Inleiding

Als we een boek zien met een titel als Het pad naar perfectie, zijn we al snel geneigd om te reageren met: "O nee, daar heb je weer zo'n boek waarin ze beweren alle antwoorden gevonden te hebben. Weer een nieuwe verlicht-jezelf cursus." En het lijkt er op dat dergelijke kritiek tegenwoordig gerechtvaardigd is. Dat ons natuurlijke verlangen naar vreugde, verlichting, bevrijding, verlossing en kennis omtrent de uiteindelijke zin van alles het meest uitgebuite "handelsartikel" van deze eeuw geworden is, heeft uiteindelijk geleid tot wat door een hedendaagse theoloog "een rampzalige verleiding van de geest" werd genoemd. Deze verleiding is inderdaad de meest tragische vorm van uitbuiting, en jammer genoeg is het gevolg ervan een soort van gevoelloos cynisme, dat ons ontmoedigt in onze speurtocht naar zelfrealisatie en hoe die te bereiken.

Voor de hedendaagse bedachtzame lezer, die nu wel genoeg heeft van de vele speculatieve en onnozele boeken met instant-formules voor psychologische of spirituele verlossing, zal Het pad naar perfectie een welkome verlichting zijn. Men zal hierin een duidelijke en intrigerende uitleg vinden van de filosofie en praktijk van het oudste systeem voor geestelijke ontwikkeling dat de mensheid rijk is - yoga.

Nu kan het woord yoga misschien het beeld oproepen van een of andere magere fakir die verfrommeld is tot een propje mens, of een kamer vol gezette dames in zwarte gympakjes die met veel moeite op hun hoofd proberen te staan en zo hopen hun gezondheid te verbeteren, wat gewicht te verliezen, of hun seksuele vermogen op te schroeven, maar dat is niet wat er met yoga bedoeld wordt. Er wordt hier verwezen naar een eeuwenoud filosofisch en meditatief systeem dat door de tijd heen al door vele miljoenen mensen beoefend is. Wat eens een begrijpelijke en eenvoudig toe te passen methode voor zelfrealisatie was, is in deze moderne tijd helaas vervallen tot een commercieel uitgebuite techniek voor lichamelijke behendigheid en pseudo-meditatie.

Het pad naar perfectie bestaat uit een serie gesprekken met Śri Śrīmad A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada (1896-1977) over India's grootste geestelijke klassieker, de Bhagavad-gītā. In deze gesprekken behandelt Srila Prabhupada uitgebreid de yoga-filosofie zoals deze wordt uitgelegd in het zesde en achtste hoofdstuk van de Gītā, en toont ons duidelijk hoe dit tijdeloze onderricht ook van toepassing is op de mensheid van deze eeuw. Śrila Prabhupada bespreekt elementaire vragen met betrekking tot de aard van het bewustzijn, meditatietechnieken, karma, dood, reïncarnatie en zelfs geestelijke extase.

De Bhagavad-gītā, die door een hedendaagse psycholoog beschreven werd als "een opmerkelijke psychotherapeutische sessie", bereikt ons in de vorm van een buitengewone dialoog tussen Heer Kṛṣṇa, de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods, en Zijn discipel Arjuna. Onthutst en verward omtrent zijn identiteit en doel, zoekt Arjuna zijn toevlucht bij Kṛṣṇa, die daarop het "pad naar perfectie" aan Zijn leerling onthult. De kern van het onderricht van Heer Kṛṣṇa is dat men een yogi moet worden, iemand wiens leven om de beoefening van yoga draait. Het Sanskriet-woord yoga betekent letterlijk "verbinding", en verwijst naar de liefdevolle verbinding tussen het individuele bewustzijn en het Allerhoogste Bewustzijn, tussen de ziel en God. Het yoga-proces is inderdaad "het pad naar perfectie", omdat het gericht is op het meest verhevene wat de mensheid maar bereiken kan.

In de Bhagavad-gītā worden er vier basisvormen van yoga beschreven. Karma-yoga verwijst naar de methode waarbij men, zonder een zelfzuchtig verlangen naar persoonlijke winst, voor God werkt. Jñāna-yoga verwijst naar de methode van verheffing naar het goddelijk bewustzijn door het ontwikkelen van filosofische kennis. Het aṣṭānga-yoga systeem, waar de moderne hatha-yoga een goedkoop aftreksel van is, bestaat uit mechanische, meditatieve oefeningen die ervoor bedoeld zijn om geest en zintuigen te beheersen en de concentratie op de Allerhoogste te richten. Deze drie vormen van yoga bereiken hun hoogtepunt in bhakti-yoga, de yoga van onbaatzuchtige, extatische en toegewijde liefde voor God, Kṛṣṇa. Heer Kṛṣṇa zegt Zelf in het laatste vers van het zesde hoofdstuk: “En van alle yogi's is degene die voortdurend met diep geloof in Mij verblijft, innerlijk aan Me denkt en Me transcendentale liefdedienst bewijst, het meest intiem met Mij in yoga verenigd en de hoogste van alle. Dat is Mijn mening."

In Het pad naar perfectie geeft Śrila Prabhupāda ons een schitterende samenvatting van de methode van bhakti-yoga en onthult tegelijkertijd de universele toepasbaarheid van deze eenvoudige, en toch allesomvattende vorm van yoga. Hij laat zien hoe zelfs degenen die verstrikt zijn in de complexiteit en chaos van het moderne materialistische leven een begin kunnen maken met een eenvoudig proces dat de geest zuivert en ons in contact brengt met het Allerhoogste Bewustzijn.

Dit was wellicht de grootste bijdrage van Śrila Prabhupāda aan onze tijd. Śrila Prabhupāda wordt erkend als een groot geleerde in de oeroude geestelijke cultuur van India en haar taalkundige basis, het Sanskriet. Maar hij was niet zomaar een tekstgeleerde, filosoof of theoloog die zich bezighield met het creëren van interessante filosofische of theologische denkbeelden. Hij was een werkelijk geestelijk genie die erin slaagde de essentie van India's universele, geestelijke wijsheid op zodanige wijze tot leven te wekken dat ze voor de hedendaagse mens gemakkelijk te begrijpen en toe te passen is. Hij was degene waardoor de toenmalige eerste minister van India, Sri Lal Bahadur Shastri, zich geïnspireerd voelde openlijk te verkondigen dat de werken van Śrila Prabhupāda "een belangrijke bijdrage zijn voor de verlossing van de mensheid". Deze transformerende eigenschap van Śrila Prabhupāda’s werken werd eveneens gewaardeerd door de bekende socioloog Elwin H. Powell, die over Śrila Prabupāda’s uitgave van de Bhagavad-gītā opmerkte: "Deze transcendentale mystiek uit het Oosten wortelt zich nu diep in de westerse 'tegencultuur', waar ze voor velen een manier vormt om weg te komen uit de jungle van deze uiteenvallende beschaving (...) Als waarheid het werkzame principe is, dan moet de Bhagavad-gītā zoals ze is een soort van waarheid bevatten, want degenen die haar onderricht volgen spreiden een vrolijke kalmte tentoon, die over het algemeen afwezig is in het sombere en schrale leven van de hedendaagse mens."

– De uitgevers