ШБ 1.10.34-35
Devanagari
कुरुजाङ्गलपाञ्चालान् शूरसेनान् सयामुनान् ।
ब्रह्मावर्तं कुरुक्षेत्रं मत्स्यान् सारस्वतानथ ॥ ३४ ॥
मरुधन्वमतिक्रम्य सौवीराभीरयो: परान् ।
आनर्तान् भार्गवोपागाच्छ्रान्तवाहो मनाग्विभु: ॥ ३५ ॥
ब्रह्मावर्तं कुरुक्षेत्रं मत्स्यान् सारस्वतानथ ॥ ३४ ॥
मरुधन्वमतिक्रम्य सौवीराभीरयो: परान् ।
आनर्तान् भार्गवोपागाच्छ्रान्तवाहो मनाग्विभु: ॥ ३५ ॥
Verse text
куру-джа̄н̇ґала-па̄н̃ча̄ла̄н
ш́ӯрасена̄н сайа̄муна̄н
брахма̄вартам̇ курукшетрам̇
матсйа̄н са̄расвата̄н атга
ш́ӯрасена̄н сайа̄муна̄н
брахма̄вартам̇ курукшетрам̇
матсйа̄н са̄расвата̄н атга
мару-дганвам атікрамйа
саувіра̄бґірайох̣ пара̄н
а̄нарта̄н бга̄рґавопа̄ґа̄ч
чгра̄нтава̄хо мана̄ґ вібгух̣
саувіра̄бґірайох̣ пара̄н
а̄нарта̄н бга̄рґавопа̄ґа̄ч
чгра̄нтава̄хо мана̄ґ вібгух̣
Synonyms
куру-джа̄н̇ґала — провінція Делі; па̄н̃ча̄ла̄н — частина провінції Пенджаб*; ш́ӯрасена̄н — частина провінції Уттар Прадеш; са — з; йа̄муна̄н — областями на берегах Ямуни; брахма̄вартам — північна частина провінції Уттар Прадеш; курукшетрам — місце, де відбувалась битва; матсйа̄н — провінція Матс’я; са̄расвата̄н — частина Пенджабу; атга — тощо; мару — Раджастхан, країна пустель; дганвам — Мадг’я Прадеш, край, де мало води; аті - крамйа — проїхавши; саувіра — Саурастра; а̄бгірайох̣ — частина Ґуджарату; пара̄н — західні краї; а̄нарта̄н — провінція Дварака; бга̄рґава — Шаунако; упа̄ґа̄т — охоплені; ш́ра̄нта — втомою; ва̄хах̣ — коні; мана̄к вібгух̣ — потроху, через довгу подорож. * Всі сучасні географічні назви дані за правилами українського правопису (прим. пер.)..
Translation
О Шаунако, Господь їхав далі через Куруджанґалу, Панчалу, Шурасену, землю на березі Ямуни, Брахмаварту, Курукшетру, Матс’ю, провінцію Сарасвату, країну пустель і землі, де майже немає води. Перетнувши ті провінції, Він поступово досяг провінцій Саувіри і Абгіри і, їдучи далі на захід, нарешті дістався Двараки.
Purport
Провінції, якими проїжджав Господь, мали за тих часів інші назви, але і цих вказівок з вірша досить, щоб зрозуміти, що Він перетнув Делі, Пенджаб, Раджастхан, Мадг’я Прадеш, Саурастру і Ґуджарат і нарешті дістався Своєї провінції Дварака. Нині нема жодної користи шукати на карті, які саме провінції Індії відповідають тодішнім, але видно, що пустельні землі Раджастхану і провінція Мадг’я Прадеш, де не вистачає води, існували навіть п’ять тисяч років тому. Тож погляд ґрунтознавців, ніби пустеля виникла десь недавно, не відповідає інформації з «Шрімад- Бгаґаватам». Залишимо це питання на розсуд досвідчених геологів, пам’ятаючи, що у своєму існуванні всесвіт проходить крізь різні фази геологічного розвитку. Ми ж вдоволимося інформацією про те, що Господь з провінцій Куру прибув нарешті до Своєї провінції Дваракадгами. Курукшетра існує ще від ведичних часів, і нехтувати чи заперечувати її існування, як це роблять деякі коментатори, просто немудро.