só é aplicável em parte, já que o êxtase que as gopīs sentiram quando Kṛṣṇa voltou era de fato sem paralelo. Śrīla Viśvanātha Cakravartī revela também que esta gopī em particular é a mais afortunada de todas: Śrīmatī Rādhārāṇī.
Devanagari
तं काचिन्नेत्ररन्ध्रेण हृदिकृत्वा निमील्य च ।
पुलकाङ्ग्युपगुह्यास्ते योगीवानन्द सम्प्लुता ॥ ८ ॥
पुलकाङ्ग्युपगुह्यास्ते योगीवानन्द सम्प्लुता ॥ ८ ॥
Verse text
taṁ kācin netra-randhreṇa
hṛdi kṛtvā nimīlya ca
pulakāṅgy upaguhyāste
yogīvānanda-samplutā
hṛdi kṛtvā nimīlya ca
pulakāṅgy upaguhyāste
yogīvānanda-samplutā
Synonyms
tam — a Ele; kācit — uma delas; netra — de seus olhos; randhreṇa — pela abertura; hṛdi — em seu coração; kṛtvā — colocando; nimīlya — fechando; ca — e; pulaka-aṅgī — com os pelos de seus membros corpóreos arrepiados; upaguhya — abraçando; āste — ela permaneceu; yogī — um yogī; iva — como; ānanda — em êxtase; samplutā — submerso.
Translation
Uma gopī pegou o Senhor através da abertura de seus olhos e colocou-O dentro do coração. Então, de olhos fechados e com os pelos arrepiados, ela O abraçou continuamente dentro de si. Assim imersa em êxtase transcendental, ela se assemelhava a um yogī meditando no Senhor.
Purport
SIGNIFICADO—Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura afirma que as sete gopīs até agora mencionadas neste capítulo são as sete primeiras dentre as oito gopīs principais, cuja posição lhes permitia aproximarem-se imediatamente de Śrī Kṛṣṇa quando Ele reapareceu. O ācārya cita um verso do Śrī Vaiṣṇava-toṣaṇī, onde se declara que o nome dessas sete são Candrāvalī, Śyāmalā, Śaibyā, Padmā, Śrī Rādhā, Lalitā e Viśākhā. Entende-se que a oitava seja Bhadrā. O Śrī Vaiṣṇava-toṣaṇī mesmo cita um verso do Skanda Purāṇa que declara que estas oito gopīs são as principais entre os três bilhões de gopīs. Informação detalhada sobre a hierarquia das gopīs encontra-se no Ujjvala-nīlamaṇi, de Śrīla Rūpa Gosvāmī.
O Padma Purāṇa confirma que Śrī Rādhā é a principal das gopīs:
yathā rādhā priyā viṣṇos
tasyāḥ kuṇḍaṁ priyaṁ tathā
sarva-gopīṣu saivaikā
viṣṇor atyanta-vallabhā
tasyāḥ kuṇḍaṁ priyaṁ tathā
sarva-gopīṣu saivaikā
viṣṇor atyanta-vallabhā
“Assim como Śrīmatī Rādhārāṇī é muito querida a Kṛṣṇa, o lago onde Ela Se banha também é muito querido. De todas as gopīs, Ela é a mais amada do Senhor.”
O Bṛhad-gautamīya-tantra também especifica Śrīmatī Rādhārāṇī como a principal consorte de Kṛṣṇa:
devī kṛṣṇa-mayī proktā
rādhikā para-devatā
sarva-lakṣmī-mayī sarva
kāntiḥ sammohinī parā
rādhikā para-devatā
sarva-lakṣmī-mayī sarva
kāntiḥ sammohinī parā
“A deusa transcendental Śrīmatī Rādhārāṇī é o complemento direto do Senhor Śrī Kṛṣṇa. Ela é a figura central dentre todas as deusas da fortuna. Ela possui toda a atratividade para atrair a todo-atrativa Personalidade de Deus. Ela é a potência interna primordial do Senhor.” (Esta tradução é extraída do Caitanya-caritāmṛta de Śrīla Prabhupāda, Ādi 4.83)
Mais informações sobre Śrī Rādhā são dadas no Ṛg-pariśiṣṭa (o suplemento ao Ṛg Veda), rādhayā mādhavo devo mādhavenaiva rādhikā/ vibhrājante janeṣu: “Dentre todas as pessoas, é na companhia de Śrī Rādhā que o Senhor Mādhava é especialmente glorioso, assim como Ela é especialmente gloriosa na companhia dEle.”
Devanagari
सर्वास्ता: केशवालोकपरमोत्सवनिर्वृता: ।
जहुर्विरहजं तापं प्राज्ञं प्राप्य यथा जना: ॥ ९ ॥
जहुर्विरहजं तापं प्राज्ञं प्राप्य यथा जना: ॥ ९ ॥
Verse text
sarvās tāḥ keśavāloka-
paramotsava-nirvṛtāḥ
jahur viraha-jaṁ tāpaṁ
prājñaṁ prāpya yathā janāḥ
paramotsava-nirvṛtāḥ
jahur viraha-jaṁ tāpaṁ
prājñaṁ prāpya yathā janāḥ
Synonyms
sarvāḥ — todas; tāḥ — aquelas gopīs; keśava — do Senhor Kṛṣṇa; āloka — pela visão; parama — suprema; utsava — da festividade; nirvṛtāḥ — sentindo júbilo; jahuḥ — abandonaram; viraha-jam — nascida de sua separação; tāpam — a aflição; prājñam — uma pessoa com iluminação espiritual; prāpya — conseguindo; yathā — como; janāḥ — pessoas em geral.
Translation
Todas as gopīs desfrutaram da mais grandiosa festividade ao reverem seu amado Kṛṣṇa. Elas abandonaram a aflição decorrente da saudade, assim como os homens em geral esquecem seu sofrimento quando conseguem a associação de uma pessoa com iluminação espiritual.
Devanagari
ताभिर्विधूतशोकाभिर्भगवानच्युतो वृत: ।
व्यरोचताधिकं तात पुरुष: शक्तिभिर्यथा ॥ १० ॥
व्यरोचताधिकं तात पुरुष: शक्तिभिर्यथा ॥ १० ॥
Verse text
tābhir vidhūta-śokābhir
bhagavān acyuto vṛtaḥ
vyarocatādhikaṁ tāta
puruṣaḥ śaktibhir yathā
bhagavān acyuto vṛtaḥ
vyarocatādhikaṁ tāta
puruṣaḥ śaktibhir yathā
Synonyms
tābhiḥ — por essas gopīs; vidhūta — plenamente purificadas; śokābhiḥ — de sua aflição; bhagavān — a Suprema Personalidade de Deus; acyutaḥ — o infalível Senhor; vṛtaḥ — rodeado; vyarocata — parecia brilhante; adhikam — extremamente; tāta — meu querido (rei Parīkṣit); puruṣaḥ — a Alma Suprema; śaktibhiḥ — com Suas potências transcendentais; yathā — como.
Translation
Rodeado pelas gopīs, que agora estavam aliviadas de toda a aflição, o Senhor Acyuta, a Suprema Personalidade de Deus, brilhava com esplendor. Meu querido rei, Kṛṣṇa então parecia a Superalma rodeado de Suas potências espirituais.
Purport
SIGNIFICADO—As gopīs são a potência interna do Senhor Kṛṣṇa, de modo que, quando elas ficaram aliviadas e felizes outra vez, o Senhor brilhou com um resplendor ainda maior que antes, e Sua bem-aventurança transcendental aumentou. Kṛṣṇa ama as gopīs com amor puro e transcendental, e elas O amam da mesma maneira pura. Todo esse caso amoroso, conduzido na plataforma transcendental, é inconcebível para aqueles que estão enredados na existência material.
Devanagari
ता: समादाय कालिन्द्या निर्विश्य पुलिनं विभु: ।
विकसत्कुन्दमन्दारसुरभ्यनिलषट्पदम् ॥ ११ ॥
शरच्चन्द्रांशुसन्दोहध्वस्तदोषातम: शिवम् ।
कृष्णाया हस्ततरलाचितकोमलवालुकम् ॥ १२ ॥
विकसत्कुन्दमन्दारसुरभ्यनिलषट्पदम् ॥ ११ ॥
शरच्चन्द्रांशुसन्दोहध्वस्तदोषातम: शिवम् ।
कृष्णाया हस्ततरलाचितकोमलवालुकम् ॥ १२ ॥
Verse text
tāḥ samādāya kālindyā
nirviśya pulinaṁ vibhuḥ
vikasat-kunda-mandāra
surabhy-anila-ṣaṭpadam
nirviśya pulinaṁ vibhuḥ
vikasat-kunda-mandāra
surabhy-anila-ṣaṭpadam
śarac-candrāṁśu-sandoha-
dhvasta-doṣā-tamaḥ śivam
kṛṣṇāyā hasta-taralā
cita-komala-vālukam
dhvasta-doṣā-tamaḥ śivam
kṛṣṇāyā hasta-taralā
cita-komala-vālukam
Synonyms
tāḥ — aquelas gopīs; samādāya — levando; kālindyāḥ — do Yamunā; nirviśya — entrando; pulinam — na orla; vibhuḥ — o onipotente Senhor Supremo; vikasat — desabrochadas; kunda-mandāra — de flores kunda e mandāra; surabhi — fragrante; anila — com a brisa; sat-padam — com abelhas; śarat — de outono; candra — da lua; aṁśu — dos raios; sandoha — pela abundância; dhvasta — dissipada; doṣā — da noite; tamaḥ — a escuridão; śivam — auspicioso; kṛṣṇāyāḥ — do rio Yamunā; hasta — como mãos; tarala — por suas ondas; ācita — reunida; komala — macia; vālukam — areia.
Translation
Então, o Senhor onipotente levou as gopīs conSigo à orla do Kālindī, que, com as mãos de suas ondas, espalhara montes de areia macia sobre a margem. Naquele lugar auspicioso, a brisa, que carregava a fragrância das flores kunda e mandāra desabrochadas, atraía muitas abelhas, e os profusos raios da lua de outono dissipavam a escuridão da noite.
Devanagari
तद्दर्शनाह्लादविधूतहृद्रुजो
मनोरथान्तं श्रुतयो यथा ययु: ।
स्वैरुत्तरीयै: कुचकुङ्कुमाङ्कितै-
रचीक्लृपन्नासनमात्मबन्धवे ॥ १३ ॥
मनोरथान्तं श्रुतयो यथा ययु: ।
स्वैरुत्तरीयै: कुचकुङ्कुमाङ्कितै-
रचीक्लृपन्नासनमात्मबन्धवे ॥ १३ ॥
Verse text
tad-darśanāhlāda-vidhūta-hṛd-rujo
manorathāntaṁ śrutayo yathā yayuḥ
svair uttarīyaiḥ kuca-kuṅkumāṅkitair
acīkḷpann āsanam ātma-bandhave
manorathāntaṁ śrutayo yathā yayuḥ
svair uttarīyaiḥ kuca-kuṅkumāṅkitair
acīkḷpann āsanam ātma-bandhave
Synonyms
tat — a Ele, Kṛṣṇa; darśana — de ver; āhlāda — pelo êxtase; vidhūta — levada embora; hṛt — em seus corações; rujaḥ — a dor; manaḥ-ratha — de seus desejos; antam — a satisfação final; śrutayaḥ — as escrituras reveladas; yathā — como; yayuḥ — alcançaram; svaiḥ — com seus próprios; uttarīyaiḥ — roupas exteriores; kuca — de seus seios; kuṅkuma — com o pó de vermelhão; aṅkitaiḥ — manchadas; acīkḷpan — providenciaram; āsanam — um assento; ātma — de suas almas; bandhave — para o querido amigo.
Translation
Com sua angústia subjugada devido ao êxtase de ver Kṛṣṇa, as gopīs, tal qual os Vedas personificados no passado, sentiram seus desejos completamente satisfeitos. Para seu querido amigo Kṛṣṇa, elas providenciaram um assento com seus xales, que estavam manchados com o pó de kuṅkuma de seus seios.
Purport
SIGNIFICADO—No octogésimo sétimo capítulo deste canto (verso 23), os śrutis, ou Vedas personificados, oram da seguinte maneira:
striya uragendra-bhoga-bhuja-daṇḍa-viṣakta-dhiyo
vayam api te samāḥ samadṛśo ’ṅghri-saroja-sudhāḥ
vayam api te samāḥ samadṛśo ’ṅghri-saroja-sudhāḥ
“Essas mulheres absorveram suas mentes por completo em meditar nos braços poderosos do Senhor Kṛṣṇa, que são como os corpos de grandes serpentes. Queremos ser exatamente como as gopīs e prestar serviço a Seus pés de lótus.” Os śrutis haviam visto Kṛṣṇa durante Seu aparecimento no precedente dia de Brahmā e tinham ficado cheios do mais intenso desejo de se associar com Ele. Neste kalpa, então, eles se tornaram gopīs. E como os Vedas são eternos na sociedade humana, os śrutis neste kalpa também ficam cheios do desejo de se associarem com Kṛṣṇa e, no kalpa seguinte, também se tornam gopīs. Quem apresentou esta informação foi Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura.
Devanagari
तत्रोपविष्टो भगवान् स ईश्वरो
योगेश्वरान्तर्हृदि कल्पितासन: ।
चकास गोपीपरिषद्गतोऽर्चित-
स्त्रैलोक्यलक्ष्म्येकपदं वपुर्दधत् ॥ १४ ॥
योगेश्वरान्तर्हृदि कल्पितासन: ।
चकास गोपीपरिषद्गतोऽर्चित-
स्त्रैलोक्यलक्ष्म्येकपदं वपुर्दधत् ॥ १४ ॥
Verse text
tatropaviṣṭo bhagavān sa īśvaro
yogeśvarāntar-hṛdi kalpitāsanaḥ
cakāsa gopī-pariṣad-gato ’rcitas
trailokya-lakṣmy-eka-padaṁ vapur dadhat
yogeśvarāntar-hṛdi kalpitāsanaḥ
cakāsa gopī-pariṣad-gato ’rcitas
trailokya-lakṣmy-eka-padaṁ vapur dadhat
Synonyms
tatra — lá; upaviṣṭaḥ — sentado; bhagavān — a Suprema Personalidade de Deus; saḥ — Ele; īśvaraḥ — o controlador último; yoga-īśvara — dos mestres da meditação mística; antaḥ — dentro; hṛdi — dos corações; kalpita — providenciado; āsanaḥ — Seu assento; cakāsa — Ele parecia resplandecente; gopī-pariṣat — na assembleia das gopīs; gataḥ — presente; arcitaḥ — adorado; trai-lokya — dos três mundos; lakṣmī — da beleza e outras opulências; eka — o exclusivo; padam — reservatório; vapuḥ — Sua transcendental forma pessoal; dadhat — exibindo.
Translation
O Senhor Kṛṣṇa, a Suprema Personalidade de Deus, para quem os grandes mestres da meditação mística providenciam um assento dentro de seus corações, assentou-Se na assembleia das gopīs. Seu corpo transcendental, a exclusiva morada da beleza e da opulência dentro dos três mundos, brilhava com muito resplendor enquanto as gopīs O adoravam.
Purport
SIGNIFICADO—Os mestres da meditação mística incluem o senhor Śiva, Ananta Śeṣa e outras sublimes personalidades, todas as quais mantêm o Senhor sentado no lótus de seus corações. Esse mesmo Senhor, conquistado pelo intenso amor abnegado das gopīs, concordou em tornar-Se namorado delas e em dançar com elas em Vṛndāvana, depois de sentar sobre seus xales perfumados na margem do rio Yamunā.
Devanagari
सभाजयित्वा तमनङ्गदीपनं
सहासलीलेक्षणविभ्रमभ्रुवा ।
संस्पर्शनेनाङ्ककृताङ्घ्रिहस्तयो:
संस्तुत्य ईषत्कुपिता बभाषिरे ॥ १५ ॥
सहासलीलेक्षणविभ्रमभ्रुवा ।
संस्पर्शनेनाङ्ककृताङ्घ्रिहस्तयो:
संस्तुत्य ईषत्कुपिता बभाषिरे ॥ १५ ॥
Verse text
sabhājayitvā tam anaṅga-dīpanaṁ
sahāsa-līlekṣaṇa-vibhrama-bhruvā
saṁsparśanenāṅka-kṛtāṅghri-hastayoḥ
saṁstutya īṣat kupitā babhāṣire
sahāsa-līlekṣaṇa-vibhrama-bhruvā
saṁsparśanenāṅka-kṛtāṅghri-hastayoḥ
saṁstutya īṣat kupitā babhāṣire
Synonyms
sabhājayitvā — honrando; tam — a Ele; anaṅga — de desejos luxuriosos; dīpanam — o incitador; sa-hāsa — sorriso; līlā — travesso; īkṣaṇa — com olhares; vibhrama — brincando; bhruvā — com as sobrancelhas; saṁsparśanena — com toque; aṅka — em seus colos; kṛta — colocados; aṅghri — de Seus pés; hastayoḥ — e mãos; saṁstutya — oferecendo louvor; īṣat — um tanto; kupitāḥ — zangadas; babhāṣire — falaram.
Translation
Śrī Kṛṣṇa despertara nas gopīs desejos românticos, e elas O honravam olhando para Ele com sorrisos travessos, fazendo gestos amorosos com as sobrancelhas e massageando-Lhe as mãos e os pés, que estavam sobre seus colos. Mesmo enquanto O adoravam, todavia, elas se sentiam um tanto zangadas e, por isso, dirigiram-Lhe as seguintes palavras.
Devanagari
श्रीगोप्य ऊचु:
भजतोऽनुभजन्त्येक एक एतद्विपर्ययम् ।
नोभयांश्च भजन्त्येक एतन्नो ब्रूहि साधु भो: ॥ १६ ॥
भजतोऽनुभजन्त्येक एक एतद्विपर्ययम् ।
नोभयांश्च भजन्त्येक एतन्नो ब्रूहि साधु भो: ॥ १६ ॥
Verse text
śrī-gopya ūcuḥ
bhajato ’nubhajanty eka
eka etad-viparyayam
nobhayāṁś ca bhajanty eka
etan no brūhi sādhu bhoḥ
bhajato ’nubhajanty eka
eka etad-viparyayam
nobhayāṁś ca bhajanty eka
etan no brūhi sādhu bhoḥ
Synonyms
śrī-gopyaḥ ūcuḥ — as gopīs disseram; bhajataḥ — àqueles que os respeitam; anu — reciprocamente; bhajanti — mostram respeito; eke — alguns; eke — alguns; etat — a isto; viparyayam — o contrário; na ubhayān — com nenhum dos dois; ca — e; bhajanti — reciprocam; eke — alguns; etat — isto; naḥ — a nós; brūhi — fala; sādhu — adequadamente; bhoḥ — ó querido.
Translation
As gopīs disseram: Algumas pessoas correspondem à afeição apenas dos que são carinhosos com elas, enquanto outras mostram afeição até mesmo por aqueles que são indiferentes ou hostis. E ainda outras pessoas não mostram afeição a ninguém. Querido Kṛṣṇa, por favor, explica-nos devidamente este assunto.
Purport
SIGNIFICADO—Com esta pergunta aparentemente polida, as gopīs querem expor como o Senhor Kṛṣṇa não corresponde de modo adequado ao amor delas. Elas ficaram muito perturbadas quando Śrī Kṛṣṇa as deixou na floresta e querem saber por que Ele as fez sofrerem nessas aventuras amorosas.
Devanagari
श्रीभगवानुवाच
मिथो भजन्ति ये सख्य: स्वार्थैकान्तोद्यमा हि ते ।
न तत्र सौहृदं धर्म: स्वार्थार्थं तद्धि नान्यथा ॥ १७ ॥
मिथो भजन्ति ये सख्य: स्वार्थैकान्तोद्यमा हि ते ।
न तत्र सौहृदं धर्म: स्वार्थार्थं तद्धि नान्यथा ॥ १७ ॥
Verse text
śrī-bhagavān uvāca
mitho bhajanti ye sakhyaḥ
svārthaikāntodyamā hi te
na tatra sauhṛdaṁ dharmaḥ
svārthārthaṁ tad dhi nānyathā
mitho bhajanti ye sakhyaḥ
svārthaikāntodyamā hi te
na tatra sauhṛdaṁ dharmaḥ
svārthārthaṁ tad dhi nānyathā
Synonyms
śrī-bhagavān uvāca — a Suprema Personalidade de Deus disse; mithaḥ — mutuamente; bhajanti — reciprocam; ye — aqueles que; sakhyaḥ — amigos; sva-artha — por causa deles mesmos; eka-anta — exclusivamente; udyamāḥ — cujo esforço; hi — de fato; te — eles; na — não; tatra — lá; sauhṛdam — verdadeira amizade; dharmaḥ — verdadeira religiosidade; sva-artha — de seu próprio benefício; artham — por causa; tat — isto; hi — de fato; na — não; anyathā — de outra maneira.
Translation
A Suprema Personalidade de Deus disse: Ditos amigos, que mostram afeição uns aos outros só para se beneficiar, são, na verdade, egoístas. Eles não sentem verdadeira amizade, nem estão seguindo os verdadeiros princípios religiosos. De fato, se não esperassem benefício para si, eles não corresponderiam.
Purport
SIGNIFICADO—Nesta passagem, o Senhor lembra às gopīs que, na amizade pura e amorosa, não existe o sentido de interesse egoísta, mas apenas amor pelo amigo.
Devanagari
भजन्त्यभजतो ये वै करुणा: पितरौ यथा ।
धर्मो निरपवादोऽत्र सौहृदं च सुमध्यमा: ॥ १८ ॥
धर्मो निरपवादोऽत्र सौहृदं च सुमध्यमा: ॥ १८ ॥
Verse text
bhajanty abhajato ye vai
karuṇāḥ pitarau yathā
dharmo nirapavādo ’tra
sauhṛdaṁ ca su-madhyamāḥ
karuṇāḥ pitarau yathā
dharmo nirapavādo ’tra
sauhṛdaṁ ca su-madhyamāḥ
Synonyms
bhajanti — servem com devoção; abhajataḥ — com aqueles que não correspondem com eles; ye — aqueles que; vai — de fato; karuṇāḥ — misericordiosos; pitarau — pais; yathā — como; dharmaḥ — dever religioso; nirapavādaḥ — impecável; atra — nisto; sauhṛdam — amizade; ca — e; su-madhyamāḥ — ó moças de cinturas finas.
Translation
Minhas queridas gopīs de cinturas finas, algumas pessoas são genuinamente misericordiosas ou, como os pais, afetuosas por natureza. Semelhantes pessoas, que servem com devoção até mesmo aqueles que deixam de lhes corresponder, estão seguindo o verdadeiro e impecável caminho da religião, e são verdadeiros benquerentes.
Devanagari
भजतोऽपि न वै केचिद् भजन्त्यभजत: कुत: ।
आत्मारामा ह्याप्तकामा अकृतज्ञा गुरुद्रुह: ॥ १९ ॥
आत्मारामा ह्याप्तकामा अकृतज्ञा गुरुद्रुह: ॥ १९ ॥
Verse text
bhajato ’pi na vai kecid
bhajanty abhajataḥ kutaḥ
ātmārāmā hy āpta-kāmā
akṛta-jñā guru-druhaḥ
bhajanty abhajataḥ kutaḥ
ātmārāmā hy āpta-kāmā
akṛta-jñā guru-druhaḥ
Synonyms
bhajataḥ — com aqueles que agem favoravelmente; api — mesmo; na — nem; vai — decerto; kecit — alguns; bhajanti — reciprocam; abhajataḥ — com aqueles que não agem de modo favorável; kutaḥ — o que se dizer de; ātma-ārāmāḥ — os autossatisfeitos; hi — de fato; āpta-kāmāḥ — aqueles que já realizaram seus desejos materiais; akṛta-jñāḥ — os que são ingratos; guru-druhaḥ — os que são hostis aos superiores.
Translation
Há, então, quatro classes de indivíduos, a saber, os que são autossatisfeitos espiritualmente, os que se sentem realizados na vida material, os que são ingratos por natureza e os que são simplesmente invejosos de seus superiores, que não amarão nem aqueles que os amam, isto para não falar dos que lhes são hostis.
Purport
SIGNIFICADO—Algumas pessoas, por se sentirem autossatisfeitas espiritualmente, não correspondem à afeição alheia, visto que querem evitar o envolvimento em relações mundanas. Outras não reciprocam por simples inveja ou arrogância. E ainda outras deixam de reciprocar porque estão satisfeitas na vida material e, por isso, não se interessam por novas oportunidades materiais. O Senhor Kṛṣṇa explica pacientemente todos esses assuntos para as gopīs.
Devanagari
नाहं तु सख्यो भजतोऽपि जन्तून्
भजाम्यमीषामनुवृत्तिवृत्तये ।
यथाधनो लब्धधने विनष्टे
तच्चिन्तयान्यन्निभृतो न वेद ॥ २० ॥
भजाम्यमीषामनुवृत्तिवृत्तये ।
यथाधनो लब्धधने विनष्टे
तच्चिन्तयान्यन्निभृतो न वेद ॥ २० ॥
Verse text
nāhaṁ tu sakhyo bhajato ’pi jantūn
bhajāmy amīṣām anuvṛtti-vṛttaye
yathādhano labdha-dhane vinaṣṭe
tac-cintayānyan nibhṛto na veda
bhajāmy amīṣām anuvṛtti-vṛttaye
yathādhano labdha-dhane vinaṣṭe
tac-cintayānyan nibhṛto na veda
Synonyms
na — não; aham — Eu; tu — por outro lado; sakhyaḥ — ó amigas; bhajataḥ — adorando; api — mesmo; jantūn — com seres vivos; bhajāmi — reciproco; amīṣām — deles; anuvṛtti — a propensão (ao amor puro); vṛttaye — para impelir; yathā — assim como; adhanaḥ — um homem pobre; labdha — tendo obtido; dhane — riqueza; vinaṣṭe — e sendo ela perdida; tat — sobre aquilo; cintayā — de pensamentos ansiosos; anyat — nada mais; nibhṛtaḥ — cheio; na veda — desconhece.
Translation
Mas a razão pela qual não correspondo de imediato à afeição dos seres vivos, mesmo quando eles Me adoram, ó gopīs, é que quero intensificar sua devoção amorosa. Eles, dessa maneira, tornam-se como um homem pobre que ganhou alguma riqueza e depois a perdeu, e que então fica tão ávido por aquilo que não consegue pensar em nada mais.
Purport
SIGNIFICADO—O Senhor Kṛṣṇa afirma na Bhagavad-gītā que ye yathā māṁ prapadyante tāṁs tathaiva bhajāmy aham: “Conforme as pessoas se aproximam de Mim, Eu lhes correspondo da mesma forma.” Contudo, ainda que alguém se aproxime do Senhor com devoção, o Senhor talvez não lhe corresponda plena e imediatamente, a fim de intensificar o amor do devoto. Em realidade, o Senhor está reciprocando. Afinal, o devoto sincero sempre ora ao Senhor: “Por favor, ajuda-me a amar-Te puramente.” Logo, o aparente desprezo do Senhor é, na verdade, o atendimento da prece do devoto. O Senhor Kṛṣṇa intensifica nosso amor por Ele através da aparente separação de nós, e o resultado é que alcançamos aquilo que realmente desejávamos e pedíamos: amor intenso pela Verdade Absoluta, Kṛṣṇa. Portanto, a aparente negligência do Senhor Kṛṣṇa é de fato Sua atenciosa reciprocação e o atendimento de nosso desejo mais profundo e puro.
Segundo os ācāryas, quando o Senhor Kṛṣṇa começou a falar este verso, as gopīs entreolharam-se de lado, tentando esconder os sorrisos que irrompiam em suas faces. Mesmo enquanto o Senhor Kṛṣṇa estava falando, as gopīs começaram a compreender que Ele as estava levando para a mais elevada perfeição do serviço amoroso.
Devanagari
एवं मदर्थोज्झितलोकवेद-
स्वानां हि वो मय्यनुवृत्तयेऽबला: ।
मयापरोक्षं भजता तिरोहितं
मासूयितुं मार्हथ तत् प्रियं प्रिया: ॥ २१ ॥
स्वानां हि वो मय्यनुवृत्तयेऽबला: ।
मयापरोक्षं भजता तिरोहितं
मासूयितुं मार्हथ तत् प्रियं प्रिया: ॥ २१ ॥
Verse text
evaṁ mad-arthojjhita-loka-veda
svānām hi vo mayy anuvṛttaye ’balāḥ
mayāparokṣaṁ bhajatā tirohitaṁ
māsūyituṁ mārhatha tat priyaṁ priyāḥ
svānām hi vo mayy anuvṛttaye ’balāḥ
mayāparokṣaṁ bhajatā tirohitaṁ
māsūyituṁ mārhatha tat priyaṁ priyāḥ
Synonyms
evam — assim; mat — de Mim; artha — por causa; ujjhita — tendo rejeitado; loka — a opinião mundana; veda — a opinião dos Vedas; svānām — e os parentes; hi — de fato; vaḥ — de vós; mayi — por Mim; anuvṛttaye — pela propensão amorosa; abalāḥ — Minhas queridas mocinhas; mayā — por Mim; aparokṣam — afastado de vossos olhos; bhajatā — que estou de fato correspondendo; tirohitam — o desaparecimento; mā — coMigo; asūyitum — ser hostil; ma arhatha — não deveis; tat — portanto; priyam — com vosso amado; priyāḥ — Minhas queridas amadas.
Translation
Minhas queridas mocinhas, compreendendo que só por Minha causa tendes rejeitado a autoridade da opinião mundana, dos Vedas e de vossos parentes, Eu agi desse modo apenas para aumentar vosso apego por Mim. Mesmo quando Me retirei de vossa visão, desaparecendo de repente, jamais deixei de vos amar. Portanto, Minhas amadas gopīs, por favor, não alimenteis nenhum ressentimento contra Mim, vosso amado.
Purport
SIGNIFICADO—Aqui o Senhor indica que, embora as gopīs já fossem perfeitas em seu amor por Ele, ainda assim, para aumentar inconcebivelmente a perfeição delas e dar um exemplo ao mundo, Ele agiu como agiu.
Devanagari
न पारयेऽहं निरवद्यसंयुजां
स्वसाधुकृत्यं विबुधायुषापि व: ।
या माभजन् दुर्जरगेहशृङ्खला:
संवृश्च्य तद् व: प्रतियातु साधुना ॥ २२ ॥
स्वसाधुकृत्यं विबुधायुषापि व: ।
या माभजन् दुर्जरगेहशृङ्खला:
संवृश्च्य तद् व: प्रतियातु साधुना ॥ २२ ॥
Verse text
na pāraye ’haṁ niravadya-saṁyujāṁ
sva-sādhu-kṛtyaṁ vibudhāyuṣāpi vaḥ
yā mābhajan durjara-geha-śṛṅkhalāḥ
saṁvṛścya tad vaḥ pratiyātu sādhunā
sva-sādhu-kṛtyaṁ vibudhāyuṣāpi vaḥ
yā mābhajan durjara-geha-śṛṅkhalāḥ
saṁvṛścya tad vaḥ pratiyātu sādhunā
Synonyms
na — não; pāraye — sou capaz de fazer; aham — Eu; niravadya-saṁyujām — àquelas que estão inteiramente livres de engano; sva-sādhu-kṛtyam — a devida recompensa; vibudha-āyuṣā — com uma duração de vida tão longa quanto a dos semideuses; api — embora; vaḥ — a vós; yāḥ — que; mā — a Mim; abhajan — adorastes; durjara — difíceis de superar; geha-śṛṅkhalāḥ — os grilhões da vida familiar; saṁvṛścya — cortando; tat — isto; vaḥ — de vós; pratiyātu — que seja retribuído; sādhunā — pela boa atividade em si.
Translation
Não sou capaz de pagar Minha dívida por vosso serviço imaculado, mesmo que para tal tivesse toda uma vida de Brahmā. Vossa ligação coMigo é incensurável. Adorastes-Me cortando todos os laços familiares, que são difíceis de romper. Portanto, por favor, que vossos próprios atos gloriosos sejam vossa recompensa.
Purport
SIGNIFICADO—A tradução das palavras e do verso foi extraída do Śrī Caitanya-caritāmṛta (Ādi 4.180) de Śrīla Prabhupāda.
Em conclusão, as gopīs tornaram-se eternamente gloriosas em virtude de seu comportamento durante a ausência temporária do Senhor, e o amor mútuo entre elas e o Senhor aumentou de modo maravilhoso. Esta é a perfeição de Kṛṣṇa e de Seus devotos amorosos.
Neste ponto, encerram-se os significados apresentados pelos humildes servos de Sua Divina Graça A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda referentes ao décimo canto, trigésimo segundo capítulo, do Śrīmad-Bhāgavatam, intitulado “O Reencontro”.