Skip to main content

Hoofdstuk 6

Глава шестая

DHYANA-YOGA

Дхьяна-йога

TEXT 1:
De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Wie niet gehecht is aan de vruchten van zijn activiteiten en handelt volgens zijn plicht, bevindt zich in de onthechte levensorde en is de ware mysticus, maar niet degene die geen vuur ontsteekt en geen plichten vervult.
ТЕКСТ 1:
Верховный Господь сказал: Тот, кто не привязан к плодам своего труда, но действует, верный своему долгу, воистину отрекся от мира. Именно он — настоящий йог, а не тот, кто не зажигает огня и не выполняет своих обязанностей.
TEXT 2:
O zoon van Pāṇḍu, weet dat wat onthechting genoemd wordt, hetzelfde isals yoga of het verbinden van jezelf met de Allerhoogste, want niemand kan een yogī worden zonder het verlangen naar zinsbevrediging op te geven.
ТЕКСТ 2:
Знай же, о сын Панду: то, что называют отречением от мира, по сути дела, и есть йога,или воссоединение со Всевышним, ибо йогом можно стать, только избавившись от стремления к чувственным удовольствиям.
TEXT 3:
Voor de beginner in het achtvoudige yogastelsel is werk de methode, maar voor wie al gevorderd is, is het beëindigen van alle materiële activiteiten de methode.
ТЕКСТ 3:
Говорится, что для того, кто только начал заниматься восьмиступенчатой йогой, средством достижения цели служит деятельность, а для того, кто достиг совершенства, средством становится полное прекращение материальной деятельности.
TEXT 4:
Wie zich, na alle materiële verlangens te hebben opgegeven, niet bezighoudt met zinsbevrediging en evenmin met resultaatgerichte activiteiten, wordt gezien als iemand die gevorderd is in yoga.
ТЕКСТ 4:
Говорят также, что йог достигает совершенства, когда, полностью избавившись от материальных желаний, перестает искать чувственных удовольствий и заниматься материальной деятельностью.
TEXT 5:
Men moet zich met behulp van zijn geest bevrijden en niet verlagen. De geest is de vriend van de geconditioneerde ziel, maar ook haar vijand.
ТЕКСТ 5:
С помощью ума человек должен освободиться из материального плена, а не деградировать, опускаясь в низшие формы жизни. Ум может быть и другом обусловленной души, и ее врагом.
TEXT 6:
Voor wie de geest overwonnen heeft, is de geest de beste vriend. Maar voor wie daar niet in geslaagd is, blijft de geest de grootste vijand.
ТЕКСТ 6:
Для того, кто обуздал ум, он становится лучшим другом, а для того, кому это не удалось, ум остается злейшим врагом.
TEXT 7:
Voor wie de geest overwonnen heeft, is de Superziel al bereikt, omdat hij vrede heeft gevonden. Voor zo iemand zijn geluk en verdriet, hitte en kou, eer en schande īīn en hetzelfde.
ТЕКСТ 7:
Тот, кто обуздал ум, уже осознал Сверхдушу, ибо обрел умиротворение. Для такого человека не существует разницы между счастьем и горем, жарой и холодом, почетом и бесчестьем.
TEXT 8:
Men wordt als werkelijk zelfgerealiseerd gezien en wordt een yogī [of mysticus] genoemd, wanneer men volkomen tevreden is door de kennis en het inzicht dat men verworven heeft. Zo iemand bevindt zich op het transcendentale niveau en is zelfbeheerst. Hij ziet alles — of het nu een kluit aarde, een brok steen of een klomp goud is — als hetzelfde.
ТЕКСТ 8:
Человека, который овладел истинным знанием и, применяя его на практике, обрел полное удовлетворение, считают осознавшим свое «я» и называют йогом, или мистиком. Такой человек находится на духовном уровне и всегда остается невозмутимым. Он не видит различия между булыжником, галькой и золотом.
TEXT 9:
Men wordt als nog verder gevorderd beschouwd, als men oprechte welgezinden, toegenegen weldoeners, de onpartijdigen, bemiddelaars, haatdragenden, vrienden en vijanden, vromen en zondaars allemaal met een neutrale geest beschouwt.
ТЕКСТ 9:
Его превосходит тот, кто одинаково относится ко всем, будь то искренние доброжелатели, отзывчивые благодетели, сторонние наблюдатели, посредники между ним и его врагами, завистливые, друзья или враги, праведники или грешники.
TEXT 10:
De transcendentalist moet zijn lichaam, geest en zelf altijd gebruiken in relatie met de Allerhoogste. Hij moet alleen en op een afgezonderde plaats leven en voortdurend zorgvuldig zijn geest beheersen. Hij moet vrij zijn van verlangens en van het idee iets te bezitten.
ТЕКСТ 10:
Тело, ум и душа йога должны быть всегда заняты деятельностью, связанной со Всевышним. Ему следует жить одному, в уединенном месте, постоянно держать ум в повиновении и быть свободным от желаний и собственнических чувств.
TEXTS 11-12:
Om yoga te beoefenen moet men naar een afgezonderde plaats gaan, er kuśa-gras op de grond leggen en dit bedekken met een hertenvel en een zachte doek. De plek moet niet te hoog of te laag zijn en moet zich in een heilige plaats bevinden. De yogī moet daar dan in een stabiele houding gaan zitten en er yoga beoefenen om zijn hart te zuiveren door zijn geest, zintuigen en activiteiten te beheersen en door zijn aandacht op īīn punt te richten.
ТЕКСТЫ 11-12:
Для занятий йогой надо найти чистое уединенное место, постелить на землю циновку из травы куша, покрыв ее оленьей шкурой и мягкой тканью. Сиденье не должно быть слишком высоким или, наоборот, слишком низким. Усевшись как следует, можно приступить к практике йоги. Обуздав ум и чувства, контролируя деятельность тела и сосредоточив мысленный взор в одной точке, йог должен очистить сердце от материальной скверны.
TEXTS 13-14:
Men moet zijn romp, nek en hoofd in een rechte lijn gestrekt houden en dan onbeweeglijk naar de punt van de neus staren. Op die manier moet men met een onverstoorde, bedwongen geest, zonder angst en volkomen vrij van seksualiteit op Mijn gedaante in het hart mediteren en Mij het hoogste doel van het leven maken.
ТЕКСТЫ 13-14:
Держа корпус, шею и голову на одной линии, йог должен сосредоточить взгляд на кончике носа. Успокоив и обуздав ум, избавившись от страха и полностью отказавшись от половой жизни, он должен устремить мысленный взор на Мой образ в сердце и сделать Меня своей высшей целью.
TEXT 15:
Op die manier oefent de mystieke transcendentalist zich voortdurend in het beheersen van de activiteiten van lichaam en geest en beëindigt hij, wanneer zijn geest onder controle is, het materiële bestaan en bereikt hij het koninkrijk van God [de verblijfplaats van Kṛṣṇa].
ТЕКСТ 15:
Держа под постоянным контролем деятельность своего тела и ума, йог-мистик окончательно подчиняет ум своей власти и, прекратив материальное существование, достигает царства Бога.
TEXT 16:
Men kan onmogelijk een yogī worden, o Arjuna, wanneer men te veel of te weinig eet, te veel slaapt of niet genoeg slaapt.
ТЕКСТ 16:
О Арджуна, человек никогда не станет йогом, если он ест слишком много или слишком мало, спит слишком много или спит недостаточно.
TEXT 17:
Wie gematigd is in eten, slapen, ontspanning en werk, kan door het beoefenen van yoga alle materiële pijn verlichten.
ТЕКСТ 17:
Тот, кто умерен в еде, сне, труде и отдыхе, может, занимаясь йогой, избавиться от всех материальных страданий.
TEXT 18:
Wanneer de yogī, door yoga te beoefenen, de activiteiten van zijn geest beteugelt en gevestigd raakt in het transcendentale, vrij van alle materiële verlangens, dan wordt gezegd dat hij ver gevorderd is in yoga.
ТЕКСТ 18:
Когда йог упорядочивает деятельность ума и, освободившись от материальных желаний, достигает духовного бытия, его называют утвердившимся в практике йоги.
TEXT 19:
Zoals een lamp op een windstille plaats niet flakkert, zo blijft de transcendentalist die zijn geest beheerst altijd evenwichtig in zijn meditatie op het transcendente Zelf.
ТЕКСТ 19:
Подобно тому как пламя светильника горит ровно в тихом месте, йог, обуздавший ум, всегда остается погруженным в медитацию, устремив внутренний взор на духовное «Я».
TEXTS 20-23:
In het stadium van volmaaktheid, dat de toestand van diepe meditatie of samādhi wordt genoemd, wordt de geest volledig van materiële mentale activiteiten weerhouden door de beoefening van yoga. Deze volmaaktheid wordt gekenmerkt door het vermogen om met de zuivere geest het zelf te aanschouwen en daarbij plezier en vreugde in het zelf te ervaren. In die vreugdevolle toestand ervaart men oneindig transcendentaal geluk met transcendentale zintuigen. Bevindt men zich eenmaal in die toestand, dan verwijdert men zich niet meer van de waarheid, en wanneer dit bereikt is, denkt men dat er geen grotere rijkdom bestaat. Wie zich in een dergelijke positie bevindt, raakt nooit verstoord, zelfs niet te midden van de grootste moeilijkheden. Dit is werkelijke vrijheid van alle ellende die voortkomt uit het contact met materie.
ТЕКСТЫ 20-23:
Когда йог достигает этой ступени совершенства, именуемой трансом, или самадхи, его ум полностью отстраняется от материальной деятельности. Благодаря чистоте ума он обретает способность видеть свое истинное «я», и оно становится для него источником радости и счастья. Обретя удовлетворение, йог своими духовными чувствами ощущает безграничное духовное блаженство. Постигнув истину, он уже никогда не забывает ее и считает, что нет ничего превыше ее. Такой человек не теряет самообладания, даже сталкиваясь с величайшими трудностями. Вот подлинная свобода от страданий, возникающих от соприкосновения с материальным миром.
TEXT 24:
Yoga moet met vastberadenheid en vertrouwen worden beoefend, zonder van het pad af te wijken. Daarnaast moet men alle materiële verlangens, die voortkomen uit mentale speculatie, zonder uitzondering opgeven om zo alle zintuigen aan alle kanten met de geest te beheersen.
ТЕКСТ 24:
Заниматься йогой надо с решимостью и верой, никогда не сходя с избранного пути. Необходимо избавиться от всех без исключения материальных желаний, возникающих в уме, и с помощью ума подчинить себе все чувства.
TEXT 25:
Geleidelijk aan, stap voor stap, moet men met behulp van de intelligentie, gebaseerd op een rotsvaste overtuiging, de geest in een toestand van diepe meditatie brengen. Op die manier moet de geest alleen op het Zelf gericht zijn en nergens anders aan denken.
ТЕКСТ 25:
Постепенно, шаг за шагом, с помощью разума, опирающегося на твердую убежденность, йог должен погрузиться в транс и полностью сосредоточить ум на душе, не думая ни о чем другом.
TEXT 26:
Waar de geest ook heen dwaalt door zijn rusteloze en onevenwichtige aard, hij moet zeker worden teruggehaald en opnieuw onder de controle van het zelf worden gebracht.
ТЕКСТ 26:
Куда бы ни устремлялся ум, изменчивый и беспокойный по природе, йог всегда должен возвращать его под власть своего истинного «я».
TEXT 27:
De yogī die zijn geest op Mij geconcentreerd heeft, bereikt beslist het allerhoogste transcendentale geluk. Hij is aan de hoedanigheid hartstocht ontstegen en beseft dat hij kwalitatief gelijk is aan het Absolute. Op die manier is hij bevrijd van alle karmische reacties op zijn vroegere daden.
ТЕКСТ 27:
Йог, который сосредоточил ум на Мне, достигает вершины духовного блаженства. Выйдя из-под влияния гуны страсти, он осознаёт свое качественное тождество с Абсолютом и таким образом освобождается от всех последствий своих прошлых поступков.
TEXT 28:
Zo raakt de zelfbeheerste yogī, die voortdurend het yogaproces beoefent, bevrijd van alle materiële onzuiverheid en bereikt hij het hoogste stadium van volmaakt geluk in de transcendentale liefdedienst aan de Heer.
ТЕКСТ 28:
Так, обуздав ум и чувства и непрестанно занимаясь практикой йоги, человек полностью очищается от материальной скверны и обретает высшее, совершенное счастье в трансцендентном любовном служении Всевышнему.
TEXT 29:
Een ware yogī ziet Mij in alle wezens en ziet ook ieder wezen in Mij. Wie zelfgerealiseerd is, ziet Mij, dezelfde Allerhoogste Heer, overal.
ТЕКСТ 29:
Совершенный йог видит Меня пребывающим во всех живых существах, а всех живых существ — пребывающими во Мне. Воистину, осознавшая себя душа видит Меня, единого Верховного Господа, повсюду.
TEXT 30:
Voor wie Mij overal ziet en alles ziet in Mij, zal Ik nooit verloren zijn noch zal hij ooit verloren zijn voor Mij.
ТЕКСТ 30:
Для того, кто видит Меня во всем сущем и все сущее во Мне, Я никогда не буду потерян, и он никогда не будет потерян для Меня.
TEXT 31:
Zo’n yogī die de Superziel met liefde en devotie dient en weet dat Ik en de Superziel īīn zijn, verblijft onder alle omstandigheden voortdurend in Mij.
ТЕКСТ 31:
Он поклоняется и служит Сверхдуше, зная, что Сверхдуша и Я суть одно. Такой йог всегда, при любых обстоятельствах, остается во Мне.
TEXT 32:
De volmaakte yogī is degene die door vergelijking met zichzelf de ware gelijkheid van alle wezens ziet, zowel tijdens hun geluk als hun verdriet, o Arjuna!
ТЕКСТ 32:
Совершенным йогом, о Арджуна, называют того, кто, сопоставляя каждого с собой, видит, что и в счастье, и в горе все существа поистине равны.
TEXT 33:
Arjuna zei: O Madhusūdana, de yogamethode die Je me in het kort beschreven hebt, lijkt me onpraktisch en niet vol te houden, want de geest is rusteloos en onstandvastig.
ТЕКСТ 33:
Арджуна сказал: О Мадхусудана, практика йоги, которую Ты описал, кажется мне непосильной, ибо ум мой беспокоен и неустойчив.
TEXT 34:
De geest is rusteloos, onstuimig, koppig en zeer sterk, o Kṛṣṇa, en hem beteugelen lijkt me moeilijker dan het bedwingen van de wind.
ТЕКСТ 34:
Ум неугомонен, неистов, упрям и очень силен, о Кришна, и, мне кажется, укротить его труднее, чем остановить ветер.
TEXT 35:
Heer Śrī Kṛṣṇa zei: O sterkgearmde zoon van Kuntī, het is ongetwijfeld erg moeilijk om de rusteloze geest te bedwingen, maar het is mogelijk door de juiste oefening en door onthechting.
ТЕКСТ 35:
Господь Шри Кришна сказал: О могучерукий сын Кунти, обуздать беспокойный ум, конечно же, чрезвычайно трудно. Однако это можно сделать с помощью определенной практики и отказа от мирских удовольствий.
TEXT 36:
Voor iemand met een onbeteugelde geest is zelfrealisatie een zware opgave. Maar wie zijn geest beheerst en op de juiste manier te werk gaat, is verzekerd van succes. Dat is Mijn mening.
ТЕКСТ 36:
Для того, чей ум необуздан, самоосознание — непосильный труд. Но тот, кто покорил ум и идет к цели верным путем, непременно добьется успеха. Таково Мое мнение.
TEXT 37:
Arjuna zei: O Kṛṣṇa, wat is de bestemming van de falende transcendentalist die zich aanvankelijk met geloof op het proces van zelfrealisatie toelegt, maar er later mee ophoudt door materiële verlangens en daardoor niet tot volmaaktheid in yoga komt?
ТЕКСТ 37:
Арджуна спросил: О Кришна, какова судьба неудачливого йога, который с верой шел путем духовного самопознания, но затем оставил его, прельстившись мирскими удовольствиями, и не достиг совершенства?
TEXT 38:
O sterkgearmde Kṛṣṇa, zullen zowel spiritueel als materieel succes niet verloren gaan voor zo iemand die is afgeweken van het transcendentale pad, en gaat hij zo niet verloren als een verwaaide wolk, zonder ergens een vaste plaats te hebben?
ТЕКСТ 38:
О могучерукий Кришна, разве человек, сошедший с пути йоги, не лишается всех духовных и материальных приобретений и не исчезает, подобно разорванному облаку, нигде не найдя прибежища?
TEXT 39:
Dat is mijn twijfel, o Kṛṣṇa, en ik vraag Je om deze volledig te verdrijven. Buiten Jou is er niemand die deze twijfel kan vernietigen.
ТЕКСТ 39:
Это сомнение мучит меня, о Кришна, поэтому я прошу Тебя рассеять его. Лишь Ты один можешь избавить меня от подобных сомнений.
TEXT 40:
De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: O zoon van Pṛthā, een transcendentalist die gunstige activiteiten verricht, zal nooit verloren gaan, niet in dit leven en niet in het volgende, want wie goeddoet, Mijn vriend, wordt nooit overmand door kwaad.
ТЕКСТ 40:
Верховный Господь сказал: О сын Притхи, йогу, вершащему благие дела, не грозит гибель ни в этой жизни, ни в следующей. О Мой друг, зло никогда не одолеет того, кто творит добро.
TEXT 41:
Na vele, vele jaren van genieten op de planeten van de vrome levende wezens, wordt de yogī die geen succes had, geboren in een familie van deugdzame mensen of in een rijke, voorname familie.
ТЕКСТ 41:
Йог, не сумевший достичь совершенства, после смерти долгие годы наслаждается жизнью на планетах, где живут благочестивые существа, а затем рождается в семье праведников или богатых и знатных людей.
TEXT 42:
Of hij wordt geboren in een familie van transcendentalisten die zeker grote wijsheid bezitten, [als hij na langdurige beoefening van yoga geen succes heeft bereikt]. In deze wereld is zo’n geboorte ongetwijfeld zeldzaam.
ТЕКСТ 42:
Или [если йог сошел с духовного пути, пройдя бо́льшую его часть] он появляется на свет в семье людей, глубоко постигших духовную науку. Редко кому в этом мире выпадает такая удача.
TEXT 43:
O zoon van Kuru, wanneer hij in zo’n familie wordt geboren, herwint hij het goddelijk bewustzijn van zijn vorige leven en probeert hij opnieuw vooruitgang te maken om zo tot volledige volmaaktheid te komen.
ТЕКСТ 43:
Тогда, о потомок Куру, в нем просыпается божественное сознание, которое он развил в предыдущих жизнях, и он снова начинает заниматься йогой, стремясь достичь совершенства.
TEXT 44:
Op grond van het goddelijk bewustzijn van zijn vorige leven raakt hij vanzelf aangetrokken tot de principes van yoga, zelfs zonder ernaar op zoek te zijn. Zo’n leergierige transcendentalist staat altijd boven de ritualistische principes van de geschriften.
ТЕКСТ 44:
Благодаря этому божественному сознанию в нем само собой просыпается влечение к практике йоги. Такого йога, стремящегося к духовному знанию, не привлекают ведические обряды и ритуалы.
TEXT 45:
En wanneer de yogī, die oprecht naar meer vooruitgang streeft, van alle zonden gezuiverd is, komt hij uiteindelijk, na vele, vele levens van oefenen tot volmaaktheid en bereikt hij het allerhoogste doel.
ТЕКСТ 45:
Он усердно занимается практикой йоги и в конце концов, спустя множество жизней, полностью очищается от материальной скверны, обретает духовное совершенство и достигает высшей цели.
TEXT 46:
De yogī staat boven de asceet, boven de empirische filosoof en boven degene die uit is op de resultaten van zijn handelingen. Wees daarom onder alle omstandigheden een yogī, o Arjuna.
ТЕКСТ 46:
Йог намного превосходит аскета, философа и человека, стремящегося к плодам своего труда. Поэтому, о Арджуна, невзирая ни на что, стань йогом.
TEXT 47:
En van alle yogī’s is hij die zich vol vertrouwen voortdurend in Mij bevindt, die altijd aan Mij denkt en Mij transcendentale liefdedienst bewijst, het innigst met Mij in yoga verbonden en de beste van allemaal. Dat is Mijn mening.
ТЕКСТ 47:
А из всех йогов тот, кто всегда погружен в мысли обо Мне, пребывающем в его сердце, и, исполненный непоколебимой веры, поклоняется и служит Мне с любовью, связан со Мной самыми тесными узами и достиг высшей ступени совершенства. Таково Мое мнение.